ورود به حریم نثر




عنوان مجموعه اشعار : بیانیه های بی مخاطب
شاعر : مهرداد تبریزی


عنوان شعر اول : ...

شب آهسته
شب آغشته
شب آرام
سوی پاییز سمت ها
دست های من
تکرار سایه ها ی شاخه ها
می خواند باد
اوراق دفترم را
در امتداد جاده ها
با برگ ها
من عابر تصویر خیالی شکاک
در نگاه سرد این پنجره ها
وقتی صبح رو به آفتاب می چرخم
قد می کشند باز پشت سرم
سایه ها در سایه ها در سایه ها...


عنوان شعر دوم : ...

دلخوش ساده ی یک احساسم
و از این ساده ترم
احساس ساده ی یک دلخوشی ام
تمام رودهای جهان به دریا نمی رسند
چای در استکان می نوشم
سالهاست استعمال قند و شکر را ترک کرده ام
و گاهی گوشت می خورم
دم بی منت تنهایی گرم
بیرون از ژست روشنفکری که عینکم را دربرمی گیرد
در قاب تصویر
یک بچه دهاتی بیشتر نیستم
دلم شعله زرد می خواهد
و زیارت
ساده تر از این
باید برگردم و برای کبوتران حرم مولایم
گندم بریزم...



عنوان شعر سوم : ...

لابد
شاپرک ها در باغ
و من در ایوان جوانی ام
می رقصیم

خیال کن
نسیم از سمت آرام حیات می وزد
و رایحه ی خوش گل های وحشی را
_ از پنجره ی تی وی_
به دامنه ی اینترنتی سایت های شاعران گمنام می کشاند.

کسل که شدیم
شوپن گوش می کنیم
_نوکتورن شماره بیست_
و دراز می شویم روی فرش
_ مادرم همیشه می گفت بوی خاکمان را می دهد_
و زل کافکایی می زنیم به سقف
و به هشت میلیارد حشره ای فکر می کنیم
که همگی شبیه ما هستند
و تنها در یک جنگ اتمی همه گیر
قارچ های تفاوت آشکار می شوند.

سالگرد - یادبود –بزرگداشت- سرباز گمنام بود
وه، چه با شکوه
بزرگداشت، سالگرد، یادبود،گرامیداشت...جنگ

چه خوب که فراموش نمی کنیم
چرا باید فراموش کنیم
جنگ که هنوز تمام نشده است
هیچ جنگی هیچ وقت تمام نمی شود
می گویند امام حسین(ع) هم هنوز دارد با یزید می جنگد
سربچرخانی هیتلر جهان را گرفته است
باور نمی کنم
با اینکه عاشق حسین (ع) هستم
و صلح
دنیا دیگر اندازه ی جنگ نیست
خودش دارد نابود می شود
همینطوری اگر توانستید حفظ اش کنید

حالا مثلا دیر شده است
و من باید بروم
"کفشهایم کو"
شاید امشب بروم
شاید فردا
شاید هم هیچ وقت
راستی تو هنوز دنبال مقصر می گردی...
نقد این شعر از : ضیاءالدین خالقی
مهرداد تبریزی، شاعر عزیزی از خارج از کشور با ۶۰ سال سن، سه شعر برایمان فرستاده که حال و هوای خوبی دارند و اندک اشکالاتی که طبعا اگر برطرف شوند و اصلاح، اثر از باری اضافی خلاص و تازه‌تر و بهتر خود را نشان خواهد داد. و این یعنی هرچیز اضافی که بر شعر تحمیل شود، حتی اگر کم و ناچیز هم باشد، اضافی و زیادی است.
"تکرار سایه‌ی شاخه‌ها" درست است، نه "تکرار سایه‌های شاخه‌ها"
شعر از همین‌جا اوج می‌گیرد و زیبا می‌شود تا "با برگ‌ها".
گفتن جملاتی از این دست در شعر که "من در خیال پرواز می‌کنم" یا "من عابر تصویر خیالی شکاک" و ... معنایی ندارد؛ چون شاعر با اثر و تخیل خود طبعا همواره در شعر در پی همین امر است و در چنین دنیایی سیر می‌کند؛ بنابراین، گفتن آن نه لطفی دارد و نه معنایی. به قول نیما: "شاعر باید نشان دهد نه بگوید". همین که با تصویرسازی و تخیل در حال نشان‌دادن است کافی است. بیان این امر که دارم فلان کار را می‌کنم، محلی در شعر ندارد. کلماتی نظیر "شکاک" که دیگر، اضافه‌ای بر آن است.
شعر دوم هم حال خوبی داشت و احساسی دلچسب، اما اثر پرداخت‌شده نبود. یعنی سامان و انسجام نداشت و بیش از حد ساده بود؛ یعنی از آن دست سادگی‌هایی که در سطح می‌گذرند:
"چای در استکان می‌نوشم..." تا ".. دربرمی‌گیرد." و در واقع کل اثر.
اثر سوم هم از ابتدا تا "قارچ‌های تفاوت آشکار می‌‌‌‌شوند." تقریبا خوب است؛ سطرهایی که هم تصویر دارند و هم حرفی برای گفتن اما پس از آن دچار حرف‌های عادی و سطرهای معمولی که اگرچه به لحاظ معنایی ارتباط خوبی با ماقبلش دارد ولی در حد یک نثر و شبیه برشی از یک مقاله‌ی تحقیقی.
خیلی سخت نیست تفکیک این‌ها از هم؛ مگر این که ما از شعر معاصر و امروز دور باشیم و یا این که از روی تنبلی و کاهلی دست به قلم ببریم. در صورتی که زمان سرودن شعر، زمان از خود بی‌خود شدن و استحاله‌شدن است؛ در عین حالی که پیش از آن می‌بایست به دانش و بینش ادبی و عرفانی و غیره مصلح شده باشی.
با آرزوی موفقیت برای دوستمان آقای مهرداد تبریزی، برادرانه خدمتشان عرض می‌کنم که مطالعه هر روزه و کار مستمر را فراموش نکند و نیز بهتر است شعر کوتاه را تجربه کند؛ شعرهایی نه الزاما به شکل شعرهایی که به شعر کوتاه مشهورند، بلکه شعرهایی هرچه کوتاه‌تر. زیرا در این گونه اشعار، شاعر به واسطه‌ی کوتاهی شعر، ناگزیر از حذف اضافات است؛ حذف حشو و زاید...

منتقد : ضیاءالدین خالقی

ضیاءالدین خالقی، شاعر، نویسنده، منتقد ادبی، متولد مهرماه 1342 لنگرود. تا 3سالگی باخانواده در قم ساکن بودیم، از سال 46 تا 56 ساکن تهران شدیم، سپس ساکن لنگرود. بعد از اتمام دبیرستان و سربازی، دوبار در دانشگاه قبول شدم و هر دوبار تحصیل را نیمه‌کاره رها ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.