گزارش احساسات




عنوان مجموعه اشعار : بغض فروخورده
شاعر : حسین انسان


خالی دلم از هر چه جهان را بفریبد
بر سفره ی جانم
سرگرم پذیرایی ام از درد عزیزی
با مرگ گلاویز
از زیسته بیزار
من بغض فروخورده ی یک خشم اسیرم
وامانده ی بی چیز
هم خانه ی فریاد
خاکستر سردی
سرگشته ی هر باد
نقد این شعر از : ابراهیم اسماعیلی اراضی
در سروده‌ي بالا ـ از آغاز تا پايان ـ با توصيف و گزارش صرف طرفيم؛ يك گزارش مبتني بر احساسات؛ احساساتي كه در كلي‌ترين و تكراري‌ترين شكل ممكن گزارش شده‌اند. من مخاطب حق دارم بپرسم و بدانم «كدام درد» و «كدام خشم» يا نه؟ اگر سراينده چنين نقشي براي مخاطب در نظر نگرفته باشد، انتظار همراهي از او، غيرمنطقي و عبث است. براي اينكه اين همراهي ايجاد شود، چه بايد كرد؟ به آموزه‌هاي نيما دقت كنيد! جزئي‌نگري يكي از راهكارهايي‌ست كه مي‌تواند در ايجاد يك شبكه‌ي باورپذير شاعرانه بسيار راهگشا باشد؛ چرا؟ چون وقتي كلي مي‌نويسيم، متن به ابهام دچار مي‌شود و مخاطب نمي‌تواند با دريافت دقيق و درستي، تصاوير واضحي ببيند چه رسد به اينكه رابطه‌اي بين آنها بيابد كه او را به فضايي تازه برساند.
مثلا در همين اثر، سطر اول، بيشتر به يك ادعا شبيه است؛ ادعاي استغنا! آن هم در روزگاري كه مخاطب، مرعوب شاعر نيست و چون و چرا مي‌كند؛ دليل مي‌طلبد و به همين راحتي با القا و حكم كنار نمي‌آيد.
در چهار سطر بعدي، با يك خبر مواجهيم؛ آيا مخاطب نبايد بداند كه آن «عزيز» كيست؟ چرا با مرگ گلاويز است؟ چرا از زيسته بيزار است؟
و در فراز پاياني هم كه فقط درد دل و شرح حال سراينده را مي‌خوانيم؛ باز هم بدون اينكه پنجره‌اي رو به چرايي باز باشد.
اين سروده به عنوان تمريني براي دست‌ورزي در يك شكل موسيقايي ديگر پذيرفته است ولي چيزي فراتر از گزارش احساسات نيست.

منتقد : ابراهیم اسماعیلی اراضی

ابراهیم اسماعیلی اراضی   شاعر، ترانه‌سرا، منتقد ادبی     ابراهیم اسماعیلی‌اراضی زاده‌ی یلدای 1353 اصفهان است. بیشتر بر حوزه‌های غزل، ترانه و آموزش و نقد ادبی متمرکز بوده و سعی کرده از زوایای تازه، به مبانی ساختاری و ماهیتی شعر اصیل ایرانی، ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.