از انسجام متنی تا متن شعری




عنوان مجموعه اشعار : اوای کوهستان
شاعر : کویستان عبدالحکیمی


عنوان شعر اول : رسیدن به تو
رسیدن به تو


برای رسیدن به تو
خرداد را هم منتظر می مانم
شاید تابستان که شد من تو نیز به هم برسیم.

کویستان عبدالحکیمی.

عنوان شعر دوم : رسیدن به تو
رسیدن به تو

برای رسیدن به تو
خرداد را هم منتظر می مانم
شاید تابستان که شد من تو نیز به هم برسیم.

کویستان عبدالحکیمی.

عنوان شعر سوم : رسیدن به تو
رسیدن به تو

برای رسیدن به تو
خرداد را هم منتظر می مانم
شاید تابستان که شد من تو نیز به هم برسیم.

کویستان عبدالحکیمی.
نقد این شعر از : حمیدرضا شکارسری
بسیاری از اشکال کوتاه سرایی در سنت شعر ایران و جهان از سه سطر درست شده اند . خسروانی و نوخسروانی ، لیکو ، سه گانی یا سه لختی از قدالب شناخته شده شعر فارسی و هایکو از قوالب پرکاربرد ژاپنی از این دست کوتاه سروده های سه سطری هستند . اما چرا سه سطر ؟
با مثالی به توضیح مختصر پاسخ این سوال می پردازم .
در شکل متعارف هر وسیله ی نشستن دارای چهارپایه است اما می توان صندلی هایی با سه پایه هم تصور کرد ( باز هم بر شکل متعارف این وسیله تاکید می کنم ) اما نمی توان تعادل ، پایداری و کارآیی این وسیله را با دو پایه تضمین کرد .
در شعر ، ترکیبات و ساختارهای دوتایی چون تشبیه و استعاره و حتی نمادها قابل تغییر و جانشینی اند مگر آن که عامل سومی ، دو عامل قبلی را به هم جوش بدهد و برای یکدیگر ضروری سازد . این هم مثالی ساده :
بهار
سبز است

این عبارت با تغییراتی پرشمار قابل بازساری ست :
بهار زیباست
بهار شادی زاست
بهار مفرح است
....
در تمام این موارد حضور سطری دیگر می تواند حضور سبز یا زیبا یا شادی زا بودن را توجیه کند :
کنار آبی دریا
بهار
سبز است

از پس اندوه زمستان
بهار
شادی زاست

در انتهای رخوت اسفند
بهار
مفرح است

حالا دیگر به راحتی نمی توان کلمات این ترکیبات و گزاره ها به راحتی قبل تغییر داد . مراعات النظیر ساده ترین شکل ایجاد این انسجام است . همان شگردی که « کویستان عبدالحکیمی » در شعر کوتاه خود به کار برده است . او حکم انتظار در خرداد ماه را با احتمال رسیدن « تو » در تابستان توجیه کرده است .
با این حال شعر هنوز شکل نگرفته است چون تخیلی به کار نیافتاده است .
به این ترتیب متن می تواند منسجم باشد و عاطفه ای هم داشته باشد اما هنوز شعر نباشد و شاید بتوان با اغماض آن را نثر ادبی خواند .

منتقد : حمیدرضا شکارسری

حمیدرضا شکارسری شاعر و منتقد ادبی متولد 1345 تهران  لیسانس زمین شناسی - شاعر برگزیده و برنده اولین جایزه ادبی قدس - شاعر برگزیده جشنواره شعر فجر در بخش شعر امروز انقلاب سال 1387 - داوری دهها جشنواره و کنگره شعری سراسری و استانی کشور - ارایه دهها ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.