تنها نگاه باید کرد!




عنوان مجموعه اشعار : گناه
شاعر : مصطفی خلیلی


عنوان شعر اول : گناه
به چشم‌های تو تنها نگاه باید کرد
نظر به آن خمِ زلفِ سیاه باید کرد

اگر گناه شود لحظه‌ای تو را دیدن
تمامِ ثانیه‌ها را گناه باید کرد

عنوان شعر دوم : .
.

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : احمد امیرخلیلی
درود.
این دومین شعری است که از آقای خلیلی در پایگاه نقد شعر مورد بررسی قرار می گیرد. از طرف پایگاه نقد شعر به ایشان خوش آمد می گویم. از ایشان می خواهم نظرات دوستان و اساتید را در مورد آثارشان با دقت به کار بسته، از هیچ نقدی دلسرد نشده و از هیچ تعریفی آسوده خاطر نشوند. نوشتن مسیری است که آموختن در آن پایانی ندارد.

اما چند سطری در مورد کلیت نوشتن باید به شما بگویم. اینکه هرکسی با دانستن وزن و عروض و قافیه می تواند چند سطری را منظوم کند و مضمونی را سرهم کند و به خورد مخاطب بدهد اما آنکه شاعری جدا از دیگران شاعران می شود در جهان بینی فرد است. اینکه شاعر هنگام سرودن چیزی را می بیند که دیگران همیشه جلو چشمشان بوده است ولی به آن نظری نداشتند و آن را آنگونه می نویسد که اگر دیگران می خواستند توصیفش را بشنوند دقیقا آنگونه بود که نوشته است و در این صورت است که شاعر دارای مخاطب می شود و شعر او مرزهای خیال مخاطب را طی می کند و در دل مخاطب می نشیند. می خواهم بگویم تا شما جهان بینی خود را برای نوشتن نداشته باشید در بهترین حالت تکراری بر دیگران هستید پس از همین حالا آنچه متعلق به خود شماست را بیابید.

و اما شعر شما.
در واقع با خواندن دو سطر از شما سخت است که در مورد نقاط قوت و ضعف شما چیزی بگویم. حال به گفتن کلیاتی بسنده می کنم:

به چشم‌های تو تنها نگاه باید کرد
نظر به آن خمِ زلفِ سیاه باید کرد

اگر گناه شود لحظه‌ای تو را دیدن
تمامِ ثانیه‌ها را گناه باید کرد

شاعر در مصرع اول تحکمی دارد که به چشم تنها (فقط) نگاه باید کرد یعنی آن دو چشم را نباید بوسید، نباید نقاشی کرد، نباید به شعر درآورد. این تحکم در سرودن که ناشی از قافیه انگاری مخاطب است باعث تولید یک مضمون تکراری و تک بعدی شده است و خود شاعر دست خود را برای پرواز بیشتر خیال و در نتیجه خیال مخاطب بسته است.

سپس می گوید:
نظر به آن خمِ زلفِ سیاه باید کرد
که نظر کردن همان نگاه کردن است و به زلف های تو هم نگاه باشد کرد. مجموعه بیت اول شد "به چشم ها و زلف تو باید نگاه کرد!"

سپس می خواهد یک عصیان را نسبت به محتسب و حاکم شرع و گشت ارشاد و آخوند و ارباب عمائم الا ماشاالله از اینها که منع نگاه به نامحرم می کنند داشته باشد:
اگر گناه شود لحظه‌ای تو را دیدن
تمامِ ثانیه‌ها را گناه باید کرد

و می گوید اگر آن ها می گویند گناه است پس همه ثانیه ها را گناه باید کرد. این گناه کدام است؟ نگاه کردن!
و تمام! لپ مطلب شاعر در این دوبیت این است:
اونا می گن نگاه بهت گناهه ولی من گناه می کنم و بهت نگاه می کنم!

خب اگر شعر دقیقا گفتن یک سطر متن در یک بیت منظوم بود پس شاعرانگی جهان بینی شاعر به چه کاری می آید. در واقع شما باید از این اتفاق که شما را وادار به سرودن کرده است کارکردی شاعرانه می کشیدید. مثلا حافظ را ببینید با طعنه و تعریض چگونه همین شرایط را توصیف می کند:

میخواره و سرگشته و رندیم و نظرباز
وان کس که چو ما نیست در این شهر کدام است

با محتسبم عیب مگویید که او نیز
پیوسته چو ما در طلب عیش مدام است

حافظ منشین بی می و معشوق زمانی
کایام گل و یاسمن و عید صیام است

و دقیقا همین مضمون شما را سعدی چگونه بیان می کند:

نه من آن گناه دارم که بترسم از عقوبت
نظری که سر نبازی ز سر نظر نباشد


حال از شما می خواهم پیش از هر نوشتنی ابتدا جهان بینی خاص خود را نسبت به آنچه می خواهید پیدا کنید و سپس دست به قلم ببرید.
موفق باشید.

منتقد : احمد امیرخلیلی

احمد امیرخلیلی شاعر و ترانه سرا متولد 1368 است. وی سال 91 عنوان نفر اول جشنواره شعر فجر در بخش ترانه سرایی را به خود اختصاص داد. در کارنامه او سابقه همکاری با خوانندگانی چون علیرضا قربانی، محمد اصفهانی، فریدون آسرایی، حجت اشرف زاده، سینا شعبانخانی، ...



دیدگاه ها - ۲
محمدحسن چگنی زاده » 8 روز پیش
سلام و درود منصفانه و آموزنده نقد شده است. . من می گویم: استفاده از کلان جملات، کهن الگوها و ترکیباتی که در ادبیات و شعر کشدار شده اند( بدون نوآوری) مثل: خم زلف سیاه، قوت و جذابیت شعر را می کاهد. به شاعر این شعر تبریک باید گفت.
مصطفی خلیلی » 8 روز پیش
سلام و عرض ادب خدمت جناب امیرخلیلی عزیز ممنونم از دعوت و همچنین خوش آمد گویی شما به راستی نقد و زبان انتقاد کاملا تعریف خاص خودش را دارد و خوشحالم که با کمال میل پذیرای تمامی نکات و موارد مطرح شده توسط شما اساتید بزرگوار هستم. ممنونم از نقد به حق و شایسته ی شما چیزی که چه در این نقد و چه نقد پیشین به آن اشاره شده، بحث جهان بینی بنده است. با سپاس از شما، امیدوارم تمامی نکات و خصوصا آخرین بند از این نقد را آنطور که باید در جهت پیشرفت و رسیدن به نتیجه مطلوب مورد توجه قرار دهم. با سپاس، برقرار باشید

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.