به سوی عینیت‌ها




عنوان مجموعه اشعار : هدیه کردی عشق‏!‏
شاعر : سید عارف مرتضوی


عنوان شعر اول : هدیه
زیبایی ات را بی بهانه هدیه کردی عشق!
شب گریه ها را عاشقانه هدیه کردی عشق!
وقتی گل احساس می رویید در ما
گل واژه هایی شاعرانه هدیه کردی عشق!
احساس...انگیزه...محبت...گریه...خندیدن...
مفهوم هایی جاودانه هدیه کردی عشق‏!‏
ما چون کبوتر در به در آواره می گشتیم
تا خوش بمانیم آشیانه هدیه کردی عشق!
در ساحل احساس و شعر و مهربانی
صدها ترانه بیکرانه هدیه کردی عشق!

عنوان شعر دوم :


عنوان شعر سوم :
نقد این شعر از : فریبا یوسفی
اولین نکتۀ قابل توجه، سابقۀ سرودن این شاعر است. او جوان است و هنوز یک سال نشده که شعر می‌نویسد، پس در آغاز راهی بی‌نهایت است. در این مسیر چراغ‌هایی هم برای روشن کردن راه هست که شاعر می‌تواند از آن‌ها استفاده کند، از جمله مهم‌ترین آن‌ها آشنا شدن و انس یافتن با شعر بزرگان ادبیات است و صرفا مطالعۀ شعرها کافی نیست، تحلیل و نقدهای گوناگون دربارۀ اشعار بزرگان و بررسی دلایل موفقیت و ماندگاری شعرها هم می‌تواند راه‌نمای خوبی برای شاعر جوان باشد. شاعر باید بداند چرا یک شعر مرزهای زمان را درهم می‌شکند و از گذشته تا امروز و تا آینده با انسان‌ها همزیستی دارد. صرف نظر از موضوع‌های مشترک انسانی و جهانی مانند عشق، مرگ، فقر، رنج و ...، نوع ساخت و شیوۀ سرودن نیز در ماندگار و موثر کردن شعر نقش مهمی دارد. این است که برخی نظریه‌‌پردازان قرن اخیر، هنر را تنها معطوف به ساختار و فرم می‌دانند و اگر در شعر، حرفی یا محتوایی ساده و حتی مکرر با ساختاری هنری و دقیق عرضه شود، می‌تواند یک اثر هنری خلاق به شمار آید. پس هر شاعر که در امور فنی و جزییات شعر نیز دقیق باشد می‌تواند از مسیر روشن‌تری بگذرد و به بی‌مرزی نزدیک شود.
شعر کوتاه و پنج‌بیتی این شاعر در فضای تغزلی شکل گرفته است. ردیف آن جمله‌ای است که فضای کلی شعر را در نگاه اول روشن می‌کند و در حالت منادا قرارداشتن آن در این بافت و ساخت، شعر را به اثری متوسط تنزل داده است. استفاده از هر نوع خلاقیت در بهره‌گیری از عناصر گوناگون شعر، می‌تواند شعر را در جایگاهی خاص بنشاند. تکرار عموما به نفع شعر نیست و مخاطب در شعر هر شاعر در پی یافتن نکات نو و کشف‌های شگفت است. فرض کنیم شاعر به جای «عشق» در جملۀ ردیف، از کلمۀ دیگری استفاده می‌کرد؛ دوست، مرگ، یار، و ... یا اگر به جای جملۀ «هدیه کردی عشق»، جملۀ دیگری مانند «هدیه‌ام کردی» به کار می‌گرفت، هریک از این حالات، شرایط دیگری برای این غزل رقم می‌زد. این نمونه‌ها را تصور می‌کنیم تا ببینیم هنگام سرودن یک شعر، تغییر برخی کلمات چه تغییری در وضعیت شعر ما ایجاد خواهد کرد. باز همین غزل را با این ردیف بخوانیم: «هدیه کردی تا...» در هریک از وضعیت‌ها، شعر در حال و هوایی دیگر قرار می‌گیرد. غرض این است که دریابیم سلیقۀ شعر امروز به سمت فضاهای اختصاصی‌تر حرکت کرده و از مفاهیم انتزاعی فاصله گرفته است. شاعران امروز عموما به جای استفاده از کلماتی که رنگ و مفهومی کلی دارند، به فضاهای شخصی‌تر و ملموس‌تر وارد شده و از فضاهای ذهنی به دنیای عینی روی کرده‌اند.
یک نکته در خصوص وزن دو مصرع از این غزل هم جای دقت دارد. وزن این شعر «مستفعلن مستفعلن مستفعلن فعلن» است اما در مصرع‌های زیر یک هجا در رکن پایانی کم داریم:
وقتی گل احساس می رویید در ما؛ (مستفعلن، مستفعلن، مستفعلن، فع) وقتی گل احساس می‌رویید در سرما
در ساحل احساس و شعر و مهربانی؛ در ساحل احساس و شعر و مهربانی هم
شاعر جوان و توانمند این غزل، می‌تواند در حرکت به سوی خلاقیت‌ها، کشف‌ها، و نگاه‌های شاعرانه از زاویۀ دید شخصی و جزءنگر، آثاری از کشف‌ها و مشاهدات بدیع خود را با زبان و ساختی خلاق به دوستداران شعر خود عرضه کند.
با آرزوی موفقیت برای ایشان.

منتقد : فریبا یوسفی

 شاعر، نویسنده، منتقد ادبی. تولد: 22 مهرماه 1349، تهران تحصیلات: فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران. ـ دارای گواهینامه پایان دوره آموزش ویراستاری از جهاد دانشگاهی و فعالیت در این زمینه. ـ گذراندن دوره‌های خوشنویسی در ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.