اشاره‌هايي براي تكرارنشدن




شاعر : امین نیک مرد


باغبان
باغبانا دل مبند این گل دو روزی بیش نیست
دست در دامان گل بردن بدون نیش نیست
عاقبت جوینده یابنده نگردد مثل قبل
پیر دیگر مثل سابق رند و دور اندیش نیست
سوز نی این روزها از جانب عصیان ماست
حرف از هجران و وصل و عاشقی ، در پیش نیست
ابرها قطره چکان باران ببارد بر زمین
آب دریای پریشان ، جز سرابی بیش نیست
هوی کمتر کن که در این مسجد و محراب ها
بین این کشکول بازان یکنفر درویش نیست
سادگی کردم که دل بستم به ناز مه رخان
عشق بازی جز پشیمان گشتن و تشویش نیست
در میان جمع و تنهایم چو مرغی در قفس
یکنفر حتی میان این جماعت خویش نیست
نقد این شعر از : ابراهیم اسماعیلی اراضی
در بررسي آثار قبلي آقاي نيك‌مرد به نكاتي اشاره شد كه كم‌وبيش در اين سروده هم ديده ‌مي‌شوند. البته شايد زمان سرايش اين اثر هم پيش از نقد قبلي بوده است؛ با اين حال، اشاره‌وار چند نكته يادآوري مي‌شود:
ـ زبان و فضاي سروده، نسبت چنداني با روزگار ما ندارد و اثر ملموسي از زيست امروزين سراينده يا مخاطب در آن نيست. «باغبان» و «گل» و «دامان» و «نيش و خار» و... روزگاري بخشي از زيست شاعران و مخاطبان آنها بوده اما اكنون؟
ـ ارجاع «اين» در مصراع اول، حشو است؛ به هيچ گلي نمي‌شود دل بست؛ اين يا آن گل. به پيشينه هم كه رجوع كنيد، خواهيد ديد كه اين مضامين، بدون استثنا سروده شده است:
«گل، همين پنج روز و شش باشد»
ـ تركيبات كاربردي امروزي مانند «مثل قبل» در بافت زباني اثر شما كه كاملا قدمايي‌ست غريبه و ناهمگن هستند.
ـ سعي كنيد تحميلات وزني به زبان را به مرور كمتر كنيد. مثلا به نظر مي‌رسد در مصراع «سوز نی این‌روزها از جانب عصیان ماست» مي‌خواسته‌ايد بگوييد «دليل شكوه و گلايه‌ي ني، عصيان ماست» اما بنا به تنگناي وزني سراغ «از جانب» رفته‌ايد كه اساسا كاربرد ديگري دارد. يا مثلا در مصراع بعدي هم «در پيش» نقش چنداني در اصل ماجرا ندارد و فقط وزن را پر كرده است.

و نكته‌ي آخر اينكه قرار نيست اين تذكرها شما را نااميد كند. مطمئن باشيد بخش مهمي از مقدمات را پشت سر گذاشته‌ايد و با كمي وسواس مي‌توانيد تجربه‌هاي بهتري را رقم بزنيد.

منتقد : ابراهیم اسماعیلی اراضی

ابراهیم اسماعیلی اراضی   شاعر، ترانه‌سرا، منتقد ادبی     ابراهیم اسماعیلی‌اراضی زاده‌ی یلدای 1353 اصفهان است. بیشتر بر حوزه‌های غزل، ترانه و آموزش و نقد ادبی متمرکز بوده و سعی کرده از زوایای تازه، به مبانی ساختاری و ماهیتی شعر اصیل ایرانی، ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.