مشمول فراموشي



عنوان مجموعه اشعار : ؟
عنوان شعر اول : برای شهدای غواص

نه غرق می‌شود
نه به گِل می‌نشیند
پرواز می‌کند غواص
نقد این شعر از : ارمغان بهداروند
شعر اگر به وضعيتي خاص و موضوعي وي‍ژه اشاره كند حتما شاعر بايد به زماني بينديشد كه خاطره ي جمعي از شدت هيجان و آلام آن اتفاق تهي شده باشد. در چنين وضعي است كه شاعر مي تواند تعهد اجتماعي خود به عصر خويش و تاريخ ادا كند. اين شعر محصول چنين تفكري است و تلاش شاعر بر آن است تا به مدد كلمه اداي ديني به رزمندگاني كند كه جان شان را ناجوانمردانه به غارت كشيدند. پر واضح است كه اين شعر تا زماني كه جامعه در اوج افشا شدن مظلوميت 175 غواصي كه زنده به گور شده بودند قرار داشت، ارجاع مناسبي داشته است اما اگر امروز كه چند سالي از آن حماسه گذشته است آن را براي كسي كه از آن واقعه كم اطلاع و يا بي اطلاع است بخوانيم هيچ اثري از آن كاركرد اجتماعي در اين شعر ديده نمي شود. غواص اين شعر فقط غواص است و از دو سه سطر قبل، آن چه كه بايد رابط انديشه شاعر و ذهن مخاطب باشد، خبري نيست. خاصيت شعر، در همين برجسته سازي است. اگر مجموع يك اثر نتواند در خدمت چشم انداز ذهني و عيني شاعر باشد نمي توان نام آن را شعر گذاشت. بنابراين شاعر بايد موضوع نگاري حتما كدهايي از آن اتفاق را در خلال متن خويش تعبيه كند تا گذر زمان اسباب ابراز چيستي و چرايي اثر نشود؟ مثلا اگر توضيح درج شده در نام اين اثر نباشد پرواز كردن غواص آن هم بي هيچ اشاره يي كمي مضحك است. كاركرد فضاسازي در اين وقت هاست كه به كار شعر مي آيد و اسباب بهره مندي بيشتر از شعر مي شود. براي درك بيشتر شاعر به نمونه اي مشابه كه نمي تواند مشمول زمان و فراموشي شود اشاره مي كنم:
اینجا/ وضعیت خطر گذرا نیست/ تنها میان ساکت شبها/ بر خواب ناتمام جسدها/ خفاشهای وحشی دشمن/ حتی ز نور روزنه بیزارند/ باید تمام پنجره ها را/ با پرده های کور بپوشانیم (قيصر امين پور)

منتقد : ارمغان بهداروند

ارمغان بهداروند متولد‌چهارم اردیبهشت ۱۳۵۳ اندیمشک دانش آموخته مقطع دکتری زبان و ادبیات فارسی دبیر کنگره ملی شعر ملک ملکوت دبیر آوازهای سرزمین مادری دبیر جشنواره ملی شعر کوتاه جنوب جهان سردبیر نشریه جمع جمعه مخاطب ممنوع سال ۱۳۸۰ به من که ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.