باز هم شعر



شیطان اگر نبود که که ما غم نداشتیم
چشم طمع به ثروت عالم نداشتیم
آدم فروخت باغ برین را به هر دلیل
چیزی کم ازفضائل آدم نداشتیم
چندین بهار رفت و زمستان فرارسید
"از ابر دیده بارش نم نم نداشتیم"
حاجت رواست آن که به پاکی زبانزد ست
روی زمین به پاکی مریم نداشتیم
درکار خیر فرصت جبران غنیمت ا ست
علم یقین به آنچه که گفتم نداشتیم
نقد این شعر از : ابراهیم اسماعیلی اراضی
سومين سروده آقاي محمد منصوري بروجني از دو سروده‌ي ديگر سالم‌تر است و همين قرينه نشان مي‌دهد كه سراينده در اين غزل با وزن، قافيه و رديف، مشكل كمتري داشته ‌است. البته نكاتي هست كه خيلي گذرا به آنها اشاره مي‌كنيم و سراغ اصل مطلب مي‌رويم.
يكي از نكات مهمي كه در تضمين لازم است در نظر گرفته شود اين است كه مصراع يا بيت تضمين‌شده بايد در خدمت متن باشد. در بيت سوم نه‌تنها چنين اتفاقي نيفتاده بلكه ارتباط دو مصراع ضعيف است؛ كدام «بهار»، كدام «زمستان»؟ آيا نداشتن بارش از ابر ديده هميشه بد است و در هر وضعيتي بايد حسرتش را خورد؟ يا برعكس در مصراع اول، «غم‌نداشتن» الزاما و هميشه خوب است؟ اين وضعيت، نتيجه‌ي كلي‌نويسي است. متن ما وقتي مي‌تواند متمايز باشد كه از خود ما اثري در آن نهادينه شود.
و حالا كه به اينجا رسيديم، چه خوب كه ساير نكات ساختي و دستوري را بگذاريم و به اصل مطلب بپردازيم. اينكه ما در يك ترتيب موسيقايي مشخص، تعدادي بيت توليد كنيم كه مضمون آنها بارها تكرار شده باشد فقط مي‌تواند نوعي تمرين باشد:
پدرم روضه‌ي رضوان به دو گندم بفروخت
ناخلف باشم اگر من به جوي نفروشم
بيت دوم هر قدر هم كه خوب باشد، كنار اين بيت حافظ، وجود مكرر است؛ پس چه خوب كه حين تمرين مهارت‌هاي ساختي، متوجه ماهيت شعر هم باشيم.

منتقد : ابراهیم اسماعیلی اراضی

ابراهیم اسماعیلی اراضی   شاعر، ترانه‌سرا، منتقد ادبی     ابراهیم اسماعیلی‌اراضی زاده‌ی یلدای 1353 اصفهان است. بیشتر بر حوزه‌های غزل، ترانه و آموزش و نقد ادبی متمرکز بوده و سعی کرده از زوایای تازه، به مبانی ساختاری و ماهیتی شعر اصیل ایرانی، ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.