انتخاب واژه




شاعر : سید اکبر سلیمانی


گرد از سر و روی کاروان‌ها پیداست
دلواپسی غریب جان ها پیداست
هر وقت که رفتن از سر ناچاریست
اندوه سفر از چمدان ها پیداست
نقد این شعر از : سید اکبر میر جعفری
شعر ، با هر محتوا و در هر قالبي كه باشد، هنري است كه در زبان اتفاق مي افتد. واژه نيز مهم ترين ابراز زبان است. درست است كه گاهي پس و پيبش كردن كلمات مي تواند لحن جمله را تغيير دهد و گاهي تغيير لحن به تغيير محتوا نيز مي انجامد؛ اما واضح است كه واژه ها ابزار توليد زبان اند...

در اين رباعي واژگاني كه بار صلي محتوا را به دوش دارند، اتفاقا در جايگاه قافيه قرار گرفته اند.
نكته اينجاست كه وقتي ما مصرع اول اين شعر را مي خوانيم، واژة «كاروان» ما را با دنياي گذشته مي برد. مي دانيم كه هنوز هم واژة كاروان در سفرهاي زيارتي معنا پيدا مي كند، اما غالبا اين واژه ما را به روزگار گذشته بر مي گرداند. مصرع بعد نيز (دلواپسی غریب جان ها پیداست) ما را از آن فضا جدا نمي كند.
اما حرف اصلي شاعر در بيت بعد است:
هر وقت که رفتن از سر ناچاریست
اندوه سفر از چمدان ها پیداست

در واقع شاعر مي خواهد اندوه ناچاري سفر را در هيبت چمدان ها نيز به خواننده نشان دهد.
اما نكته اينجاست كه «چمدان» بيشتر فضاي سفر در امروز را به ذهن متبادر مي كند.
شاعر مي توانست با تغيير يكي از دو كلمة «كاروان» و «چمدان» فضاي يكدست تري به شعر خود بدهد.

در عين حال رواني اين رباعي؛ همچنين نسبت دادن اندوه سفر به وسايل سفر ( در اينجا چمدان) به جذابيت اين شعر كمك كرده است

منتقد : سید اکبر میر جعفری

سيد اكبر ميرجعفري كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي كارشناس و نويسندة كتاب هاي درسي   آثار: حرفي از جنس زمان ( نقد و تحليل شعر انقلاب) گزيده ادبيات معاصر  ( شعر) گندم و بلدرچين    ( شعر) پايان رنگ هاي جهان  ( شعر مذهبي)  گنجشك اشتياق كمي نيست ( شعر ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.