قافيه هاي كم خون و بيجان




عنوان مجموعه اشعار : ۹۷۱۰-۲
شاعر : مهران عزیزی


عنوان شعر اول : ۹۷۱۰-۲۱
دیگر نمی‌شناسمت ای زن در آینه
دیگر نمی‌شناسی‌ام ای من در آینه

نشکسته است آینه‌ام، من شکسته‌ام
خُرد است و تکه تکه شده، تن در آینه

هستی و حس نمی‌کنمت، بس که نیستی
غیر از زنی شبیه‌ات از آهن، در آینه

این روزها که آینه‌ها دم نمی‌زنند
من با تو حرف می‌زنم اصلاً در آینه

شاید کنار من بنشینی، کنار من
نزدیک، رو به روم، ولیکن در آینه


عنوان شعر دوم : ۹۷۱۰-۲۲
در جاده‌ی عدم شده‌ام با تو هم‌قدم
ای رفته از جهان من و مانده در سرم

دارد حروف در سر من جمع می‌شود
یک مشت واژه می‌شود و گیج می‌شوم

یک مشت واژه، پخش و پراکنده در هوا
بی حرف ربط ساده که ربطش دهد به هم

چسبیده‌اند بی‌خبر از هم به هم حروف
یک گوشه «تو» کنار تو «من»، گِردِ ما «عدم»

با چهره‌های سنگی خود واج و واژه‌ها
«تقدیر» می‌شوند و خودش می‌خورد رقم

«خون» قطره قطره می‌چکد از زخم‌های من
من چکه چکه می‌روم و ایستاده‌ام

عنوان شعر سوم : ۹۷۱۰-۲۳
من تشنه بوده‌ام، لب ساحل، کنار شط
در ازدحام مردم باری به هر جهت

وقتی در آفتاب تو تصعید می‌شدم
رخ داده‌بود حادثه‌ات - عشق - عاقبت

تنها، پی تو بوده‌ام و هیچ‌کس نبود
راهی مگر نشان دهد از روی مرحمت

پرسان از این و آن و نبود آشنای درد
یا بود و بود پشت حجاب معاصرت

حالا که بی تو گم‌شده‌ام، فکر می‌کنم
همسایه بوده‌ای، خود من بوده‌ای، خودت

در عمق قرن‌ها پی تو، عمر من گذشت
در گیج‌گاه فلسفه‌ در فهم ماهیت

هم بی‌نشانه بوده‌ای و هم نشانه‌ها
هم نور منعکس شده از صورت صفت

- خون دلم به نام تو در کاسه‌ی غزل
شد بیت‌ها و قافیه‌های غلط غلط

جز «هو» که اسم و رسم و نشانی نداشتی
دور از خیال بودی و از دست معرفت -

«من» باید از جهان بروم در حضور «تو»
باید جهان و جان بشود نقطه، خط به خط
نقد این شعر از : انسیه موسویان
دوست خوش قريحه و پركار ما، آقاي مهران عزيزي، سه غزل فرستاده ايد و خواسته ايد كه بگوييم آيا اين اشكالات در شعرهايتان برطرف شده يا خير؟
-نقص در وزن و قافیه، -مسائل بلاغی و ساختاری و زبانی و دستوری -ضعف تألیف -پراکندگی ابیات -دوگانگی بیان-قافیه‌پردازی و مضمون‌سازی-حشو-ناکارآمدی ردیف-ضعف در ارتباط عمودی و آشفتگی متن-دوری از جهان خیال شعر و لفاظی صرف-تزاحم تعابیر و تصاویر و....
راستش اين فهرستي كه شما داده ايد آن قدر مفصل و طولاني ست كه صحبت درباره ي هر كدام، بحث و مجالي گسترده مي طلبد. ضمن اين كه به ندرت ممكن است شعري بخوانيم كه كامل و ايده آل و بي نقص باشد. براي يك شاعر، رسيدن به مرحله اي كه شعرش هيچ كدام از اين موارد را نداشته باشد، كار بسيار دشواري ست و البته در زمان كوتاه ميسر نمي شود. در راه پر فراز و نشيب سرودن، بايد صبور و با حوصله بود و با تمرين و ممارست فراوان و مطالعه ي جدي و هدفمند، گام به گام پيش رفت.
حالا با توجه به همين سه غزلي كه فرستاده ايد، سعي مي كنم به برخي از مواردي كه خواسته ايد اشاره كنم.
قبل از هرچيز اگر همين الان به نخستين شعرهايي كه براي پايگاه نقد فرستاده بوديد مراجعه كنيد، خواهيد ديد كه برخي از اشكالات مذكور كه آن زمان در شعرهايتان وجود داشته، امروز برطرف شده و اين جاي اميدواري دارد. مثلاً سروده هاي نخستين شما دچار اطناب و حشو بوده اند كه خوشبختانه امروز اين مشكل در شعرهايتان كمتر مشاهده مي شود و يا زبان شعرهاي اولتان به سمت زبان كهن گرايش داشته و اندكي نيز مغلق و پيچيده بوده است اما در شعرهاي جديد به ويژه همين غزل اول، زبان نسبتاً ساده و روان است و معنا و مفهوم نيز، پيچيده و مبهم نيست. اين غزل با رديف زيبايي كه دارد ( در آينه) و قافيه هاي خوب و مناسب، از نظر موسيقيايي از قوت خوبي برخوردار است. با خواندن آن به ياد غزل زيبا و محكمي از خاقاني افتادم كه مي گويد:
ما فتنه بر توايم و تو فتنه بر آينه
ما را نگاه در تو تو را اندر آينه....
اگر اين غزل را نخوانده ايد، حتما حتما بخوانيد و لذت ببريد. اما غزل هاي بعدي از نظر موسيقي دچار مشكل اند. در اين دو غزل رديف وجود ندارد. يكي از نقش هاي رديف همين ايجاد ريتم و موسيقي در شعر است. انتخاب قافيه هاي كم خون و بي جان و نيز وجود چند قافيه ي غلط، ( قدم، سرم،‌ايستاده ام، / جهت،‌معاصرت، ماهيت و ...) سبب ايجاد نوعي خلأ موسيقي در هر دو شعر شده است.
دوست گرانقدر، فعلا به همين موارد اكتفا مي كنم و موارد ديگر را به آينده موكول مي كنم. سخن آخر اين كه در مسير سرودن، هميشه رو به جلو بوده ايد و اگر با همين فرمان پيش برويد و نا اميد نشويد،‌ بعدها شعرهاي بسيار زيباتري از شما خواهيم خواند.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۲
انسیه موسویان » جمعه 10 اسفند 1397
منتقد شعر
درود بر شما. بزرگواريد. سپاس
مهران عزیزی » سه شنبه 07 اسفند 1397
سلام و احترام. روز زن را تبریک عرض می‌کنم خدمتتان و بسیار سپاسگزارم از لطف و محبتتان.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.