استعداد و علاقه به تنهايي كافي نيست




عنوان مجموعه اشعار : ...
شاعر : مهرانگیز محمودی


عنوان شعر اول : ...
کاش می‌دانستی!
من که هستم.
تو که هستی.
زندگی چیست.
بگو: عشق کجاست؟.
گرچه یک خسته دلم،
تو نکردی یادم،
گرچه آشفته و تنها امّا،
زندگی زیباست با این که پر از فریادم.
عشق یک خاطره بود: عاشقی تدبیرم،
چه صمیمانه فراموشم کرد!
چه جلایی بخشید به دل درگیرم!
عاشقی کار دل است.
گرچه زیبا امّا.
این حقیقت که نبود همه ی تقدیرم.
اتّفاقیست عجیب!
خانه ی تنهایی.
عشق یک حادثه بود،
تو فقط رؤیایی.
کاش! می‌دانستی!
چه فراموشم کرد!
زندگی.
زیبایی.
من که هستم که در این حادثه ها می‌سوزد؟
بی قراری که فقط چشم به در می‌دوزد.
باز اگر حادثه ای غمگینم،
پشت این حادثه ها،
به تماشای سحر می‌شینم.

عنوان شعر دوم : ...
...

عنوان شعر سوم : ...
...
نقد این شعر از : انسیه موسویان
خانم مهرانگيز محمودي، شاعر گرانقدر و باذوق! شعر ارسالي شما را خواندم. اين شعر نشان از استعداد شاعرانه و علاقه ي شما به سرودن دارد و جاي خوشحالي ست كه قالب و زبان شعر را براي بيان احساسات و افكارتان برگزيده ايد. حتما مي دانيد كه براي سرودن شعر خوب مثل هر هنر ديگري، تنها داشتن استعداد و علاقه كافي نيست؛ لازم است در مورد آن هنر اطلاعات، آگاهي و شناخت كافي كسب كنيم، قواعد و اصول آن را بشناسيم و سپس با تمرين مستمر و جدي و مطالعه ي هدفمند، ذوق و استعداد خود را در آن زمينه پرورش دهيم و شكوفا كنيم.
اولين نكته در مورد شعر كه خوب است بدانيد اين است كه هر شعر قالب مشخصي دارد. قالب در حقيقت همان ظرفي ست كه ما كلمات شعر را در آن مي ريزيم. درست مثل قالب يخ يا كيك! به تعبير دقيق ت، قالب، صورت و شكل ظاهري هر شعر است كه بر اساس شكل آرايش مصراع ها، چگونگي قرار گرفتن قافيه ها و تعداد بيت ها و مصراع ها مشخص مي شود. قالب هاي معروف شعر فارسي دو دسته اند؛ قالب هاي سنتي يا كهن: غزل، قصيده، مثنوي، ترجيع بند، تركيب بند، بحر طويل، و ...
قالب هاي جديد: چهارپاره، نيمايي، سپيد، طرح، هايكو و ...
برگرديم به شعر ارسالي شما. به نظر مي رسد شما قالب «نيمايي» را انتخاب كرده ايد. در اين قالب اندازه و طول مصراع ها با هم برابر نيستند و كوتاه و بلند مي شوند. هم چنين وجود قافيه الزامي نيست و شاعر هر جا احساس نياز كرد مي تواند قافيه به كار ببرد.
شما كوشيده ايد كه اين دو ويژگي را در شعرتان رعايت كنيد اما در بسياري از سطرها وزن به هم ريخته و دچار مشكل شده است. پيشنهاد مي كنم قبل از اين كه به سرودن شعر در قالب هاي جديدي مثل نيمايي و سپيد بپردازيد، ابتدا كمي در قالب هاي كهن و سنتي طبع آزمايي كنيد تا بر عناصر اوليه اي مثل وزن و قافيه مسلط شويد. آن وقت اگر به سراغ اين قالب ها بياييد موفق تر خواهيد بود.
اما نكته ي بسيار مهم ديگر اين است كه شما در شعرتان هيچ حرف تازه اي نزده ايد؛ شما به تكرار همان حرفهايي پرداخته ايد كه بارها و بارها در شعر شاعران ديگر حتي به صورت زيباتر گفته شده است:

کاش می‌دانستی!
من که هستم.
تو که هستی.
زندگی چیست.
بگو: عشق کجاست؟.
گرچه یک خسته دلم،
تو نکردی یادم،
گرچه آشفته و تنها امّا،
زندگی زیباست...
به راستي چه حرف و كشف تازه اي در اين سطرها وجود دارد كه ما پيش از اين نخوانده ايم؟
خوب است يك مثال بياورم. ببينيد حرف ها، احساسات، سوژه ها و حتي افكار، به خودي خود تازه نيستند. همه ي انسان ها احساساتي مثل عشق، نفرت، خشم، شادي، اندوه، حسرت و ... را تجربه مي كنند و حتي بسياري از انسان ها افكار و انديشه هايي شبيه به هم دارند اما شاعر يا هنرمند مي كوشد تا احساسات و افكار تكراري را با بيان و زباني هنرمندانه بيان كند. با نگاهي متفاوت از ديگران. مثلا احساسي مثل دلتنگي يا اندوه كه همه ي ما تجربه كرده ايم؛ يك فرد عادي ممكن است در اين موقعيت بگويد: من بسيار غمگين و دلتنگم و دلم مي خواهد گريه كنم. اما شاعري مثل حافظ مي گويد:
ز گريه مردم چشمم نشسته در خون است/ ببين كه در طلبت حال مردمان چون است
نيمايوشيج مي گويد:
خانه ام ابري ست/ يكسره روي زمين ابري ست با آن...
سيمين بهبهاني مي گويد:
ستاره ها نهفتم، در آسمان ابري/ دلم گرفته اي دوست! هواي گريه با من
و ....
حتما متوجه تفاوت ها در نوع نگاه و زاويه ي ديد شاعران در مورد يك حس مشترك شديد. اينجاست كه شعر و هنر اتفاق مي افتد وگرنه تكرار كليشه اي گفته هاي ديگران، براي مخاطب جذابيتي نخواهد داشت.
دوست عزيز شعر شاعران برجسته و بزرگ قديم و امروز را بخوانيد و به ظرافت ها و زيبايي هاي ان دقيق شويد. بكوشيد حس خود را با كلماتي امروز و زباني ساده و روان و البته خاص خودتان نه شبيه ديگران، بيان كنيد.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.