در میانه ی راه




شاعر : مهران عزیزی


در رنگ غروب هر که حل کرده تو را
در دفتر شعر من غزل کرده تو را

چشمان تو بیت نغز بی‌اشکال است
لبخند تو کندوی عسل کرده تو را

قرص قمرت در آینه قاب شده
در باب اشاره‌ها مَثَل کرده تو را

در گردن‌ت آویزه‌ی مرواریدت
ما را همه مشتری، زحل کرده تو را

هر کس که به نام عشق تو شعر شده
اندازه‌ی طاقت‌ش عمل کرده تو را

آن سنگ‌نوشته تا ابد خواهدماند
آن جمله که آغاز ازل کرده تو را

تردید نکن که خود به خود بالیده‌ست
آن کس که فَعَلْ کَما فَعَلْ کرده تو را

#مهران_عزیزی
نقد این شعر از : مسعود میرقادری
در متن هنری مکتوب، نویسنده با ابزارهایی که در اختیار دارد و به طور مثال با استفاده از نمایش یا نقل یک یا چند رخداد و با بهره گیری از فضاسازی و شخصیت پردازی می کوشد تا بر احساس خواننده تأثیر بگذارد و چه بسا مفهومی را به او منتقل کند. چنین متنی بیش از آن که بیان دقیق واقعیت برای تأثیر گذاردن بر عقل باشد، به آفرینش فضای تخیلی برای انگیزش حس خواننده تأکید دارد. بنابراین صحبت بر سر چگونگی و کیفیت این فضای سراسر خیالی است. فضایی که از ذهن نویسنده آغاز شده، بر صفحه ی کاغذ نقش بسته و در ذهن خواننده کامل می شود. متنی را می توان با کیفیت خواند که امکان تکمیل شدن حلقه ی آخر را به خوبی و در حدی کمال یافته فراهم سازد. یعنی امکان گره خوردن خیال خواننده با متن توسط امکاناتی که به واسطه ی متن در اختیار خواننده قرار گرفته است. این امکان کیفی را در مرحله ی اول چگونگی نگاه به پدیده ها و در مرحله ی دوم چگونگی بیان فراهم می سازد. این که نویسنده از چه منظری به یک پدیده نگریسته و این که حاصل نگاه خود را چگونه به رشته ی تحریر در آورده است. در این جا ذکر این نکته هم قابل اهمیت است که متن واحد، حاصل هماهنگی اجزا متن است و در صورتی که هماهنگی بین اجزا متن حاصل نشده باشد نمی توان متن را متنی واحد خواند.
در بسیاری از موارد عدم کیفیت مطلوب متن حاصل نوع نگاه، چگونگی به کار گیری بیان و عدم هماهنگی اجزا متن است.
متن پیش رو از نگاهی نو به پدیده ها بی بهره است و نویسنده با نگاه و بیان عاریه ای به معشوق پرداخته است، علاوه بر این و به واسطه ی عدم نگاهی نو متن از بیان امروزی فاصله دارد و هر چه از گفتار معیار فاصله گرفته بیشتر دچار ضعف و مبهم گویی غیر هم راستا با متن شده و با توجه به این که متن حاصل نگاه خود نویسنده نیست؛ این متن تکراری، از بسیاری از دیگر متن های این چنینی کم کیفیت تر است.
ضعف ارتباط افقی در بیت «قرص قمرت در آینه قاب شده/ در باب اشاره‌ها مَثَل کرده تو را» یا دلالت ضمنی غیر هم راستا با متن در بیت «هر کس که به نام عشق تو شعر شده/ اندازه‌ی طاقت‌ش عمل کرده تو را» که به واسطه ی نوع بیان با عبارت «عمل کرده تو را» ، مفهوم «تو را جراحی کرده» هم به ذهن متبادر می شود! از این دست است.
در این میان مصراعی مثل «چشمان تو بیت نغز بی‌اشکال است» تشبیهی به غایت تکراری و به دور از هر گونه نگاهی نو است و معلوم نیست «آن سنگ نوشته» به کدام سنگ نوشته اشاره می کند. از این رو به واسطه ی عدم در هم تنیدگی اجزای متن، متن پیش رو متنی واحد نیست و ضعف ساختاری، در هر چهار اثر این سراینده به چشم می خورد.

منتقد : مسعود میرقادری




دیدگاه ها - ۱
مهران عزیزی » یکشنبه 08 مرداد 1396
سلام و احترام. بسیار ممنونم از آقای میرقادری بزرگوار. امیدوارم ضعف‌ها و کمبودهام در آینده با بیشتر خواندن و کمتر نوشتن، کم‌کم رفع بشوند و بتوانم نکته‌های قیمتی‌ای را که بزرگواران در نقدها برمی‌شمرند، یکسره برابر دیده داشته‌باشم و برای بهتر شدن به کار ببندم. مهران عزیزی

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.