توقع و انتظار بیشتر




عنوان مجموعه اشعار : هاشور ۱۳
شاعر : سعید فلاحی


عنوان شعر اول : مرگ مزرعه
توافقِ کلاغ‌ها وُ،
مترسک‌ها بود که،
به کارِ مزرعه؛
خاتمه داد!


عنوان شعر دوم : تنهایی
بعد از تو،
سراغم را می‌گیرد؛
--تنهایی،
--تنهائی،،
--تنهائی!


عنوان شعر سوم : مسیح دست‌هایت
آرامم نمی‌کند،
--مگر؛
مسیحِ دست‌های تو!--


#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
#شعر_هاشور
نقد این شعر از : ضیاءالدین خالقی
شعر آقای سعید فلاحی را می‌شناسم؛ هم از طریق پایگاه نقد شعر و هم از طریق نشریات و گروه‌های مجازی؛ شاعر خوبی است، اما هیچ شاعر خوبی از نقدشدن بی‌نیاز نیست. او 35 سال دارد و در سومین دهه‌ی عمرش، باید بهترین‌اشعار یا حداقل بخشی از بهترین‌اشعارش را بسراید.
3 شعر خیلی کوتاه سعید فلاحی، 3 شعر سپید است که نشان می‌دهد شاعر توانسته شعرش را اندکی از مرحله‌ی شعربودن عبور دهد؛ اما این در صورتی است که ما سعید فلاحی را نشناسیم. طبعا منظورم این نیست که بدون دانستن سابقه‌ی شاعری و بدون در نظر گرفتن سن و سال او نمی‌توان درباره‌ی شعری که می‌خوانیم نظر داد و نقدش کرد؛ بلکه می‌گویم، با دانستن این دو امر، منتقد و مخاطب بهتر می‌توانند دریابند که شاعر با توجه به پیشینه‌ی کم یا زیادش، در چه مرحله از شاعری قرار دارد. طبیعی است که دانستن آن دو امر نیز در بدتر یا خوب‌ترشدن اشعاری که می‌خوانند تاثیری نخواهد داشت. اما از این روست که می‌توانیم بگویم که با توجه به سابقه و تجربه‌ی سعید فلاحی در شاعری و با توجه به اشعار خوب‌تر و بهتری که از او دیده‌ایم، 3 شعر ارسالی را در آن حد و اندازه‌هایی نمی‌بینیم که در شان شاعری سعید فلاحی باشد. زیرا او با اشعاری توانسته اعتباری را کسب کند که بودن این‌گونه اشعار در کارنامه‌ی او، به آن لطمه می‌زند. درست است که بزرگان شعر را تنها با بهترین اشعارشان می‌سنجند و می‌شناسند؛ اما این در زمانی است که شاعری با چند شعر درخشان و شاهکار خود را به‌عنوان یک شاعر کاملا مستقل شناسانده باشد؛ نه صرفا به این‌ دلیل که او چند شعر خوب دارد یا اشعار خوب بسیار دارد.
بنابراین، اگر قرار باشد سعید فلاحی را به شعرهای خوب و برترش بشناسند، باید از مرحله‌ی این‌گونه اشعاری که ارسال کرده است بگذرد و دلش را خوش نکند به شعرهای تقریبا خوبی از این دست:
«توافقِ کلاغ‌ها وُ،
مترسک‌ها بود که،
به کارِ مزرعه؛
خاتمه داد!»
یا:
«بعد از تو،
سراغم را می‌گیرد؛
-تنهایی،
-تنهائی،،
-تنهائی!»
یا:
«آرامم نمی‌کند،
-مگر؛
مسیحِ دست‌های تو!—»
شعر اول بیشتر به یک ضرب‌المثل می‌ماند و کاربردی دارد در این حد و اندازه؛ یعنی حرفی برای گفتن دارد و حرفش حتی کاربردی هم هست، اما از مرز کنایه فراتر نمی‌رود، و به نظر من، اشعاری که صرفا به «کنایه» تکیه باشند، چندان بلند و ارجمند نیستند. در واقع کنایه به تنهایی مامن و تکیه‌گاه خوب و محکمی برای شعر نیست؛ برای حرف‌های ادیبانه و نظم و ضرب‌المثل و داستانهای حکیمانه و حکایت‌ها شاید.
باید توجه کنیم که مردم عادی به حرف و کاربرد شعرها بیشتر اهمیت می‌دهند تا شعریت شعر؛ از این رو اگر این‌گونه حرف‌های کاربردی به اندکی شعار و شعارهای پنهان هم آغشته باشند توجهی ندارند. در حقیقت، این شاعران و منتقدان شعر هستند که در امر شعر، مو را از ماست بیرون می‌کشند. حق هم دارند؛ مو در ماست چه میکند؟!
در واقع، «توافقِ کلاغ‌ها وُ،/ مترسک‌ها بود که،» شعار می‌دهد تا این شعار در این‌جا به نتیجه برسد که: «به کارِ مزرعه؛/ خاتمه داد!»
شعر دوم که «تنهایی» نام دارد، شعر بهتری است؛ یعنی این شعر را این بخش «بعد از تو، سراغم را می‌گیرد.» جان داده و به «تنهایی» شخصیتی انسانی بخشیده است. یعنی اگر این «تو» یک انسان نبود، جایگزینش هرچیز دیگری غیر از انسان می‌بود، آن توانایی راستین و کامل را نداشت که بتواند شخصیت انسانی به خود بگیرد. طبعا تاکید و تکرار بر «تنهایی» نیز امضایی است بر منطق شعر و آن نگاه و سخن دردآلود توامان با زهری که در شعر جاری است.
این‌همه توصیف درباره‌ی شعر دوم را دلیل بر برتری و درجه‌یک بودنش نباید گذاشت، بلکه توضیح و تشریحی بود تا این شعر تقریبا خوب شناخته شود.
در شعر سوم نیز تا حدی شعار و کاربردی‌بودن شعر اول را می‌توان در آن دید؛ ضمن این‌که این شعر سوم با یک بُرش از یک نثر ادبی خوب تفاوتی چندانی ندارد. در واقع توصیف زیبایی است در حدی که از این دست توصیف‌ها را در بسیاری از نثرهای ادبی می‌توان پیدا کرد.
ما از آقای سعید فلاحی توقع بیشتری داریم؛ از این رو، منتظر کارهای درجه یکش ـ که کم هم نیستندـ می‌مانیم.

منتقد : ضیاءالدین خالقی

ضیاءالدین خالقی، شاعر، نویسنده، منتقد ادبی، متولد مهرماه 1342 لنگرود. تا 3سالگی باخانواده در قم ساکن بودیم، از سال 46 تا 56 ساکن تهران شدیم، سپس ساکن لنگرود. بعد از اتمام دبیرستان و سربازی، دوبار در دانشگاه قبول شدم و هر دوبار تحصیل را نیمه‌کاره رها ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.