همیشه هدف قله‌ی کوه نیست




عنوان مجموعه اشعار : ترانه
شاعر : امید ادهمی


عنوان شعر اول : نفس
شبیه نفس هام نمیشه یه عمر
نگه دارمت توی سینه‌ام تو رو
خودت خوابو میگیری از چشم هام
که حتا تو خوابم نبینم تو رو

اگه تو جهانم صدایی نبود
نخواستم بفهمی بهم ریختم
مث کوه بودم که تو بی کسی
همه حرفامو تو خودم ریختم

با اینکه تا وقتی تو رو داشتم
یه اندوه بی مرز دادی به من
دعا میکنم سهم من شی اگه
خداتو یه شب قرض دادی به من

جوونیمو دادم پای آرزوت
که سهم من از کل دنیا بشی
از عشقت شکسته شدم بلکه تو
تو دنیای محدود من جا بشی

شدم مث فواره ی توی حوض
که امشب میخواد بغضشو وا کنه
یه فواره که هر کسی اومده
زمین خوردنش رو تماشا کنه

بذا گریه هام سمت شونه‌ات برن
که از خستگی تو تنم روح نیست
تا رو شونه های تو باور کنم
همیشه هدف قله ی کوه نیست

تویی که شبیه نفس با منی
تو رو توی اشکام میبارمت
میخوام با تو تا مرز مردن برم
ولی توی سینه‌ام نگه دارمت

امید ادهمی

عنوان شعر دوم : .
.

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : امیرعلی سلیمانی
در این یادداشت نگاهی نقادانه خواهیم داشت به ترانه‌ای از دوست شاعر جوان جناب آقای امید ادهمی که پیش‌تر هم برای یکی دیگر از ترانه‌هایشان یادداشتی در همین پایگاه نوشته بودم، جناب ادهمی، همانطور که در یادداشت قبلی هم گفته بودم شما به ذات شاعر هستید و مشخص است قریحه و استعداد ذاتی شما برای شما نگاهی مضمون‌پرداز و البته شاعرانه مهیا کرده است، در نقد قبلی در خصوص تفاوت‌‌های شعر و ترانه قدری صحبت کرده بودیم، و اینکه اثر شما بین این دو فضا یعنی شعر محاوره و ترانه معلق است، اما در این اثر به باور من اثر به ترانه بودن بسیار نزدیک‌تر است، از این جهت که در این اثر به مولفه‌های ترانه‌نویسی در اثر خود توجه ویژه‌تری داشته‌اید و این خصیصه باعث یکدستی کار شده است، پس پیش از پرداختن به جزییات اثر شما باید بگویم این اثر برای اجرا شدن شرایط مناسب‌تری دارد.
شبیه نفس هام نمیشه یه عمر
نگه دارمت توی سینه‌ام تو رو
خودت خوابو میگیری از چشم هام
که حتا تو خوابم نبینم تو رو
تشبیه اول به کل نازیبا و نارساست، نفس یک مفهوم قابل تشبیه به معشوقه نیست، حالا درست است که اخیرا دوستان در پیامک به هم می‌گویند: نفسم! اما باید به وجه شبه و کیفیت تشبیه توجه کرد، حال که شما سعی کرده‌اید با تناسبی تشبیه را خواناتر کنید ایراد این تشبیه عیان‌تر شده است، چون گفته‌اید نفس‌هام طبعا دم و بازدم سریعتر به ذهن می‌آید، ثانیا ما نفس را حبس نمی‌کنیم، نفس کشیدن و تنفس کردن معناهای مشخصی دارند، پس با این حساب در این تشبیه یک ایراد بزرگ وجود دارد، ما نفس را هم برای همیشه در سینه حبس نمی‌کنیم که حال بخواهیم از این جنبه با معشوقه مقایسه‌اش کنیم، بیت بعد اما بیت زیبایی‌ست.
اگه تو جهانم صدایی نبود
نخواستم بفهمی بهم ریختم
مث کوه بودم که تو بی کسی
همه حرفامو تو خودم ریختم
تصویر دوم زیبا اما قدری کلیشه‌ای‌ست، به هر حال برای اثری که غایت آن اجرا در موسیقی‌ست این شکل تعابیر مناسب خواهند بود هر چند اگر همین مضمون در یک شعر بود کلیشه‌ای بودن خصیصه‌ای منفی برای آن در نظر گرفته می‌شد.
با اینکه تا وقتی تو رو داشتم
یه اندوه بی مرز دادی به من
دعا میکنم سهم من شی اگه
خداتو یه شب قرض دادی به من
ردیف بلند و قافیه نامناسب قدری بیت را سست کرده است، فراموش نکنید در آثار موسیقایی ردیف‌های بلند اصلا مناسب نیستند، ردیف در شعر کلاسیک برای ایجاد و تقویت موسیقی جذاب است اما در اثر موسیقایی که موسیقی غنی‌تری وجود دارد این شکل ردیف‌پردازی‌ها آسیب زننده هم هست. مفهوم اندوه‌بی‌مرز و قرض دادن خدا چندان محکم نیست.
جوونیمو دادم پای آرزوت
که سهم من از کل دنیا بشی
از عشقت شکسته شدم بلکه تو
تو دنیای محدود من جا بشی
بند بدی نیست، فضا ساده و روان و صمیمی‌ست هر چند ضربه قوی ندارد اما به عنوان یک بند میانی در یک ترانه می‌تواند مناسب باشد.
شدم مث فواره ی توی حوض
که امشب میخواد بغضشو وا کنه
یه فواره که هر کسی اومده
زمین خوردنش رو تماشا کنه
تعابیر این مدلی(بیت دوم) واقعا برای ترانه مناسب نیست، این که خود را به فواره تشبیه کنیم تحمیل فضایی استعاری به ترانه است که جز سردرگمی اتفاقی را در پی نخواهد داشت.
بذا گریه هام سمت شونه‌ات برن
که از خستگی تو تنم روح نیست
تا رو شونه های تو باور کنم
همیشه هدف قله ی کوه نیست
بند بسیار مناسبی‌ست برای پایان این ترانه، هم مفهوم ساده است، هم ضربه دارد و هم همه چیز در روان‌ترین شکل خود استفاده شده است.
بند پایانی هم بند بدی نیست اما /تو اشکام می‌بارمت/ چندان رسا و زیبا نیست به نظرم بند قبلی برای پایان بندی بهتر بود.

با آرزوی توفیق

منتقد : امیرعلی سلیمانی

شاعر، منتقد و ترانه‌سرا/ متولد 14 آذر 1370/ دانشجوی دکتری زبان شناسی/ متولد صحنه/ مدیر مسئول نشر نزدیک‌تر



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.