تصويرهاي جدولي در شعر




عنوان مجموعه اشعار : ...
شاعر : علی سلیمی قلعه تکی


عنوان شعر اول : تو بارون تو منو دیوونه کردی...
تو بارون تو منو دیوونه کردی
دل پر دردمو صد دونه کردی
نیگام کن تا وجودم جون بگیره
با اشکات گیسوهامو شونه کردی

عنوان شعر دوم : دیشب باران به خانه ی بی در زد...
دیشب باران به خانه ی بی در زد
دستانش را به لاله ی پر پر زد
با هر قطره ستاره ی خندانی
صدها خنده به قصد نیلوفر زد

عنوان شعر سوم : ...
...
نقد این شعر از : انسیه موسویان
آقاي سليمي قلعه تكي، همراه خوش ذوق پايگاه نقد، درود بر شما. يك دوبيتي و يك رباعي فرستاده ايد. دوبيتي شما به زبان محاوره يا شكسته سروده شده و رباعي شما به زبان رسمي يا معيار. در هر دو سروده نشانه هاي زيبايي شناسانه و كشف هاي شاعرانه مشاهده مي شود كه كلام را از سطح كلام عادي بالاتر برده و به مرز شعر رسانده است. يعني شما دخل و تصرفي در كلام عادي انجام داده ايد و با استفاده از جانشيني و همنشيني كلمات، فضاي شاعرانه ايجاد كرده ايد. نمونه ي خوب و موفق آن «بر در زدن باران» است كه در ذهن شاعرانه ي شما باران مثل انسان، موجودي زنده فرض شده و اعمال و رفتار انساني به او نسبت داده ايد. تصويرهاي ديگري نيز در اين دو شعر وجود دارد مثل: با اشك، گيسوي كسي را شانه كردن يا خندان بودن ستاره. در شعر دوم براي باران دست هم تصور كرده ايد و گفته ايد كه او : دستانش را به لاله ي پرپر زد
با كمي دقت و تأمل در اين تصويرهاي شاعرانه، مي بينيم معناي روشن و مشخصي را به ذهن نمي آورند. راستي چطور مي شود با اشك گيسوي كسي را شانه زد؟ يا اين ك" باران دستانش را به لاله ي پرپر زد "به چه معناست؟ يا اين بيت چه معنايي دارد؟
با هر قطره ستاره ی خندانی
صدها خنده به قصد نیلوفر زد
شايد بگوييد در خيال شاعر، هر چيزي ممكن است و حتماً لازم نيست آن اتفاق در واقعيت امكان پذير باشد. بله درست است اما خوب است اشاره كنيم كه حتي تصويرهاي خيال انگيز نيز نمي توانند بي مرز و محدوده و بي توجه به معنا ساخته شوند. رديف كردن تصاوير خيالي در كنار هم، شايد با كمي ذوق شاعرانه و تخيل امكان پذير باشد اما آيا هر تصوير خيال انگيز و زيبايي مي تواند شعر آفرين هم باشد؟
براي روشن تر شدن موضوع، توجه شما را به بحثي كه دكتر شفيعي كدكني در زمينه شعرهاي جدولي دارند جلب مي كنم. در آن بحث ايشان اشاره مي كنند كه گاهي مي توان مثل جدول كلمات متقاطع، از تركيب كلمات با يكديگر تصويرها يا ايماژهاي شاعرانه به تعداد بي شمار و نامحدود ساخت كه برخي از آن ها ارزشمند و خلاقانه اند و برخي ديگر خالي از حس و زيبايي. اين مطلب را مي توانيد با جست و جوي عبارت «شعر جدولی / دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی» در گوگل پيدا و مطالعه كنيد.
به هر روي، تصويرهاي شاعرانه در شعر شما به خودي خود، زيبا و خلاقه اند اما كنار هم آمدن آن ها به شكل پراكنده و بدون ارتباط قوي با ساير بخش ها و بدون انتقال معنايي روشن و دقيق، سبب ضعف شعر مي شود و مخاطب نخواهد توانست به درستي با شعر ارتباط برقرار كند.
مطالعه و تمرين مداوم را جدي بگيريد. منتظر سروده هاي تازه تر شما هستيم.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.