به‌علاوه نقد

 شعر همه‌چیزدار، شعر بی‌همه‌چیز / دکتر وحید عیدگاه طرقبه‌ای
سی سال است که اخوان ثالث رفته‌است. کسی که شعرش همه‌چیزدار بود. پس از خواندن شعرش نمی‌توانستی بگویی این که چیزی نیست. من ده‌ها شعر مثل این دارم. پسرخاله‌ام هم چند شعر مثل این دارد. هم‌کلاسی‌هایم نیز. معلمم نیز. فلان کارگردان هم چند شعر این‌طوری دارد. فلان بازیگر ...
 طلوع شاعری امیدبخش در افق شعر معاصر / دکتر محمد دهقانی
دکتر محمد دهقانی: طلوع شاعری امیدبخش در افق شعر معاصر من هم یکی از شمایم نخستین مجموعه شعری است که به­ تازگی از وحید عیدگاه منتشر شده است. عیدگاه را سال‌­های درازی است می‌­شناسم، از حدود بیست سال پیش که در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران دانشجوی من بود تا امروز ...
 در کلاس درس اخوان‌ثالث / حمیده نوروزیان
یکی از چهره‌های درخشان شعر معاصر مهدی اخوان‌ثالث، م. امید، است. با آن‌که نخستین تجربه‌های شعری خود را در قالب‌های سنتی آغاز کرد و بزرگانی چون ملک‌الشعرا بهار او را تأیید کردند، امّا زود به جرگة دوست‌داران و پیروان نیما یوشیج پیوست. در عرصة شعر نو نیز زود سرآمد ...
 «ققنوس و قمری» و «شکایت عاشق» / معرفی کتاب
کتاب «ققنوس و قمری» و «شکایت عاشق»(ترجمۀ امید طبیب‌زاده، تهران، نشر چشمه، 1399) مشتمل بر چهار بخش است: بخش نخست شامل ترجمۀ مقالۀ بلندی است از مایکل شونفلد با عنوان «شکسپیر و شعر انگلیسی» از کتاب مقدمۀ کمبریج بر شعر انگلیسی (2010)؛ بخش دوم شامل شرحی کلی است بر شعر ...
 دربارۀ وجه‎شبه، اهمیت، و انواع آن / لیلا کردبچه
جملۀ تشبیهی جمله‌ای است که به‌ظاهر درست نمی‌نماید، باعث اعجاب می‌شود و کسی به مفاد آن باور ندارد: «او مثل سرو است»، «او مثل شیر است». این جملات وقتی قابل قبول‌اند و از اعجاب آن‌ها (تا حد اقناع مخاطب) کاسته می‌شود که وجه‌شبهی منظور شود: «او از نظر ...
 برش‌های درون‌سطری-بخش دوم / لیلا کردبچه
ـ در مواردی تأکید شاعر بر نقش دستوری قید است. در این هنگام شاعر با استفاده از امکاناتی که شیوه‌های برش‌های درون‌سطری در اختیار او قرار می‌دهد، قید را در سطری جداگانه می‌نشاند و با تأکید بر آن، گامی بزرگ درجهت فضاسازی شعر برمی‌دارد و بار حسّی و عاطفی بیشتری را به ...
 برش‌های درون‌سطری ـ بخش اول / لیلا کردبچه
يكي از قاعده‌کاهی‌‌های زبان شعر كه در بُعد بصري و ديداري آشكار مي‌شود، هنجارگريزي در بخشِ نوشتاري شعر است. این نوعِ ویژۀ نوشتار، در اولين و ابتدايي‌ترين شكل ارتباط ديداري(و نه شنیداری) به ما مي‌فهماند كه با شعر روبه‌رو هستيم و شاید بتوان از مهم‌ترین ...
 نیما آغازگر راه نو
تی. اس. الیوت، یکی از نامدارترین شاعران و منتقدان ادبی قرن بیستم، در مقالة معروف خود به نام «سنّت و استعداد فردی» معتقد است نوآوری با بهره‌مندی درست از سنّت و نیز درک و شناخت فرد نوآور از زمان مناسب برای نوآوری اتفاق می‌افتد. به عبارت دیگر نوآوری خلق‌الساعه و ...
 از هیچ طنز نوشتن / روح‌الله احمدی
هرچقدر هم که علم پیشرفت کرده باشد، من مزۀ آب‌لیموهای صنعتی و شرکتی را دوست ندارم و معتقدم این مایعاتِ تقریباً سبزرنگ، تنها چیزی که نیستند، آب‌لیمو است! پس نخرید و نخورید تا معده و روده و سایر امعا و احشایتان از این داغان‌تر نشود! احتمالاً ناصر فیض هم با من موافق بوده که ...
 شعر نو: طفل صد ساله / حمیده نوروزیان
نادر نادرپور یکی از شاعران مطرح جریان شعری موسوم به مکتب سخن است. شاعری که زبان و بیان روشن و شفاف را برگزید و همواره در مسیر انتخابی پیش روی خود ثابت قدم بود و کمتر اُفت و خیز داشت. نادرپور با آگاهی کافی از شعر پربار کلاسیک فارسی و نیز درک درست پیام‌های نیما و نیز شناخت خوبی ...
