لزوم تمرين‌هاي هدفمند




عنوان مجموعه اشعار : دریای ماتمت
شاعر : حسین انسان


تا هم سفر شدم به دعای تو با غمت
هر شب مقدرم شده دریای ماتمت

این چشمها چقدر تو را جستجو کنند
این دستها چقدر بسازند با کمت

"بگشای لب که قند فراوانم آرزوست"
وا کن گره دوباره از ابروی درهمت

میلرزم از هراس و تپش های قلب تو
ایران من نگاه بینداز بر بمت
#
هرچند عقل مایه ی خوشبختی تو شد،
دیوار بست روی عذاب جهنمت

اما تمام قصه همین نیست، گاه عشق
چون نیزه می رود به دل سرد و محکمت

اکنون که فصل زخم زدن بر دل من است
محتاج تر به زخم توام تا به مرهمت
نقد این شعر از : ابراهیم اسماعیلی اراضی
دوست گرامي! از يك سو به نظر مي‌رسد كه كم تجربه نكرده‌ باشيد و البته تازه‌جويي‌هايي هم داريد ولي از سوي ديگر هم به نظر مي‌رسد كه تجربه‌ورزي شما چندان هدفمند نبوده و در مسير خاصي قرار نداشته است؛ انگار كه هر بار بنا به تاثير عاملي، دست به قلم شده و فارغ از تجربه‌هاي قبلي، سروده جديدي نوشته باشيد. يكي از نشانه‌هاي اين تجربه‌ورزي غيرهدفمند، زبان سرايش شماست. قاعدتا كسي كه بيش از پنج سال سروده است، بايد در آزمون و خطاهايش به زباني نسبتا همگن و پيراسته دست يافته باشد؛ زباني كه نشانه‌هاي نوعي پسند آگاهانه را در خود داشته باشد و در متن، ارائه كند. فضاهاي تجربه‌هايتان هم يكسان نيست؛ شايد به اين دليل كه بيش از حد، درگير موسيقي كناري بوده‌ايد. خوب است كه همزمان با فكركردن به قافيه و رديف و... مثلا به ارتباط افقي ابيات هم توجه داشته باشيد. در بيت اول سروده‌ايد:
تا همسفر شدم به دعای تو با غمت
هر شب مقدّرم شده دریای ماتمت
فارغ از نكات مختلفي كه قابل ذكر است، يك پرسش مطرح مي‌كنم. اگر در مصراع دوم مطلع، به جاي «درياي ماتمت» بنويسيم «صحراي ماتمت» اتفاق خاصي مي‌افتد؟ اين پرسش را براي اين مطرح كردم كه بدانيد اجزاي سطر بايد پيوندهاي محكمي با يكديگر داشته باشند.
بيت دوم، بيت بهتري‌ست؛ فقط حيف كه باز هم «دست‌ها» تنها مانده‌اند. در بيت سوم، پيوند مصراع‌ها محكم‌تر است و مصراع اول هم خوب تضمين شده است. در بيت چهارم ايده، بهتر از اجراست. پيوند مصراع‌ها در بيت پنجم به لحاظ دستوري محكم نيست. در بيت ششم، قافيه مجبورتان كرده صفتي كم‌ربط (محكم) براي دل انتخاب كنيد و نهايتا در مقطع هم مخاطب، منطق بيت را نمي‌فهمد.
اما در مجموع، قرينه‌هاي موجود در اين غزل، شهادت مي‌دهند كه شما مي توانيد خيلي بهتر و درست‌تر بنويسيد.

منتقد : ابراهیم اسماعیلی اراضی

ابراهیم اسماعیلی اراضی   شاعر، ترانه‌سرا، منتقد ادبی     ابراهیم اسماعیلی‌اراضی زاده‌ی یلدای 1353 اصفهان است. بیشتر بر حوزه‌های غزل، ترانه و آموزش و نقد ادبی متمرکز بوده و سعی کرده از زوایای تازه، به مبانی ساختاری و ماهیتی شعر اصیل ایرانی، ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.