جای خالی شاعرانگی




عنوان مجموعه اشعار : دفتر آیینی
شاعر : غلامرضا مهدوی


عنوان شعر اول : تخریب بقیع
.
دسـتِ شیطانِ بزرگ آمدبرون،

زآستینِ مُشرکانِ پَستِ دون

شد جسارت برحریم اهل بیت

بشکند دست خصیم اهل بیت

مُلحِدِ پستِ زمان وهّابیت،

دشمن اسلام در وَحدانیت،

این خوارج زادگان دونِ پسـت،

آلت دستانِ آن کُفّار مست

هر زمانی تیغ کین را نو کنند

چون شغالان وقتِ شب عوعو کنند

تا خرِ دجّالِ دوران تشنه است،

درپـی آرایش صد فتنه است

انفجاری بس عظیم آماده کرد

گنبدو بارگاهی ویرانه کرد

کاظمین و سامرا خون می گریست

قُبّه ی خضراچه محزون می گریست

اَبرَهه گویا، زِنو، رَجعت نمود،

عِرضِ خود بُرد و به ما زحمت فزود

سامری آمد پَیِ سازو نوا

تانماید فتنه ای ازنو به پا

طرفی از اِقدامِ شوم امّا نبست

مُشت بر سندان زد و دستش شکسست

شیعیان از تکّه های جانِ خود،

عهد خون بستند با ایمانِ خود

عاشقان وچاکران حاضر شدند

عسکریّین را زِجان زائرشدند

مُفتَضَح شدچهره ی یانکیِّ دون

بار اِلها پَرچمش کن سرنگون

مهدوی

عنوان شعر دوم : .
.

