مطالعه مطالعه مطالعه




عنوان مجموعه اشعار : دلسروده هایی درقالب طنز و غزل و دوبیتی
شاعر : مهدی عرفانیان


عنوان شعر اول : طنز
سینماگری ، بازی ِ Rk
ماهی ِ سُرخی ِ در تُنگ ِ Ak
مهدی عرفانیان

عنوان شعر دوم : غزل
عاشق لبخند دل آراییم
دشمن سرسخت تن آساییم
روح غزل گنبد و جُویایِ عشق
کوکب نورانی یلداییم
دفتر ِ عشاق تولای ِ عشق
فارغ هر گوهر لالاییم
صبح غزل با نسیم دلنواز
دلبر رهبار ز من و ماییم
دست غزل هست چونوازشگرم
خامه ی شیرین غزل ساییم
چرخش ِ باده ز تمنا ی عشق
هق هق و گریان تمناییم
چاوش عرفان و ملامتگری
یوسف بازار ِ خداگاهیم
شاعرمهدی عرفانیان

عنوان شعر سوم : دوبیتی
دِلُم خُونه به جِنس ِ اُلفَت ِ تو
اَمون از مِهر و اُنس و کُلفَت ِتو
دِل و جُونم چو آتشدان ِ عُشاق
کَباب ِ سُرخ ِ عِشقُم خَلوَت ِتو
مهدی عرفانیان
نقد این شعر از : مهدی بهار
برای ساختن و پرداختن هر چیزی، در آغاز لازم است بدانیم چه می‌خواهیم بسازیم.متریال و نیازهای اولیه‌ی برای ساخت را مشخص کنیم و بدانیم هر قطعه قرار است کجای کار و با چه کارکردی مورد استفاده قرار بگیرد.
برای شعر طنز باید ابتدا طنز را شناخت.
و در قدم بعد مواد اولیه‌ی درست و کافی که همان مایه طنز یا مضمونی که با نگاه طنز قرار است به آن نگاه کنیم نیاز است.
در دوخطی که مهدی عرفانیان به عنوان شعر طنز نام برده است.
هیچ تصویر و مایه ی آشنایی موجود نیست.
اینکه مقصود نویسنده همان بازی انیمیشنی arka است، دلیل نمیشود من مخاطب حتما با آن آشنایی داشته باشم و و ناخودآگاه و سریع ذهنم به آن ارجاع پیدا کند و مقصود نویسنده را درک کنم.
ماهی سرخی در تنگ ak هم همانگونه است.
من ِ مخاطب فقط با دوخط کلمه که انگار رمز عملیات متفقین در جنگ جهانی دوم است روبرو هستم.و شاید برای این رمزگشایی نیاز به فیلم دوساعته به کارگردانی اسپیلبرگ باشد تا بتوانم مقصود طنز این دوخط را درک کنم.
در ادبیات امروز جهان و ایران شاعر باید تصاویر و مضمون خود را خود بیافریند و بپرورد. نمیشود که من نیمی بیشتری از کلمات را در ذهن خود نگه دارم و انتظار داشته باشم که مخاطب آنرا حدس بزند.
باید کلیدهایی به مخاطب داد تا خود بتواند با تصویری که به او داده می شود، بتواند تصویر دیگری را در ادامه بسازد.اما آن تصویر باید کامل باشد.
در نوشته‌ی دوم ایشان که قرار بوده غزلی باشد، ابتدا باید انتظار ظاهری(همان قالب) غزل برآورده گردد.
وزن غزل : مفتعلن مفتعلن فاعلن
میباشد که نویسنده بعضی جاها را سعی کرده که با تندخوانی دروزن جا کند:

"صبح غزل با نسیم دلنواز" نَ سیم= سیم که هجای کشیده است از وزن ساقط است و باید هجای بلند باشد.

