شعري كه زندگي ست




عنوان مجموعه اشعار : یاس
شاعر : معصومه قلی پور


عنوان شعر اول : خلوت گزیده
راه میروم
درحاشیه
مشغولم به خود
به شعرهایی که گفته ام که نگفته ام
به قورمه ای که دیروزخوب جانیفتاد
دکمه کنده شده سرآستینم
بایدفردا لباس ها رابشویم
جارو رابرق بزنم
پیراهن چروکم رااتو بزنم
مشغولم..

به گنجشک هایی که ازاینجا رفته اند
به منقارهایشان
بیدها درزمستان
برف ها دربهار
به شعرهایم که می خوانی که نمی خوانی
راه میروم
بدون نسیمی که بخواهدبازی کند باپیراهنم
درختی که ازسایه اش حرفی بزند
یاچتری که ازباران بگوید
درخیابان هایی عریض وطویل

به کسی تنه نخواهم زد
رفتگری راتشویق نخواهم کرد
گلی راتکریم نخواهم کرد
شلوغی خیابان را تاب میاورم
مردمی که سراسیمه می دوند را
ونسیمی که شاید به طوفانی برسد
به دعوای دوگنجشک نگاه نخواهم کرد
به عابری که برزمین تف انداخت خرده نخواهم گرفت
سرم بادستمالی بسته می شود
بوسه ای به دستانم میخورد
به خانه خواهم رفت
درخواهم زد
پنجره ای به رویم بازخواهد شد
سلام میکنم
لبخندمیزنم
ومشتاقانه
خودرا درآغوش خواهم گرفت//

عنوان شعر دوم : خالی
خالی

عنوان شعر سوم : خالی
خالی
نقد این شعر از : انسیه موسویان
شعر «ياس» بعد از چند شعر كلاسيكي كه خانم قلي پور فرستاده بودند، تازه ترين سروده ي ايشان در قالب سپيد است. با مروري بر شعرهاي قبلي اين شاعر گرانقدر و مقايسه ي آن ها با يكديگر به نظر مي رسد خانم قلي زاده در قالب سپيد، راحت تر مي توانند طبع آزمايي كنند. شايد اين امر به دليل رهايي شاعر از قيد و بند وزن و قافيه در قالب سپيد باشد. اين سخن بدين معنا نيست كه قالب هاي كهن را رها كنند و تنها به سپيد بپردازند، اتفاقاً شاعراني كه ابتدا قالب هاي كلاسيك را تجربه مي كنند، به دليل همان تنگناهايي كه گفته شد و كلنجار رفتن مداومشان با كلمات براي گنجاندن در چهارچوب وزن و قافيه، وقتي در قالب سپيد طبع آزمايي مي كنند، موفق ترند. بنابراين توصيه ي من به اين دوست گرامي اين است كه فعلاً خود را محدود نكنند. قالب هاي گوناگون را تجربه كنند تا پس از گذشت مدتي كم كم راه خود را بيابند و قالب دلخواهشان را پيدا كنند.
شعر «ياس» سطرهاي بسيار درخشاني داشت. اين صفت را بي دليل به كار نبردم؛ بلكه حقيقتاً بر اين باورم كه اين شعر سطرهايي شاعرانه، خيال انگيز و زيبا دارد:
بدون نسیمی که بخواهدبازی کند باپیراهنم
درختی که ازسایه اش حرفی بزند
یاچتری که ازباران بگوید
***
به جز اين سطرها كه دليل زيبايي شان، خيال انگيزي و نگاه شاعرانه است، سطرهاي ديگري نيز در اين شعر مي خوانيم:
مشغولم به خود
به شعرهایی که گفته ام که نگفته ام
به قورمه ای که دیروزخوب جانیفتاد
دکمه کنده شده سرآستینم
بایدفردا لباس ها رابشویم
جارو رابرق بزنم
پیراهن چروکم رااتو بزنم
مشغولم...
اين بخش ها دقيقاً برگرفته از تجربه هاي زيسته ي شاعرند. تجربه هايي از محيط زندگي و فضا و حال و هواي خانه اي كه براي همه ي ما ملموس و آشناست و راز موفقيت و زيبايي شعر نيز همين است. اين كه درباره ي چيزي بنويسيم كه برايمان آشنا، قابل درك و ملموس است و از زندگي و روزگار و حال و هوايمان اقتباس شده است.به قول احمد شاملو: شعري كه زندگي ست!
اما ذكر چند نكته را پيرامون اين شعر لازم مي دانم:
به نظر مي رسد شعر دچار اطناب است. يعني به راحتي مي توان برخي از سطرهاي آن را حذف كرد و به شعري موجزتر و تأثيرگذارتر رسيد. يكي از دلايل اين اطناب «تزاحم تصاوير» است. تزاحم تصوير زماني اتفاق مي افتد كه شاعر بي وقفه و پي در پي تصويرهايي را در شعر بياورد به گونه اي كه خواننده ي شعر فرصت نكند به درستي با آن ها ارتباط برقرار كند. خوب است شاعر يك بار ديگر با نگاهي دقيق و از سر وسواس و سخت گيرانه شعر را ويرايش و باز نويسي كند، قطعاً آنچه پس از ويرايش به دست خواهد آمد، دلنشين تر خواهد بود.
در پايان خانم قلي پور پرسيده بودند:
"می خواستم ببینم آیا این نوشته من درکل شعر هست یا نه. من دراشعار سپید بیشتر به همین زبان می نویسم اگرکمی موشکافانه و با حوصله برایم نقد و بررسی کنید ممنون می شم. آیا به همین زبان ادامه بدهم یاخیر؟"
فكر مي كنم در جمله هاي قبلي پاسخ اين سوال را دادم و اميدوارم پاسخم كافي و قانع كننده بوده باشد. اما در مورد «زبان شعر» هم پرسيده بودند. از آنجايي كه مقوله ي زبان بسيار گسترده و مفصل است، در نقدهاي بعدي و به تناسب نياز و ضرورت، حتماً در اين باره هم صحبت خواهيم كرد. مطالعه ي فراوان و مستمر در كنار تمرين و سرودن بسيار، راهگشاي اين دوست گرامي خواهد بود.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۴
انسیه موسویان » چهارشنبه 14 شهریور 1397
منتقد شعر
درود بر شما. بزرگوارید عزیزم.
معصومه قلی پور » سه شنبه 13 شهریور 1397
درود برشما بانوی بزرگوار دوست وشاعر گرانقدرممنونم که برای نوشته من زحمت کشیدید ونکات آموزنده ای که یادآورشدید ایشالا که نقدونظرهای شما راهگشای خوبی باشه برای نوشته های بعدی من. ازدور روی ماهتون را میبوسم موفق باشید وتندرست
انسیه موسویان » چهارشنبه 14 شهریور 1397
منتقد شعر
درود بر شما. بزرگوارید عزیزم.
معصومه قلی پور » سه شنبه 13 شهریور 1397
ممنونم ازلطف شما نازنین بانو استادگرامی عزیز خانم موسویان زحمت کشیدید برای نقداین شعرمن ایشالا که راهنمایی های شما باعث پیشرفت شعرم بشه روی گل شما را ازدور میبوسم تندرست باشید

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.