اهمیت یادگیری وزن




عنوان مجموعه اشعار : دشت آسمان
شاعر : روح الله داستانپور


عنوان شعر اول : حسین آباد
رقم زنید بر تارُکَش آیه وَاَن یُکاد
که حِصن حَصینی تو ای حسین آباد

به عشق مرقوم نمودن نام حسین
گذشتگان بر این دیار پاک نهاد

هر آن دیار که به عشق حسین گشت آباد
یقین که الَّتِي لَم ْ يُخْلَقْ مِثْلُهَا فِي الْبِلَادِ 

مزین نمود زبهرش نام حسین صبیه سنجر
که صدهزار رحمت بر آن تربت پاک باد

ز رستم دستان و گرشاسب پیشدادی
نسب گرفته اند دستانیان سَکا نژاد

بلند جایگاه ثنا در سما، اوستایی
گَروتمان هم چَم دشت آسمانِ نیک بنیاد

کویر دلم را چو کربلا حسین، آبادش کرد
زهی شعف که مفتخرست بنامش وطنم حسینآباد

سزد که بداریم روز حشر رجای وثاق
که نام حسین ضامن است و لایخُلِف المیعاد
نقد این شعر از : امیرعلی سلیمانی
در این یادداشت نگاهی نقادانه خواهیم داشت به شعر "حسین آباد" از دوست شاعر جناب روح الله داستانپور که از کیفیت اثرشان پیداست در ابتدای راه قرار دارند.
اولین نکته در نقد این شعر توجه بخشیدن به قواعد اولیه شعر است، شاعر در این اثر دو زبانه(فارسی و عربی در هم) نشان می‌دهد که قافیه را به خوبی می‌شناسد اما متاسفانه اشرافی بر وزن شعر ندارد، شاعر باید به این نکته توجه کند که شعر را هر چقدر با زبان و مضمون و تصویر هم که زینت ببخشد تا وقتی وزن را به درستی رعایت نکند قدمی رو به جلو نرفته است. درست است که وزن و قافیه تنها لوازم نوشتن شعر کلاسیک هستند اما بدون این لوازم حرکت به جلو تقریبا ناممکن خواهد بود. من بارها در جلسات ادبی مختلف با شاعران جوانی مواجه بوده‌ام که انصافا در سایر شئونات خلق یک اثر ادبی مستعد بوده‌اند اما به علت همین ضعف نتوانسته‌اند اثر خود را به خوبی با مخاطب به اشتراک بگذارند.
رقم زنید بر تارُکَش آیه وَاَن یُکاد
که حِصن حَصینی تو ای حسین آباد
از همین بیت اول مشخص می‌شود که شاعر برای مضمون سازی تلاش ویژه‌ای دارد، اما متاسفانه همین مشکل وزن باعث می‌شود مخاطب به کل از خواندن باقی شعر صرفنظر کند، به نظر می‌رسد شاعر می‌خواسته در وزن "مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن" طبع آزمایی کند. چون در برخی از مصاریع به این وزن نزدیک شده است، شاعر باید به این نکته دقت کند که کلماتی که به عنوان قافیه انتخاب کرده شاید از نظر آوایی با هم قافیه باشند اما اگر در یک وزن استاندارد استفاده شوند به علت رعایت تناظر هجاها نمی‌توانند با هم قافیه باشند، حسین آباد، پاک باد و بنیاد چون دارای ترتیب هجایی یکسان نیستند به طور طبیعی اگر در اوزان متداول به عنوان قافیه قرار بگیرند طبیعتا نمی‌توانند قافیه قرار بگیرند.
به شاعر عزیز توصیه می‌کنم در خصوص یادگیری وزن با تمرین و مطالعه اهتمام بیشتری داشته باشد، خواندن کتاب‌های تئوری به همراه تمرین در شعرهای موزون به طور قطع می‌تواند در این مسیر کمک کننده باشد، اول سعی کنید مفاهیم تئوری وزن را بیاموزید و آن گاه با خواندن کتاب‌های شعر موزون درک خود را نسبت به تقطیع و شناخت وزن بالا ببرید.
راحت بگویم تا اصول اولیه را نیاموزید کسی قدر اثرتان را نخواهد دانست.

با آرزوی توفیق.

منتقد : امیرعلی سلیمانی

شاعر، منتقد و ترانه‌سرا/ متولد 14 آذر 1370/ دانشجوی دکتری زبان شناسی/ متولد صحنه/ مدیر مسئول نشر نزدیک‌تر



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.