سماعی در موسیقی شعر




عنوان مجموعه اشعار : تشویش جان
شاعر : پویا احمدزاده


عنوان شعر اول : خواب من
یک شبی در خواب شیرین من خدا را دیدم
کنجکاوی کردم از یارم نشان پرسیدم

گفت آنجا آسمانم را ببین با ماهش
ذره ای از نازِ ماهت را به او بخشیدم

پیشِ تاریکیِ موهایش شبم بی رنگ است
هرچه در شب دیده ای از زلف او برچیدم

چشم هایش را نگو توصیف آن دشوار است
من به زیبایی مطلق،پلک و مو بخشیدم

با صدایش نظم این دنیا به هم میریزد
صور اسرافیل را با صوت او سنجیدم

بوسه بر لب های سرخش را حرامت کردم
مست و سرخوش می کند این لب که از گل چیدم

روی یوسف را که دیدند دستشان پرخون شد
وای اگر چشمانشان افتد به مرواریدم

با خدا هم صحبتی امکان ندارد اما
عشق بی اندازه ات را من مقدس دیدم

او‌ گلی است بی رقیب از باغ مخلوقاتم
خوش به حالت با گل اندامت و این تمهیدم


عنوان شعر دوم : تاوان عشق
درد من دوری یاریست که یاری دارد
قلب او با نام او نقش و نگاری دارد

تیرِ زهرآگینِ چشمان و نخستین دیدار
نخ ندادن های رنج‌آورِ گاهی نیش دار

قلب ما با درد هم خانه شد از این تقدیر
عقل ما با جهل هم کاسه شداز این زنجیر

صد هزاران خواهش از روی خماری در عشق
رد شدن هر بار و دلسرد نگشتن از عشق

در قفس بی بال هستم به پریدن مشتاق
از نفس بیزار هستم به بریدن مشتاق

روزگاری چشمهایت نفری می بیند
بعدِ او دیگر کسی را نتواند بیند

دردها کم نیست فریاد مرا آوا نیست
این نفس مشقیست این روحِ مرا معنا نیست

حرفِ دل پایان ندارد، به چه می نالم هان؟
شاید این تاوانِ عشق است که دیدش این جان



عنوان شعر سوم : دوری
گفتی که چرا اشک غم از دیده روان است؟
لبخند بزن،قهقهه کن دل که جوان است
جز حسرت دیدار تو من را که غمی نیست
آنجا که عیان است چه حاجت به بیان است؟
نقد این شعر از : ساجده جبارپور ماسوله
سه شعری که آقای پویا احمدزاده ارسال کرده‌اند را مطالعه کردم. ایشان 20 ساله‌اند و کمتر از دو سال است در کوچه‌های شعر قدم می‌زنند. آنچه این اشعار نشانم داد این بود که تسلطی نسبی بر وزن عروضی دارند اما هنوز به صورت سماعی آنچنان گوششان به آهنگ حساس نشده. چرا که چند جایی سکته و هجای اضافه وجود دارد که باید برطرف شود.

حتی در مثنوی دوم بعضی ابیات مشخصا شکست وزنی دارند. یکی از الزامات شعر کلاسیک رعایت اوزان عروضی‌ست. برای یادگیری این وزن‌ها می‌توان از چند روش مختلف کمک گرفت. شعر‌ها و وزن‌های مشخص را با صدای بلند قبل از خواب خواندن می‌تواند به یادگیری موسیقی شعر به صورت ناخودآگاه کمک کند. اجرای ضرباهنگ شعر با ضربه بر میز و گوش دادن به موسیقی شعر یکی دیگر از روش‌هاست. اما برای یادگیری اصولی جزوات بسیاری در این زمینه وجود دارد. از جمله کتاب اخیر دکتر امینی گرامی به نام «وزن شعر بیاموزیم» که می‌تواند برای نوآموزان شعر بسیار راهگشا باشد.
مسئله بعدی شعر مضمون است. در ابتدای مسیر ما باید بدانیم در مورد چه موضوعی و با چه زاویه دیدی می‌خواهیم صحبت کنیم. این مسئله از این جهت اهمیت دارد که موجب ایجاد تشخص در شعر ما خواهد شد. تشخص یعنی اگر شعر شما در بین هزاران اثر دیگر بدون نام حضور داشته باشد، مخاطب بتواند نام شاعر را از روی نوع نوشتار و یا حتی مضمون انتخابی حدس بزند.
حتما شنیده‌اید که حضرت صائب می‌گوید «یک عمر می‌توان سخن از زلف یار گفت/در بند آن مباش که مضمون نمانده است» این بیت به تفاوت زاویه دید افراد برای ایجاد تشخص اشاره خوبی دارد. از قضا اشعار آقای احمدزاده عاشقانه است و برای عاشقانه نوشتن پس از قرن‌ها غزل‌نویسی باید خیلی جزیی‌تر با موضوع برخورد کرد. چرا که سال‌ها شاعران از زوایای مختلفی به موضوع شعر پرداخته‌اند از شاعران سبک هندی و عراقی و خراسانی گرفته تا شاعران مکتب وقوع و واسوخت هر یک به گونه‌ای با عشق مواجهه داشته‌اند. مواجهه شاعر در این اشعار مشخصا شاید در مکتب خاصی جای نگیرد چرا که شاعر هنوز آن‌چنان که باید پخته نیست اما می‌توان گفت پرداخت کلی به مضمون و نوع نگاه به موضوع تا حدی مستعمل است یعنی نمونه آن پیش از این در آثار بسیاری از شاعران دیده شده است.
شاعر باید بتواند با مطالعه سبک‌های مختلف ادبی و انتخاب کلکات و زاویه دید درست به سبک شخصی خود برسد. شاید بهترین گزینه برای مطالعه شما مطالعه آثار شاعران پیشرو چون سیدرضا محمدی و محمدسعید میرزایی به عنوان نمونه‌هایی از غزل با مضمون نو و اشعار منزوی، محمدعلی بهمنی و سیمین بهبهانی به عنوان شاعران معاصری که پایه‌های غزل امروز را ایجاد کرده‌اند باشد.

منتقد : ساجده جبارپور ماسوله

دی ماه سال 1369 در رشت‌ به دنیا آمدم. در تهران و شیراز و رشت بزرگ شدم. آب و هوا و طبع شعردوست مردم و خانواده‌ام در رشت و شیراز کار خودش را کرد و از یازده سالگی شروع کردم به نوشتن. تحصیلات و شغلم در حوزه حقوق بین الملل است که البته ربط چندانی به شعر ندارد. ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.