از ريل طنز خارج نشويم




عنوان مجموعه اشعار : ندارد
شاعر : جلال جلالی نسب


عنوان شعر اول : بی نام
این کشور اما و اگر دارد؟ندارد
قحطی،گرانی،دردسر دارد؟ندارد

اوباش ،دزدومردم آزارو مزاحم
از نیم درصد بیشتر دارد ؟ندارد

امنیت ما در جهان ورد زبان است
پس کوچه های ما خطر دارد؟ندارد

تنها ضوابط حاکم است بر کشور ما
اینجا روابط هم مگر دارد ؟ندارد

ازتک تک ملت بپرسید از مقامات
حتی شکایت یک نفر دارد ؟ندارد

درپشت پرده اتفاقات عجیبیست
اماکسی از آن خبر دارد؟ندارد

از وحشت بدتر به بد ها رای دادیم
این رای دادن ها ضرر دارد ؟ندارد

هر کس که میبینی پدر دارد یقینا
اما سیاست هم پدر دارد ؟ندارد

از ریل خارج میشوم در بیت بعدی
طبعت نمیدانم که بردارد ،ندارد

هرشب دعا کردیم و توفیقی ندیدیم
هرشب دعا کردن اثر دارد ؟ندارد

هنگام خرمن کوفتن آیاچه فرقی
مرد کهن با گاو نر دارد ؟ندارد

آن حرمتی راکه خدا دارد به انسان
نسبت به معبودش بشر دارد؟ندارد

حالا دوباره روی ریل افتادم اما
دیگر پشیمانی ثمر دارد ؟ندارد

من شک ندارم هیچ توفیقی به دنیا
آن ارزشی را که هنر دارد ،ندارد

#جلال_جلالی_نسب

@asharjalaljalalinasab

عنوان شعر دوم : ندارم
ندارم

عنوان شعر سوم : ندارم
ندارم
نقد این شعر از : انسیه موسویان
شاعر گرانقدر آقاي جلال جلالي نسب شعر طنزي در قالب غزل فرستاده اند. مروري بر سروده هاي قبلي ايشان نشان از تمايل و گرايش اين شاعر گرامي به طنز دارد. دغدغه هاي ارزشمندي در شعر ايشان وجود دارد كه ستودني ست. هم چنين زبان شعرشان ساده و روان و تسلط ايشان به عناصر اوليه ي شعر كلاسيك مشهود است.
در تعريف طنز مي خوانيم كه طنز به نوع خاصي از آثار گفته مي شود كه اشتباه ها يا جنبه هاي نامطلوب رفتار آدمي، فسادهاي اجتماعي سياسي يا حتي تفكرات فلسفي را به شيوه اي خنده دار، هنرمندانه و غير مستقيم و با هدف اصلاح بيان مي كند. مهم ترين هدف هاي طنز را «سرگرمي و لذت» و «برانگيختن تفكر و آگاهي بخشي» گفته اند. اگر با اين تعريف و توضيح، به شعر آقاي جلالي نسب بنگريم خواهيم ديد كه ايشان دغدغه ي انتقاد، آگاهي بخشي و اصلاح دارند، به خوبي معضلات جامعه ي امروز را ديده اند و كوشيده اند با زبان شعر آن را بيان كنند. اما به نظر مي رسد شعر ايشان تا رسيدن به مرحله ي يك شعر طنز كامل و قابل قبول، هنوز فاصله دارد.
البته به لحاظ رعايت اصول و چهارچوب اوليه ي اين قالب ( وزن و قافيه) مشكل چنداني در آن به چشم نمي خورد به جز يك اشكال وزني كوچكي كه در بيت چهارم وجود دارد( ت در كلمه ي است از وزن خارج است)
در تعريف طنز به سه كلمه ي كليدي و مهم اشاره كرديم كه زير آن ها خط كشيده ام:
خنده دار، هنرمندانه و غير مستقيم
حالا ببينيم چقدر اين شعر مخاطب را به خنده وا مي دارد؟ شگردي كه شاعر براي ايجاد طنز در اين شعر به كار برده در حقيقت در رديف شعر نهفته است. يعني ابتدا يكي از معضلات جامعه را به شكل سوالي بيان مي كند و بعد برخلاف وضع موجود و آنچه در واقعيت مي بينيم، آن را انكار مي كند. اين سوال و انكار، طنز آفريده است:
.... دارد؟ ندارد!
اما به نظر مي رسد اين تكنيك در همان بيت اول براي مخاطب جالب و جذاب است و در بيت هاي بعد جذابيت خود را از دست مي دهد. چرا كه مخاطب مي تواند بقيه ي بيت را حدس بزند و در ابيات بعدي هيچ نكته اي براي غافلگيري او وجود ندارد.
در ادامه به هنرمندانه و غير مستقيم بودن شعر طنز اشاره كرديم. اين به آن معناست كه قبل از هر چيز، شعر طنز بايد «شعر» باشد. صرف استفاده از وزن و قافيه براي بيان نكات انتقادي و اعتراضي، كافي نيست و نوشته ي ما را به نظمي مستقيم و خالي از شاعرانگي تبديل مي كند. وقتي كه انتقاد به اين شكل، صريح و مستقيم باشد، تاثير چنداني روي مخاطب نخواهد گذاشت.
نكته ي بعد، اين بيت شعر است كه مي گويد:
از ریل خارج می شوم در بیت بعدی
طبعت نمی دانم که بردارد ،ندارد...
من به عنوان مخاطب منتظر بودم تا بعد از اين بيت، روال شعر به لحاظ محتوا يا ساختار و فرم تغيير كند؛ اما چنين چيزي رخ نداد و يا اگر رخ داد بسيار نامحسوس بود و من متوجه نشدم منظور شاعر چه بود. حتي چند بيت بعد كه دوباره گفت:
حالا دوباره روی ریل افتادم اما
دیگر پشیمانی ثمر دارد ؟ندارد
باز متوجه تغيير محسوسي در شعر نشدم.
در نهايت، بيت پاياني شعر اگرچه بيت زيبايي ست اما به نظرم با كليت شعر و موضوع و درونمايه ي آن ارتباط محكم و حساب شده اي ندارد.
به دوست با ذوق و علاقه مند به طنزمان، آقاي جلالي نسب توصيه مي كنم شعر شاعران طنز پرداز معاصر را بيشتر بخوانند تا با تكنيك ها و شگردهاي طنز آفريني در كلام آشنايي بيشتر پيدا كنند. با آرزوي توفيق و شادماني براي ايشان.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۲
انسیه موسویان » 10 روز پیش
منتقد شعر
درود بر شما. بزرگواريد. برايتان آرزويي شكوفايي و پويايي در راهي كه به آن قدم نهاده ايد دارم.
جلال جلالی نسب » 12 روز پیش
با سلام خسته نباشید خدمت خانم موسویان وتشکر از نقد سازنده ی ایشان همانطور که فرمودید حقیر مدت کوتاهی که به ژانر طنز وارد شده ام و به شدت علاقه مند شده ام و بی تردید به توصیه های شما عمل خواهم کرد و میکنم در مورد ایراد وزنی هم باید بگم از دستم دررفته برای رسیدن به طنز خوب و تا رسیدن به طنز خوب مزاحم شما اساتید دوست داشتنی خواهم بود روزتون بخیر

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.