بر دفتر زمین




عنوان مجموعه اشعار : چکیده های دل
شاعر : حانیه شجاعی


عنوان شعر اول : دختر
همچون گل ناز،با صفایی دختر
در این شب تار،روشنایی دختر
از آن لب خوش خنده ی تو معلوم است
بر هر غم بی دوا،دوایی دختر

عنوان شعر دوم : چشمان تو
هر چند جهان با تو عسل خواهد شد
شیرین و پر از شور و غزل خواهد شد
چشمان تو رنگ نفت دارد به خودش
قطعا سر چشم تو جدل خواهد شد

عنوان شعر سوم : باران دل
منم ابری که از یک درد مبهم
شدم شاعر،شدم روای ماتم
زمین را دفترم کردم که بر آن
ببارم واژه واژه شعر نم نم
نقد این شعر از : ساجده جبارپور ماسوله
کلاغ‌ها خبر از استعداد جدیدی می‌دهند. هروقت سن فرستنده شعر از میزانی پایین‌تر می‌آید بی‌اختیار لبخند به لبم می‌آید و با ذوق بیشتری شروع به نقد شعر می‌کنم. البته این‌جور وقت‌ها وظیفه‌ای که روی دوش ناقد است سنگین‌تر می‌نماید چرا که همزمان که باید شعر شاعر را بررسی کند باید روشن‌کننده راه پیش پای شاعر هم باشد که لااقل پیش از بیست سالگی به جایگاه درخوری برسد. خانم حانیه شجاعی عزیز 14 ساله‌اند و برای پایگاه نقد شعر دوبیتی و رباعی ارسال کرده‌اند.
دوبیتی و رباعی دوقالب سهل الممتنع‌اند. از یک جهت کار شاعر آسان است که چندان نیاز به روده‌درازی نیست و شعر نهایتا در چهار مصرع به نتیجه می‌رسد. اما همین کوتاهی قالب از جهت دیگر دست شاعر را می‌بندد چرا که باید انسجام را در قالبی حفظ کند که جای کار زیادی ندارد. در سال‌های اخیر توجه بسیاری به این قالب -تقریبا در تاریخ تفننی- شده است جا دارد یادی کنم از گروه شاعران «آنات» که منابع بسیاری در مورد قالب‌های کوتاه در اختیار دیگر شاعران می‌گذاشتند.
در مورد اشعار ایشان شاید نتوان آن‌چنان که باید زیاد حرف زد چرا که سه شعر کوتاه دید چندان وسیعی به ناقد نمی‌دهد. اما باز هم نکاتی برای گفتن وجود دارد. در مورد رباعی اول ایشان باید برای سرودن اشعار بعدی یک نکته را جدی بگیرند: چه چیزی بسیار گفته شده و به چه چیزی کمتر پرداخته شده. البته آن‌چه که تاکنون گفته نشده و شاعر به ناگاه به آن دست می‌یابد را به نام «کشف» می‌شناسند. ما در شعرهای امروزی به کشف نیاز داریم هر شاعری که کشف و ناگفته بیشتری در چنته داشته باشد شاعرتر است. شعر اول از مشکل زیاد گفته‌شدگی رنج می‌برد یعنی نمونه مشابه آن در بازار زیاد است به همین خاطر چیز جدیدی برای مخاطب ندارد و او را همراه نمی‌کند.
اما چشم‌های من اصولا در این‌جور مواقع دنبال سره در ناسره می‌گردد و بخش سره در شعر اول ترکیب «غم بی‌دوا» ست. معمولاً درد بی‌درمان یا درد بی‌دوا داریم اما غم بی‌دوا ترکیب جالبی بود. به سراغ شعر دوم ایشان می‌رویم. شعر دوم عطر و بوی جدیدی دارد باز هم ممکن است شبیه به آن را شاعران رباعی‌سرا نوشته باشند (از آنجا که بازار کشف در بین رباعی‌سرایان انقدر داغ است که هر روز با کشف رابطه‌ی جدیدی بین لغات مواجهیم) اما ارتباط نفت با دیگر لغات مصرع اخر خوب است اما آنچه جای کار دارد گذاشتن کلید واژه‌هایی در بیت اول مرتبط با بیت دوم است. بیت اول و دوم رباعی ایشان تا حدی با هم غریبه‌اند و جز توصیف چشم معشوق هیچ فضای مشترکی ندارند.
قبل اینکه سراغ شعر سوم برویم بد نیست به بیان نکته‌ای بپردازم من زیاد با نام‌گذاری آن‌هم به این شعر برای اشعار کوتاه موافق نیستم. اسم شعرها تا حد زیادی شعر را لو می‌دهد و چیزی برای عرضه باقی نمی‌گذارد. اگر اصرار به نام‌گذاری داریم نام‌گذاری هوشمندانه می‌تواند به تعالی شعر و ایجاد کنجکاوی کمک کند. دوبیتی سوم را دوست داشتم تصویر دفتر شدن زمین خودش می‌تواند قشنگ باشد و هزار جای دیگر استفاده شود. القصه برای حانیه خانم شجاعی آرزوی موفقیت دارم و بی‌صبرانه منتظر دیگر آثار ایشان هستم.

منتقد : ساجده جبارپور ماسوله

دی ماه سال 1369 در رشت‌ به دنیا آمدم. در تهران و شیراز و رشت بزرگ شدم. آب و هوا و طبع شعردوست مردم و خانواده‌ام در رشت و شیراز کار خودش را کرد و از یازده سالگی شروع کردم به نوشتن. تحصیلات و شغلم در حوزه حقوق بین الملل است که البته ربط چندانی به شعر ندارد. ...



دیدگاه ها - ۱
حانیه شجاعی » سه شنبه 01 تیر 1400
عرض سلام و ارادت خدمت استاد گرامی ممنون از نقد و راهنمایی شما خوشحالم که مطالب مفید و تجربه های شما در راه شعر استفاده کنم ایام به کامتون

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.