"دلبر رهبار ز من و ماییم"
سوای اینکه کلمه رهبار را تابحال نشنیده‌ام این کلمه هم از وزن ساقط است.شاید منظور ایشان کلمه "رهبر" بوده است

" دست غزل هست چو نوازشگرم"
هست یک هجای کشیده است که باید تبدیل به هجای بلند شود تا وزن درست شود
هجای بلند = -
هجای کشیده= -U
در واقع ایشان "هست" را "هَس" تلفظ کرده اند که ایشان را به اشتباه انداخته است

نکته مهم دیگر این است که شاعر ابتدا بایست روی نگارش خود تسلط پیدا کنند.
دلاراییم باید به شکل : دلارایی‌ام نوشته شود.
یا کلمه "خداگاهی"
آیا منظور نویسنده: "خودآگاهی" است؟ یا در شرف ابداع کلمه ای جدید است؟
یا اینکه ترکیب : "روح غزل گنبد و جویای عشق" بناست چه چیزی را بگوید؟ روح غزل گنبد؟( با ساکن روی "ل")
روحی که گنبد ِ او غزل است؟؟؟ آیا غزل گنبد است؟ آیا اگر گنبد باشد چه مدل گنبدی ست؟ یا نه؛ روح غزل را به گنبد تشبیه کرده اید که در حین گنبدی بودنش جویای عشق نیز هست؟
در این چند خط بالا سعی کردم به هرطریق ممکن توجیهی برای این ترکیب نادرست سر ِهم کنم.می‌بینید که نتیجه به کجا انجامید.

در نوشته ی سوم :

دِلُم خُونه به جِنس ِ اُلفَت ِ تو
اَمون از مِهر و اُنس و کُلفَت ِتو
دِل و جُونم چو آتشدان ِ عُشاق
کَباب ِ سُرخ ِ عِشقُم خَلوَت ِتو

وزن دوبیتی : مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل
رعایت شده است
اما اصول دوبیتی در آن رعایت نشده است. دوبیتی چهار مصراع دارد. چهار پله، که پله پله مخاطب را به ضربه پله‌ی آخر می رساند و مضمون اصلی و نهایی را به مخاطب ارایه می‌دهد.
ترکیب‌های این دوبیتی هم مانند ترکیبات غزل به هم بی‌ارتباط و ناآشنا هستند.
مهدی عرفانیان باید به مطالعه دقیق اشعار معاصر بپردازد.
مطالعه و مکاشفات ادبی نیازی به امکانات خاصی ندارد که در تهران بزرگ باشد و در مشهدِ بزرگتر نباشد.با یک جستجوی معمولی می‌توانید غزلیات خوب معاصر از حسین منزوی ، محمدعلی بهمنی ، قیصر امین پور و ... بخوانید و تجربه‌ی شنیداری غزل خوب را کسب کنید و در غزل‌های خود تجربه کنید.
من نمونه اصلاح نشده‌ی این اشعار را نخوانده‌ام.اما همین نکته که گفتید آنهارا اصلاح کرده و دوباره فرستاده‌اید نشان از درک بالای شما از نقد را می‌دهد.امیدوارم که با دقت بیشتر و مطالعه و مطالعه و مطالعه‌ی بیشتر اشعار بهتر از این را از شما در پایگاه نقد بخوانیم.
به امید موفقیت شما.

منتقد : مهدی بهار

شاعر - ترانه سرا - نویسنده - پژوهشگر - منتقد ادبی و سینمایی- نمایشنامه - مشاور فیلنامه - خواننده - کارشناسی زبان و ادبیات پارسی سوابق تدریس: وزن و عروض و قافیه نقد ادبی در کانونهای ادبی سبک شناسی نظم و نثر موسیقی شعر صور ...



دیدگاه ها - ۲
مهدی بهار » چهارشنبه 29 مرداد 1399
منتقد شعر
زنده باد.امیدوارم بزودی اشعار جدید شمارو در پایگاه نقد بخونیم
مهدی عرفانیان » یکشنبه 26 مرداد 1399
باتشکر ودرود فراوان بر منتقدِ فرهیخته و اُستادگرامی جناب آقای بهار . قلم سبزتان مانا .

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.