ترکیب نو.ضعف یا قدرت




عنوان مجموعه اشعار : ع یعنی علی
شاعر : سیدسلیمان حیدری


عنوان شعر اول : ع یعنی علی

درکمان قرب حق تیر اطاعت یاعلی
حج نشین "هل اتی" در استطاعت یاعلی

نقطه آغاز"فرقان" و"نماز" و"ذکرحق"
نقطه وصل پیمبر با "جماعت" یاعلی

نانت ازجو،بسترت خاک ولحافت آسمان
شاه پوش کشور صبر و قناعت یاعلی

پای کفش پینه دارت دستگیرعالم است
معنی ((الفقرفخری)) در مناعت یاعلی

گرچه کفش پینه دارم از خودت دورم مکن
جفت ساز عالم جرم و شفاعت یاعلی

شانه های زخم سارت "کوه بابا"ی من اند
ای پناه کودکان بی بضاعت یاعلی

دست ایجادجهان ((لافرق بینک،.. بینها))
ذره پرور نورخودشید صناعت یاعلی

لا فتی الا علی لا سیف الا ذوالفقار
ای ستون خیمه بزم شجاعت یاعلی

عنوان شعر دوم : .
.

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : مهدی بهار
با نگاهی به غزلی از سلیمان حیدری درمی‌یابیم که با وجود اینکه تازه به سرایش مشغول شده‌اند اما وزن و قالب را به خوبی می‌شناسند و این موضوع نکته مثبتی و اجازه می‌دهد که به نکات مهمتری از قالب بپردازیم.
در این نوع اشعار که تلمیح های بسیاری به روایات و آیات در آن دیده می‌شود یکی شروط تلمیح آشنایی و دهنیت مخاطب با ان تلمیحات است.چون هرچه تلمیح دور از ذهن باشد شعر را دچار گره میکند و صمیمیت و تاثیر ان می‌کاهد.
به نظر من چیزی که می‌تواند جایگزین این گره‌ها و تلمیح‌ها بشود کشف و شهودهای ذهنی شاعر است که با فکر کردن به ابعاد شخصیتی ممدوح خویش نکات جدیدی را ببان کرده و تازگی‌ی ویژه‌ای به شعر خود بدهد.با ذکر یک نمونه از شعر ژولیده نیشابوری به ادامه نقد میپردازم:

در حق علی ، حق، دُر ناسفته ندارد
قرآن به جز از مدح علی گفته ندارد
می خواست قلم نقطه ی ضعفش بنماید،
بیچاره ندانست "علی" نقطه ندارد

در این دوبیت شاعر با تلمیحات ساده و نکات آشنایی که مخاطب میتواند در ذهن خود آنها را کنار هم بچیند و به تصویر واحدی برسد توانسته ارتباط خود را با مخاطب حفظ کند و شعر را از پیچیدگی و گنگی رهایی بخشد.و در آخر با بازی زیبای بدون نقطه بودن نام "علی" و در مقابل "نقطه ضعف" قرار دادن آن ، تضاد زیبایی را با کشف و شهود خویش ایجاد کند.

در استفاده و ایجاد ترکیبات جدید هم بایست دقت فراوانی به خرج داد. به عنوان نمونه:

نانت ازجو،بسترت خاک ولحافت آسمان
شاه پوش کشور صبر و قناعت یاعلی

ترکیب "شاه پوش" ترکیب غلطی ست.کسی شاه را نمی پوشد.در واقع لباس شاهنشاهی می پوشد.
حذف های بی قرینه نیز زیاد در این شعر به چشم میخورد.مثلا در بیت:

گرچه کفش پینه دارم از خودت دورم مکن
جفت ساز عالم جرم و شفاعت یاعلی

کفش پینه خورده دارم.یا کفش پینه دار دارم.
" کفش پینه "ترکیب ابتری ست که خود دچار مشکل است.که در ادامه میخواهد جور پیوند با مصرع بعد را هم به دوش بکشد.آیا کفش پینه دار داشتن جرمی ست که نیاز به شفاعت داشته باشد؟
یا همین تر کیب "جفت ساز" که منظور شاعر را از این ترکیب درنمی یابم.

پای کفش پینه دارت دستگیرعالم است
معنی ((الفقرفخری)) در مناعت یاعلی

پای کفش پینه دار هم نمونه دیگری از این نوع ترکیبات اضافی ست که گره کوری در خود دارد.برای ایجاد صنعت تشخیص باید مشترکاتی با شخصیت منتسب به شی مورد نظر را در نظر گرفت که با ان تناسب داشته باشد.حال یا در کلیت تصویری بیت،یا در هیبت شی مورد تشخیص.
به عنوان نمونه:
برگ درخت را نبود قدر و قیمتی
لیکن در آب کشتی زنبور می شود

در این بیت از صائب میبینیم که شناوری برگ نکته‌ای ست که سبب تغییر شخصیت آن می‌شود و با قایق پیوند داده می‌شود.
نکات بسیاری در مورد این شعر وجود دارد که سخن را به درازا می‌کشاند و در این مقال نمی‌گنجد.
منتظر آثار بعدی شما در پایگاه نقد هستیم.
با آرزوی موفقیت برای شما

منتقد : مهدی بهار

شاعر - ترانه سرا - نویسنده - پژوهشگر - منتقد ادبی و سینمایی- نمایشنامه - مشاور فیلنامه - خواننده - کارشناسی زبان و ادبیات پارسی سوابق تدریس: وزن و عروض و قافیه نقد ادبی در کانونهای ادبی سبک شناسی نظم و نثر موسیقی شعر صور ...



دیدگاه ها - ۴
مهدی بهار » 15 روز پیش
منتقد شعر
در صنعت تشخیص یا همان جانبخشی باید صفتی که شی مورد نظر می‌دهید با شی متناسب باشد و آن صفت وجه اشتراکی با شی مورد نظر داشته باشد.مثل بیت مذکور از صائب که شناوری برگ با شناوری کشتی تشابه و تناسب دارد
سیدسلیمان حیدری » 16 روز پیش
پای کفش پینه دارت دستگیرعالم است شماچه ابهامی درین بیت میبینید پایی که در کفش پینه دار است این پا مشکل گشااست
سیدسلیمان حیدری » 16 روز پیش
گرچه کفش پینه دارم از خودت دورم مکن جفت ساز عالم جرم و شفاعت یاعلی این بین یعنی اینکه من مثل کفش پینه دار هستم
سیدسلیمان حیدری » 16 روز پیش
منظورشمارا ازین جمله نفهمیدم .برای ایجاد صنعت تشخیص باید مشترکاتی با شخصیت منتسب به شی مورد نظر را در نظر گرفت که با ان تناسب داشته باشد.حال یا در کلیت تصویری بیت،یا در هیبت شی مورد تشخیص.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.