 توازن نحوی؛ تداعی‌گرِ موسیقیِ سنتی در شعر نیمایی و سپید / لیلا کردبچه
  می‌روم از میان همۀ نام‌ها چیزی، چراغی، چیزی شبیه چراغی بیابم   می‌روم از میان تمام رؤیاها رازی، آوازی، رازی شبیه آوازی بیابم (سیدعلی صالحی)     تکرار الگوی نحوی شیوه‌ای است که علمای بدیع به آن توجهی نداشته‌اند، حال ‌آنکه کمک بسیار به ...
 هرکه را طاووس خواهد... / روح‌الله احمدی
شنیده‌اید مردم گاهی برای تعریف از اثرِ شاعر یا طنزپردازی، می‌گویند که فلانی حرف دل ما را زده است؟ شاعر و طنزپرداز که سخنگوی مردم نیست! اصلاً مردمِ زنده وکیل و وصی نیاز ندارند که به جایشان حرف بزند! همان نمایندگانی که در بهارستان نشسته‌اند و به جای ما حرف می‌زنند کفایت ...
 اهمیت کنایه در طنز / روح‌الله احمدی
این رباعی عمران صلاحی را بخوانید: هش‌دار که با درفش نازت نکنند تولیدگرِ برقِ سه‎فازت نکنند اوضاع جهان دیمی و هرکی‎هرکی‎ست کوتاه بیا، تا که درازت نکنند مهم‌ترین و تأثیرگذارترین شگردی که زنده‌یاد عمران صلاحی برای نوشتن این رباعی استفاده کرده است، کنایه است. ...
 گاهی تفاخر به وسیله خیانت به هدف است / امیرعلی سلیمانی
مدت هاست در جلسات ادبی و همچنین دورهمی های شاعرانه وقتی صحبت به شعرخوانی می رسد در چشم های شاعران خیره می شوم، این شاید برای شاعران جوان و شاعرانی که یاد جوانی شان می افتند ملموس باشد که وقتی می خواهند اثری را قرائت کنند بسته به مخاطب و همچنین حس و حال خودشان گاهی دچار تشویش می ...
 ادبیات باید به کرونا مبتلا شود / ارمغان بهداروند
پیرامون تکلیف نویسندگان در روزگار کرونا قرن‌های قرن، ادبیات به غارت و تبعید و اوراق‌شویی و لب‌دوزی، کوتاه نیامده و قد کشیده و قلّه شده است. گاهی بر سفره‌ی خاندان «سامانی» بر صدر نشسته و روزی به فرمان چنگیر مغول، خاکش را به توبره برده‌اند و دوره‌ای نفی بلد ...
 کوتاه، آری؛ کوچک، نه! / ابراهیم اسماعیلی اراضی
این‌روزها در بازخوانی رباعی‌های دوستان پایگاه محترم نقد شعر، به کاستی‌ها و پرسش‌هایی برخورده‌ام که تقریبا عمومیت دارند؛ به همین دلیل تصمیم گرفتم در مطلب کوتاه مستقلی، مختصرا به یکی‌دو نکته اشاره کنم. اولین نکته‌ای که باید یادآور شوم و قطعا منتقدان گرامی ...
 منزوی، شکوه شگفت انگیز / امیرعلی سلیمانی
اواخر سال نود و هشت به بهانه ی مراسمی در زنجان فرصتی دست داد تا با دوستان شاعرم به زیارت مزار حسین منزوی برویم بحثی در گرفت و چند ساعتی سر مزار آن شاعر زنده تر از ما نشستیم و هر کس نقطه نظری گفت، این یادداشت صورت مکتوب همان نکاتی‌ست که آن ساعات گفتم و به پیشنهاد یکی از همان ...
 انسان شکوه‌مند شعر / ارمغان بهداروند
انسان شکوهمند شعر ذکرخیر محمدعلی سپانلو در سالمرگش ارمغان بهداروند «خانه‌ی ما کنار ریل راه‌آهن بود. کوچه‌ای قدیمی که همه‌ی زیبایی‌اش درخت کُنارکهن‌سالی بود که در سایه‌سارش، کودکان و در شاخسارش، گنجشک‌ها به شیطنت مشغول بودند. جنگ بود و به رفت و آمد قطار، ...
 زبان ورزی در شعر قیصر امین پور ( به بهانه ی نیک داشت تولدش در اردیبهشت) / ارمغان بهداروند
زبان عرصه‌ي نوآوري‌هاي شعر است و شعر، در اين عرصه تجلي پيدا مي‌كند. قيصر امين‌پور در مدرسه‌ي شاعراني شعر را تجربه كرده است كه توفيق برخورداري از زباني متناسب با نظرگاه زماني خود و مناسب براي انتقال مفاهيم شعري را داشته‌اند. شاعراني پيش از قيصر توانسته بودند با ...
 فراز و فرود رباعی / امیرعلی سلیمانی
رباعی با اینکه دارای قدمتی طولانی در ادبیات فارسی ست و یکی از قالب های ساخته و پرداخته ادبیات فارسی ست اما در سال های بسیاری در فراموشی سیر کرده است . اینکه در دیوان شاعر های غزل سرا چند رباعی هم می آمد و تقریبا در طبقه ی  شعر های غیر جدی در کنار قالب های تفننی چون ترجیع بند و ...