چالش رديف




شاعر : امین نیک مرد


قامت دوست
غیر ابروی تو ما را قمری ، بود ، نبود
خوشتر از طعم دهانت ، شِکری ، بود ، نبود
از شرابِ لبِ تو، خوردنِ می نیست ملال
گنهی را که ببخشی ، ضرری ، بود ، نبود
سجده بر روی تو آورد ملائک ، ورنه
ذکر تسبیح ملک را اثری ، بود ، نبود
شُکرُ صد شُکر، که محتاج عطای تو شدم
چشم امیدم اگر با دگری ، بود ، نبود
شوق دیدار تو آواره ی صحرایم کرد
لیکن این دربدری ،دردسری ، بود ، نبود
در دلم هیچ نیاید ، مگر اندیشه ی تو
بهتر از یاد تو در دل ، خبری ، بود ، نبود
عاشقِ صادقِ دیدارِ تو آنگه باشم
که به دنیا و به عقبی نظری ، بود ، نبود
چون طلب نیست ، میسر نشود قامت دوست
مرغِ امید ، جز آن ، بال و پری ، بود ، نبود
شاعر آن نیست که با حرف بسازد شعری
جز برای تو سرودن ، هُنَری ، بود ، نبود
گر امین خواست که از غیر کلامی گوید
گو خَمُش باش ، که در وی ، ثمری ، بود ، نبود
#امین_نیکمرد
نقد این شعر از : ابراهیم اسماعیلی اراضی
غیر ابروی تو ما را قمری بود؟ نبود
خوش‌تر از طعم دهانت، شِکري بود؟ نبود
از شرابِ لبِ تو، خوردنِ می نیست ملال
گنهی را که ببخشی، ضرری بود؟ نبود
سجده بر روی تو آورد ملائک ورنه
ذکر تسبیح ملک را اثری بود؟ نبود
شُکر و صد شُکر که محتاج عطای تو شدم
چشم امیدم اگر با دگری بود؛ نبود؟
شوق دیدار تو آواره‌ی صحرایم کرد
لیکن این دربه‌دری، دردسری بود؛ نبود؟
در دلم هیچ نیاید مگر اندیشه‌ی تو
بهتر از یاد تو در دل، خبری بود؟ نبود
عاشقِ صادقِ دیدارِ تو آنگه باشم
که به دنیا و به عقبی نظری بود، نبود
چون طلب نیست، میسر نشود قامت دوست
مرغِ امید جز آن، بال‌وپری بود، نبود؟
شاعر آن نیست که با حرف بسازد شعری
جز برای تو سرودن، هُنَری بود؟ نبود
گر امین خواست که از غیر کلامی گوید
گو خَمُش باش که در وی ثمری بود، نبود

قطعا چالش اصلي شما در اين تجربه، در رديف بوده است؛ بنابراين اصل اين مطلب هم به همين موضوع مربوط خواهد بود.
قبل از هر چيز بايد يادآور شوم كه اگرچه علامت‌گذاري (استفاده از علائم نگارشي يا همان سجاوندي) در شعر، امكانات تاويلي مخاطب را كاهش مي‌دهد اما در برخي آثار كه احتمال اشتباه‌خواني مخاطب وجود دارد يا متن، مبتني بر لحن خاصي‌ست، بهتر است از اين علائم استفاده شود تا مخاطب بتواند منظور مولف را دريابد. به همين دليل يك بار سروده‌ي شما را با علامت‌گذاري‌اي كه بتواند معني را درست منتقل كند ويرايش كردم. قطعا شما همه‌ي رديف ها را شبيه به هم نسروده‌ايد و لحن‌هاي مختلفي در آنها هست كه با اين علامت‌گذاري، مشخص مي‌شود. البته در دو بيت هم رديف دچار مشكل حشو است به طوري كه حتي با علامت‌گذاري هم اصلاح نمي‌شود:
عاشقِ صادقِ دیدارِ تو آنگه باشم
که به دنیا و به عقبی نظری بود، نبود
و
گر امین خواست که از غیر کلامی گوید
گو خَمُش باش که در وی ثمری بود، نبود
ـ در بعضي بيت‌ها زمان فعل‌هاي «بود...نبود» درست نيست كه مجالي براي شرح آن نداريم.
ـ «خوردنِ می از شراب» يعني چه؟ يكي از اين دو براي وصف لب كافي‌ست.
ـ «ملائك» اسم جمع است و نياز به فعل جمع (آوردند) دارد.
ـ «شكرُ صد شكر» درست نيست؛ «شكر و صد شكر»؛ به ظرايف نگارشي و دستوري توجه داشته باشيد تا به مرور زبان‌آگاه شويد.
ـ مصراع «چون طلب نیست، میسر نشود ... قامت دوست» يك مصدر كم دارد؛ مثلا تماشاي قامت دوست.
ـ و...

منتقد : ابراهیم اسماعیلی اراضی

ابراهیم اسماعیلی اراضی   شاعر، ترانه‌سرا، منتقد ادبی     ابراهیم اسماعیلی‌اراضی زاده‌ی یلدای 1353 اصفهان است. بیشتر بر حوزه‌های غزل، ترانه و آموزش و نقد ادبی متمرکز بوده و سعی کرده از زوایای تازه، به مبانی ساختاری و ماهیتی شعر اصیل ایرانی، ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.