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : روح‌الله احمدی
جناب آقای مهدوی گرامی! سلام. درود بر شما که ادب و احترامتان الگوی خوبی برای جوانانی مثل من است.
پایه‌ای‌ترین اصول شعر در قالب‌های کلاسیک، وزن و قافیه است. شعری که وزن و قافیه‌اش لنگ بزند، هر چقدر هم زیبا نوشته شده باشد، زیبایی‌اش به چشم نمی‌آید. وزن شعر شما «فاعلاتن فاعلاتن فاعلن» است که در بیشتر مصرع‌ها به درستی از آن استفاده کرده‌اید اما یکی دو جا باید وزن را بهتر رعایت می‌کردید. مصرع «گنبد و بارگاهی ویرانه کرد» از وزن خارج است. مثلاً اگر می‌نوشتید «بارگاه و گنبدی ویرانه کرد» وزن درست می‌شد. همین بیت قافیه‌های مناسبی هم ندارد. «آماده» و «ویرانه» با هم قافیه نمی‌شوند. در ابیات پایانی شعر هم «عسکریّین» وزن را مختل کرده است. با رفع شدن این ایراداتِ اولیه، می‌توان بهتر به مضمون پرداخت.
حالا به این موضوع بپردازیم که اگر وزن نوشته‌ای کاملاً درست باشد، آیا با شعر مواجهیم؟ مطمئناً خیر! شعر با سخنِ موزون تفاوت دارد. اثر شما سخن موزونی است که نیاز به شاعرانگی بیشتری دارد. تصویرسازی، خیال‌پردازی، تمثیل، تشبیه، کنایه، استعاره، اغراق، بازی‌های کلامی، ترکیبات زبانی و... از این‌ها بیشتر استفاده کنید. از هر کدام هم که استفاده کردید، سعی کنید به شکلی بدیع بهره ببرید و در شعرهایتان نوآوری داشته باشید. نوآوری در شعر باعث اثرگذاری و افزایش جذابیت اثر می‌شود. شاعر با بیان رندانه و هنرمندانه می‌تواند مخاطب را جذب کند.
بیت ابتدایی اثر شما را اگر بدون وزن و ساده بنویسیم این‌طوری می‌شود: «دست شیطان بزرگ از آستین مشرکان پست بیرون آمد». ابیات بعدی هم تقریباً همین‌قدر ساده هستند و همان‌طور که گفتم اثر شما فقط به حرفتان وزن داده است و شاعرانگی در آن کم و گم است.
سعی کنید دایرۀ واژگانی‌تان را افزایش دهید. مثلاً وقتی مطالعه می‌کنید، به جز مضمون، به واژه‌های شاعر یا نویسنده هم دقت کنید. هرچه واژه‌های بیشتری در ذهن داشته باشید و بتوانید بیشتر و بهتر از آن‌ها استفاده کنید، توانایی بیشتری در مضمون‌سازی‌های جدید خواهید داشت. خلق زیبایی در انواع مضامین جایگاه ویژه‌ای دارد. چه شعر عاشقانه باشد، چه عارفانه، چه آیینی، چه طنز و... حتی وقتی شاعر می‌خواهد بد و بیراه بگوید و کسی را هزل کند، اگر هزل هنرمندانه‌ای نوشته باشد، موفق خواهد شد. در بیت اول، از ترکیب «پست دون» استفاده شده است و در بیت چهارم از ترکیب «دون پست». تکرار هم اگر هنرمندانه باشد، می‌تواند باعث خلق زیبایی شود اما در این موردی که مثال زدم، مخاطب فکر می‌کند که شاعر نتوانسته است از واژه‌ها و ترکیب‌های جدیدتری استفاده کند و قافیه‌ها او را به این تکرار انداخته است. در آخرین بیت هم باز از قافیۀ «دون» استفاده شده است که باعث تقویت تفکر قبلی می‌شود. سعی کنید از قافیه‌های قوی‌تر و جدیدتری استفاده کنید؛ خصوصاً در قالب مثنوی که دست شاعر برای انتخاب قافیه باز است. از اهمیت قافیه که بگذریم، لطفاً هیچ‌کدام از واژه‌ها را دست‌کم نگیرید. هر کلمه‌ای می‌تواند بر قدرت اثر اضافه کند. پس با دقت و وسواس بیشتری آن‌ها را انتخاب کنید.
در هر زمینه‌ای که به آن علاقه دارید (آیینی، عاشقانه، عارفانه و...) آثار خوب و ماندگاری نوشته شده‌است. این بار آثار را فقط برای لذت بردن نخوانید و سعی کنید به ظرافت‌های شاعرانۀ آن‌ها پی ببرید. دقت کنید که شاعران برای خواندنی‌تر شدن آثارشان چه کرده‌اند. منتظر خواندن آثار جدیدتر و بهتری از شما هستم.
با آرزوی سلامتی.

منتقد : روح‌الله احمدی

روح‌الله احمدی که گاهی به اسم «بلبل» طنز می‌نویسد. متولد ۱۳۶۸ تهران شاعر، نویسنده، طنزپرداز و مجری نوازنده و مدرس هارمونیکا (سازدهنی) کوهنورد و طبیعت‌گرد - نویسنده و طنزپرداز مطبوعات و نشریات مختلف از جمله: رشد جوان و نوجوان، ماهنامه سپیده ...



دیدگاه ها - ۲
غلامرضا مهدوی » چهارشنبه 21 خرداد 1399
سلام و درودها برشما جناب احمدیان عزیز ؛ بسیار و بسیار سپاسگزارم از اختصاص اوقات ارزشمندتان به خوانش شبه سروده و سیاه مشق حقیر نظرات ادیبانه و استادانه جنابعالی را به دیده ی منت می پذیرم و سعی در بکارگیری در کارهای آتی ام دارم گرچه سن و حوصله ی بنده کمتر اقتضای آن را دارد. پایدار و سر افراز و موفق باشید عزیز.
روح‌الله احمدی » پنجشنبه 22 خرداد 1399
منتقد شعر
سلام بر شما جناب آقای مهدوی. خواهش می‌کنم. امیدوارم که بیشتر حوصله کنید تا «بهتر نوشتن» در کام خودتان شیرین بیاید و از آن لذت ببرید.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.