رويكردي اجتماعي از دريچه اي شخصي




شاعر : مجید فتحیان


پنجره
هرجا که باشد
می شود آن جا
به سمتش بی ریا
جانماز کوچکی سجاده کرد
یا کمی
درگیر یک دالان تنگ
روی دیوار بلند کوچه ها
نقش اندام تو را اندازه کرد
پنجره
گاهی فقط تصویر ما
از پس شب های تاریک خدا
انعکاس مات و مبهم
از فضای خانه ها
از نگاه سفره های بی نمک
پنجره
گاهی فقط خیس عرق
از هوای سرد بیرون
از نفس های تنور خانه ها
می خورد شب ها ترک
تا چشم پر خون پدر
تا شکاف خانه های بی پدر
تا حساب بی کتاب
مردمان در به در
پشت صف های طویل
آخرین بن بست شهر
تا ته تنظیم بازار
شب عید پدر
نقد این شعر از : حمیدرضا شکارسری
در اين شعر نيمايي ، «مجيد فتحيان» با ذكر كاركرد هاي مختلف پنجره ، حركتي تدريجي و حساب شده از فضاي داخل منازل تا اعماق جامعه در بيرون پنجره را آغاز مي كند و به انجام مي رساند .
كاركرد ابتدايي پنجره ، كاركرد توجه به خدا و نگاه به سمت آسمان به عنوان مقصد نگاه غالب انسان ها به هنگام دعاست . در اين تصوير البته توجه به اين كه سجاده همان جانماز است مي توانست زبان را به سلامت بيشتري برساند .
مي شود آنجا به سمتش بي ريا / جانماز كوچكي را پهن كرد
كاركرد بعدي پنجره تعقيب يار در كوچه است . در اين قسمت هم ضرورت توجه بيشتر شاعر به سلامت زبان به چشم مي آيد . درگيري با دالان تنگ و اندازه كردن تعابيري روشن و صميمي نيستند .
سپس شاعر به تدريج به سويه هاي اجتماعي شعر متوجه مي شود . به سفره هاي بي نمك و خانه هاي بي پدر و بن بست هاي تنظيم بازار مي رسد و تا شب عيد بي رونق پدر پيش مي رود .
حركتي كه عارفانه از نيايش پروردگار تا توجهات اجتماعي كشيده مي شود و عرفاني عملي را در روزگار ما ترسيم مي كند . بگذاريد باز هم به سلامت زبان شعر در اين قسمت ها هم اشاره اي بكنيم .
سفره ي بي نمك لزوما به معناي سفره ي بي رونق نيست . در تعبير «خانه هاي بي پدر» ايهامي نامناسب نهفته است كه برخاسته از دشنام خوابيده در نهاد «بي پدر» است ! تركيب حساب بي كتاب به تنهايي گوياي حقيقتي اجتماعي نيست و تنها اشاره اي گنگ به اتفاقات و وقايعي كلي است كه مصداقي به دست مخاطب نمي دهد . كاش در انتهاي شعر هم صفتي مناسب به شب عيد پدر مي داديم تا پايان بندي شعر چنين خنثي از آب درنيايد .
روي هم رفته اين شعر ساختار معنايي حساب شده اي دارد اما از ساختار زباني و بافتار كلامي دقيقي برخوردار نشده است .

منتقد : حمیدرضا شکارسری

حمیدرضا شکارسری شاعر و منتقد ادبی متولد 1345 تهران  لیسانس زمین شناسی - شاعر برگزیده و برنده اولین جایزه ادبی قدس - شاعر برگزیده جشنواره شعر فجر در بخش شعر امروز انقلاب سال 1387 - داوری دهها جشنواره و کنگره شعری سراسری و استانی کشور - ارایه دهها ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.