پذیرفتن، خواندن، نوشتن




عنوان مجموعه اشعار : درپیچ وتاب عاشقی
شاعر : ملیحه عیلکی نژاد


عنوان شعر اول : گیسو کمند
به آستانه نگاهت تفالی کردم

میان جام لبانت تغزلی کردم 


رواق گوشه چشمت کمند مه رویان

به دام نرگس مستت تفضلی کردم 


به موج های برهنه به چنگ گیسویت 

به هر کرانه ی زلفت توسلی کردم  


به پیچ تاب غزل در سپهر مژگانت 

به هر تبسم لعلت تزلزلی کردم 


به پیشواز شقایق به صید دستانت

برای هر قدمی  من تعلیلی  کردم 






عنوان شعر دوم : شیخ العجل
شیخ اعجل عشق است رخساره ی چون ماهش

افسانه ی نیمای است جادوی دو چشمانش 



پروین سخنی نیکوست ان لعل گوهربارش 

حافظ صنمی عاش  ان غمزه ی غمازش


یکتا نگری دیرین  لبهای ثنا گویش 

شهد  و شکری دارد شیرینی الفاظش



هم حمد ثنا خواند  بر دفتر انصاری 

هم فتنه براگیزد شور شر شیرینش 


عارف نفسی بیدل  مجنون صفتی عاقل 

هم جامه اه و دل ان روضه رضوانش


باور زخرد خیزد ازصوفی تبریزش

هم رقص گلاب گل ادینه زرینش


شمس الصور فکرش  ایینه عرفان است

هم صحبتی کویش خاموش بلا خیزش


زیبا صنم یادش ، لبهای غزل خوانش 

بیت الغزل شعراست اوای دل انگیزش 



عنوان شعر سوم : قهوه ی دوچشمانش
میان واژه های خیس و غلتان
قلم در حیرت است افتان وخیزان

من ان مظلوم شهر کرمان ویران
وچشمانش قجر اغای تهران
نقد این شعر از : ساجده جبارپور ماسوله
اشعار ملیحه خانم علیکی نژاد را خواندم. ایشان 22ساله‌اند و نوشته‌اند که در حدود یک سال سابقه سرایش شعر دارند. دو غزل در قالب کلاسیک بوده شاید غزل باشند. علت این شاید را خواهم گفت. آنچه از ظواهر امر برمی‌آید مطالعه سعدی به عنوان نکته مثبت قابل تأمل و آشنایی ناکامل با قواعد شعر کلاسیک است. توصیه اول من به ایشان شناخت کامل قواعد شعر است.
چه در غزل اول چه در غزل دوم آنچه مشهود است عدم آشنایی با قافیه و قوانین مربوط به آن است. قافیه بخش اصلی و جدانشدنی از موسیقی در شعر کلاسیک است.
قافیه نزد اهل فن به این صورت تعریف شده است : « «قافیه»، قسمت تکرارشونده از کلمه‌هایی است که در نظم و شعر تکرار می‌شود، به شرط آن‌که قسمت تکرارشونده جزئی از کلمهٔ قافیه باشد و به آن الحاق نشده‌باشد. درضمن، اگر کل کلمه ـ و نه جزئی از آن ـ به یک معنی و از یک ریشهٔ واحد تکرار شود، به آن ردیف می‌گویند. آخرین حرف اصلیِ قافیه را «رَوی» می‌گویند؛ به‌عنوان مثال، در کلمات جام، وام، دام، نام و آرام، حرف «م» رَوی است.»

در ابتدای راه شعر ناآشنایی با قواعد شعر عادی ست. قافیه یکی از مواردی‌ست که ممکن است شاعران حتی وقتی چندسال سابقه دارند در تشخیص درست و غلط بودن آن به اشتباه بیفتند مثل قوافی مصدری که حروف انتهایی هرچند شباهت دارند اما در نهایت با جداسازی حروف مشترک قابل حذف به نادرستی ریشه قافیه پی می‌بریم.
از نظر قوافی در غزل اول کلمات تفأل با کلمه تعلیل هم‌قافیه نیستند چرا که تعلیل به ی و لام منتهی می‌شود اما تفأل به الف و لام ختم می‌شود. شعر
خانم علیکی نژاد از چند جهت قابل بررسی ست. یکی از این موارد مربوط به استفاده درست از افعال است. تفأل با قعل زدن به کار می رود و از نظر زمانی باید به صورت تفالی زده‌ام بیاید. هرچندل شاید سختگیرانه به نظر برسد اما دقیقا همین موارد محدود است که بعدها ممکن است شعر شاعر را از شعر هم نسلان متمایز کند.
در شعر دوم متاسفانه اغلب قوافی باهم تفاوت دارند ماه، چشمان،، غماز، الفاظ، شیرین، رضوان، تبریز و... تقریبا هیچ یک باهم هم قافیه نیستند. از سوی دیگر ایشان مشخص است که مطالعه بسیاری در حوزه شعر کلاسیک دارند انتظار می رود که در صورت مطالعه به ریز جزییات قواعد شعر هم توجه شود. برای شروع یادگیری چند پیشنهاد برای ایشان دارم.
یک) نوشتن شعر به صورت تمرینی با قوافی اشعار سعدی یعنی جان مایه کلام ازایشان اما ردیف و قافیه از سعدی باشد برای شروع قوافی غزل های ابتدایی ردیف الفبایی پیشنهاد می‌شود.
2)کتب مربوط به وزن و قافیه دبیرستان و پیش دانشگاهی رشته انسانی و تمرین دروس ارائه شده.
3)مطالعه کامل کتاب روزنه از استاد محمدکاظم کاظمی و در صورت به اتمام رساندن این کتاب مطالعه کتاب موسیقی شعر از دکتر شفیعی کدکنی در مرحله بعد.
4) ارائه اثر در پایگاه نقد شعر و بهره مندی از راهنمایی‌های شاعران و استادهای مختلف شعری.
برای ایشان آرزوی بهروزی دارم و امیدوارم هرروز بیشتر از ایشان بشنویم.

منتقد : ساجده جبارپور ماسوله

دی ماه سال 1369 در رشت‌ به دنیا آمدم. در تهران و شیراز و رشت بزرگ شدم. آب و هوا و طبع شعردوست مردم و خانواده‌ام در رشت و شیراز کار خودش را کرد و از یازده سالگی شروع کردم به نوشتن. تحصیلات و شغلم در حوزه حقوق بین الملل است که البته ربط چندانی به شعر ندارد. ...



دیدگاه ها - ۲
ساجده جبارپور ماسوله » شنبه 03 آبان 1399
منتقد شعر
تعللی عزیزم :) 3>
ملیحه عیلکی نژاد » چهارشنبه 30 مهر 1399
ممنون از نقد سازدتون فقط غلط املایی در شعر اول بود که متاسفانه باعث اشتباه خوانشی شد وان هم تعلیل نست تآللی یا تعللی متاسفانه املاشو دقیق نمی دونم

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.