شاعر، شهریار ملک خیال




عنوان مجموعه اشعار : ..
شاعر : امیرحسین قراگوزلو


عنوان شعر اول : ..
ای شهریار مطلق ملک خیال‌ها
دائم غم تو حاکم شوریده‌حال‌‌ها
دور از تو عمر کاغذ عکسی پر از غم است
این قاب مانده تشنه‌ی عکس تو سال‌ها
بر کوه صبر، اشک من از تو کتیبه‌ کند
میراث ماست بردن صبر از جبال‌ها
دریا جواب تشنگیم بود و بس نبود
‌تک‌بوسه‌‌ها به نقش غزال سفال‌ها
طوفان به روی شیشه به خط ترک نوشت:
آشفتگی است عشق به دریاجمال‌ها

عنوان شعر دوم : ...
..

عنوان شعر سوم : .
..
نقد این شعر از : ساجده جبارپور ماسوله
شاعر شهریار ملک خیال است. یا به عبارتی شعر سرزمینی ست که شاعر به عنوان پادشاه آن هرطوری که بخواهد می‌تواند به اداره آن بپردازد. جناب قراگوزلو به عنوان شهریار شعرشان از پس بسیاری از قواعد ابتدایی برآمده‌اند. وزن و قافیه و ردیف درست است تصاویر نیز تا حد بسیاری صحیح است که البته در ادامه برای بهتر شدن آن خواهیم گفت که چه باید کرد.

معمولا شاعرانی در سن و سال ایشان از پس قواعد اولیه برنمی آیند اما ایشان ده هیچ فعلا در رقابت با شاعران هم سن و سال جلو هستند. در ادامه باتوجه به اینکه ایشان در ادامه راه شعر جدی هستند بدون در نظر گرفتن سن و سابقه شعری به بررسی اثر ایشان می‌پردازم.
آنچه شعر به من نشان می‌دهد این است که ظرف شعر ایشان درست است. حال باید دید آنچه در این ظرف قرار می‌گیرد یعنی به عبارتی محتوا باید چه شاخصه‌هایی داشته باشد.

ای شهریار مطلق ملک خیال‌ها
دائم غم تو حاکم شوریده‌حال‌‌ها
در بیت اول شاعر معشوق خود را به شهریار ملک خیالاتش تشبیه می‌کند. شهریار ملک خیال یکی از اصطلاحاتی ست که پیش از این بسیار مورد استفاده شاعران قرار گرفته ست. به همین خاطر شاید به عنوان بیت اول تاثیری که باید را بر مخاطب نگذارد.

دور از تو عمر کاغذ عکسی پر از غم است
این قاب مانده تشنه‌ی عکس تو سال‌ها

بیت دوم مهر تاییدی ست بر شاعری ایشان. البته برای مصرع دوم که بسیار ملموس است می‌توانست مصرع زمینه بهتری سروده شود. البته که شاعران ابتدا مصرع اول را می‌سرایند و سپس مصرع دوم را می‌نویسند و چپ نویسی معمولا مذموم است. اما شاعر بعد از سرایش شعر این اختیار را دارد که توانش را بر هرچه بهتر و بهتر کردن سروده‌اش بگذارد. به عبارتی ابتدا پی کار الهام می‌شود و چهارچوب که الهام شد و به کاغذ آمد، شاعر می‌تواند بر نماسازی و معماری اثرش کوشش کند. حال اگر من جای ایشان بودم از عبارت کاغذ عکس استفاده نمی‌کردم چرا که عکس خود جنس کاغذی بودن را به همراه خود دارد و نیازی به ذکر جنس کاغذی آن نیست.

در بیت سوم به ترکیب کوه صبر برمی‌خوریم پیش از این در نقد شعر دیگر شاعران به پرهیز به استقاده ترکیب‌های انتزاعی اشاره شده است. اضافه کردن کوه به عنوان عنصری ملموس به صبر به عنوان چیزی غیر قابل لمس و نادیدنی مثل ضرب یک در صفر نتیجه‌ای غیر قابل لمس به مخاطب ارائه می‌دهد. در نتیجه بهتر است شاعران جوان از استفاده ترکیب های این چنینی پرهیز کنند تا هرچه بیشتر مخاطب را درگیر شعر نمایند. به همان میزان استفاده از قافیه جبال به عنوان کلمه‌ای قدیمی و البته عربی در شعری که مصرع چهارم آن تا این حد زیباست پیشنهاد نمی‌شود.

بیت چهارم علیرغم تصویر زیبای غزال سفال که ذهن نگارنده را درگیر کرده است اما در ارائه تصویری شفاف از آنچه در ذهن شاعر است ناموفق بوده است. ارتباط بین دریا و تشنگی و بوسه‌هایی که روی طرح غزال سفال زده می‌شود گنگ است در اینگونه مواقع شاعران از اصطلاح ضعف تألیف استفاده می‌کنند. من ایمان دارم جناب قراگوزلو از این توانایی برخوردارند که با بازنویسی این بیت ارتباط افقی محکم‌تری بین تصاویر ایجاد کنند.

در نهایت بیت آخر نشان می‌دهد که ایشان بر اصل غافلگیری در بیت آخر واقف‌اند اما آنچه موجب بهتر شدن این بیت می‌شود قافیه مصرع دوم است. هرچند قافیه دریاجمال این قابلیت و توانایی جناب قراگوزلو را به من نشان می‌دهد که می‌توانند ترکیب‌های تازه بسازند. خوب است که براین توانایی‌شان کار کنند اما در این مصرع چنین ترکیبی کاری که باید را انجام نداده است. از سویی به نظر می‌رسد به طور کلی شاعر کمی در پیدا کردن قافیه درست در سختی بوده، در حالیکه که قوافی خوب و متعددی وجود دارند که شاعر در ویرایش اثر می‌تواند آن‌ها را در نظر بگیرد مثلا شمال، حال، خط و خال، مدال، لایزال و....
در نهایت به جناب قراگوزلو توصیه می‌کنم اشعار شاعران معاصر و رمان‌های روز خوب را بخوانند و بخوانند و بخوانند تا گنجینه لغاتشان هر روز پربارتر شود.

منتقد : ساجده جبارپور ماسوله

دی ماه سال 1369 در رشت‌ به دنیا آمدم. در تهران و شیراز و رشت بزرگ شدم. آب و هوا و طبع شعردوست مردم و خانواده‌ام در رشت و شیراز کار خودش را کرد و از یازده سالگی شروع کردم به نوشتن. تحصیلات و شغلم در حوزه حقوق بین الملل است که البته ربط چندانی به شعر ندارد. ...



دیدگاه ها - ۱
امیرحسین قراگوزلو » سه شنبه 11 شهریور 1399
خیلی ممنون؛ آموختم.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.