پیشرفت با شیب ملایم!




عنوان مجموعه اشعار : ندارم
شاعر : عبدالرحمن قنبری


عنوان شعر اول : شیب ملایم
این دوره نه از نِق نقِ زن می ترسیم
حتی نه زجنگ تن به تن می ترسیم

والله قسم که ما فقط این دوره
از "شیب ملایم حسن" می ترسیم

#عبدالرحمن_قنبری
تربت جام

@Abd1349

عنوان شعر دوم : آیینه ی عبرت
آیینه ی عبرتِ جهانی شده ایم
بیچاره از این موجِ گرانی شده ایم

از دست شما و کارتان حق داریم
امروز اگر همه روانی شده ایم

عبدالرحمن قنبری
تربت جام
اشعار طنز قنبری
@Abd1349

عنوان شعر سوم : پالان
گفتیم "این " سیاستش از دیگران سر است
در این زمانه منجیِ اوضاع کشور است

دیدیم وضعمان شده بدتر ز دور قبل
پالان عوض شده ست ولی خر ؛ همان خر است
#عبدالرحمن_قنبری
@Abd1349
نقد این شعر از : عبدالله مقدمی
نوبت تازه شعرهای طنز آقای عبدالرحمن قنبری در قالب رباعی است که یکی از محبوب¬ترین قالب¬ها برای سرایش طنز منظوم است. شکل موسیقایی این وزن امکان زیادی به شاعر می¬دهد که بتواند با روانی مناسبی حرف¬هایش را بگوید. قرارگیری کلمات در این وزن به شاعر کمک می¬کند با فراغ بال بیشتری مطالب طنزآمیز را بیان کند. نکته دیگر اینکه از قدیم یکی از وجوه غالب رباعی، ضربهء نهایی و شگفتی مصرع چهارم آن است. این موضوع البته قاعده همیشگی نیست و رباعی موفق زیادی هم داریم که نکته و آن شاعرانه را در مصرع و حتی بیت¬های قبل از چهارم هم ریخته¬اند. این شکل از سرودن مشکل¬تر است؛ چرا که تقسیم کردن نقطه ثقل شعر روی دو یا چند مصرع باعث می¬شود گاه قدرت شعر کاهش یابد. البته از سویی دیگر قالب رباعی همواره در برابر خطر دیگری نیز است. آفت بزرگ دیگر رباعی¬ها دوختن کت برای یک دکمه است. به این صورت که شاعر گاه به یک مصرع یا در نهایت دو مصرع قوی و تاثیرگذار می¬رسد و برای آنکه شعر را تکمیل کند، اجباراً دو یا سه مصرع گاه بی¬ربط یا خنثی را پشت کشف خودش می¬چیند. در واقع شعر را از آخر به اول می¬گوید. به شعر اول برسیم:
این دوره نه از نِق نقِ زن می ترسیم
حتی نه زجنگ تن به تن می ترسیم
والله قسم که ما فقط این دوره
از "شیب ملایم حسن" می ترسیم
برای نشان دادن یک رباعی سالم طنزآمیز شاید این شعر مثال خوبی باشد. شعر با مقدمه¬چینی مناسبی آغاز می¬شود. مخاطب با خواندن دو مصرع اول به نوعی منتظر و معلق می¬ماند. یک حسن تعلیل خوب و یک ضربهء غافلگیرکننده. این غافلگیری در ظاهر ارتباطی به نکتهء آخر شعر ندارد اما در واقع این ارتباط در لایه¬های پایین¬تر شکل گرفته است. چرا که هم «نق¬نق زن» و هم «جنگ تن به تن» می¬تواند از عوارض مشکلات اقتصادی که در مصرع آخر به آن اشاره شده، باشد! یک نکتهء منفی در شعر دو بار حضور ترکیب «این دوره» است که در ذوق می¬زند. نکته دیگر اینکه باید آگاه باشیم که اینگونه شعرها، تاریخ مصرفی محدود دارند و بعد از مدتی و با فراموش شدن اصطلاح «شیب ملایم»، شعر هم از مزه می¬افتد.
شعر دوم؛
آیینه ی عبرتِ جهانی شده ایم
بیچاره از این موجِ گرانی شده ایم
از دست شما و کارتان حق داریم
امروز اگر همه روانی شده ایم
سوالی که پیش می¬آید این است که رباعی حاضر دچار کدام اشکال شده است؟ اینکه شعر شگفتی خاصی ندارد یا اینکه مصرع¬هایی برای یک شگفتی مناسب سروده شده است؟ چیزی که مشخص است، قطعاً شعر مشکل دوم را ندارد. مصرع¬ها به هم مرتبطند و مخاطب حس جداافتادگی یا وصله کردن را ندارد؛ اما آفت اول چه؟ مع¬الاسف باید بگویم که شعر دچار اشکال اول شده است. شعر در نهایت حرف خاص و شگفتانه¬ای ندارد. مخاطب با خواندن آخرین کلمات رباعی هم غافلگیر نمی¬¬شود. نه تنها غافلگیر نمی¬شود، بلکه حتی در ارتباط گرفتن با بیت دوم دچار اشکال می¬شود. چرا؟ برای اینکه در شعر ما هیچ پیش¬زمینه ذهنی¬ای دربارهء روانی شدن جامعه نداریم. البته می¬توانیم این را متوجه باشیم که مردم از دست گرانی¬ها روانی شده¬اند اما سوال اینجاست که در شعر «روانی» چطور توجیه شده است یا به عبارتی دیگر: از کجا آمده است؟ در واقع می¬توان گفت که در این شعر بیت اول و دوم از نظر مضمونی ارتباط خاصی با هم ندارند. البته شاید با خود بگوییم که خب؛ این هم نوعی غافلگیری مخاطب است. اما باید یادمان باشد که غافلگیری و شگفتی¬ای باعث لذت در مخاطب می¬شود که او بتواند در آن نکته¬ای و قرینه¬ای را کشف کند. این نخ¬های ارتباطی و قراین در شعر باید وجود داشته باشند. در حالی که در این شعر این ارتباط دچار اختلال است. یعنی خواننده در شعر با منطق و توجیه شاعرانه «روانی شدن» مواجه نمی¬شود و این تعبیر یکباره و بدون مقدمه جلوی چشم مخاطب می¬آید.

منتقد : عبدالله مقدمی

عبدالله مقدمی (زادهٔ ۱۳۵۹ خورشیدی) شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، طنزپرداز ایرانی است. از سال‌های میانی دههٔ هفتاد شروع به نوشتن کرد. اگر چه تا سال ۱۳۸۰ در جلسات و انجمن‌های تهران و شهرری فعالیت می‌کرد ولی در این سال با عضویت در انجمن شاعران ...



دیدگاه ها - ۱
عبدالرحمن قنبری » 4 روز پیش
سپاس از لطف و محبت شما استاد مقدمی عزیز قطعا این نقدهای سازنده چراغ راه سروده های طنز بعدی من خواهند بود بسیار نقد های راه گشا و منصفانه ای بود

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.