تحول از پس تغيير بهنگام




عنوان مجموعه اشعار : چاپ نشده
شاعر : شایسته سادات حسینی رباط


عنوان شعر اول : بهشت
گوشه ای از بهشت بود
با جوی کوچکی از کاریزهای‌ بالا دست
و درختان کویری قیچ و گز
گوشه کوچکی از بهشت با کوچه های عطرآگین
وحوریان عفیف ساده پوش
خانه، اما بهشتی در بهشت
و
پدر رضوان بود
فرشته ای که هرگز نگذاشت‌ هر صاحب اسب سپیدی بهشتمان‌ را در بزند
از پشت کوه می آمد
اسبی با نعل های مسی
سوارش،تفاوتی نمی کرد
آمد تا بهشت دخترکی را عوض کند
بهشت بود
بهشت
با عطر اشکنه های بی بی
و گل های رهایی
بهشت بود
اما روزگاری خواهد رسید
که هیچ کس باور نکند
رباط تنها نام دیگر آدم آهنی نیست!!

عنوان شعر دوم : توهم
در آخرین توهم بود که
جیب هایم را از سنگ آغشته کردم
به رود خانه زدم
درست در اتاقی که مثلا از آن خودم بود
و
چه فرق می کند جسدم را کدام موج
به کدام ساحل انداخت
زنها همه ویرجینیا وولفند!
و روزی در « اتاقی از آن خود»، که ندارند، غرق خواهند شد


عنوان شعر سوم : اژدها
آسوده بخواب
از تو آگاهم
از نفس هایت گرمم
صدایت ولی نمی زنم
سیر خواب که شدی بیدار شو
بودنت کافیست
در من بیارام
ای اژدهای‌ خفته!
نقد این شعر از : ارمغان بهداروند
اين سه شعر از خانم سادات حسيني رباط را كه مي خواندم و مرور مي كردم با خودم زمزمه مي كردم كه قطعاً خاستگاه رفتار زباني شعر او غزل است و سادگي لحن و دلبستگي به توصيف مستقيم و فضاي غليظ رمانتيك نيز زنده از همين خاستگاه است تا اين كه به اين چند جمله در كادري در پايان شعرهاي ايشان رسيدم: «باید عرض کنم بیشتر غزل می نویسم و از این دست، کم می نویسم.امیدوارم‌ بتوان شعرشان نامید. اما ممنون می شوم بنده را راهنمایی کنید چون به تازگی بیشتر به سمت اینگونه نوشته ها متمایل هستم.»
به تجربه دريافته ام كه بسياري از شاعراني كه به ناگهان ريل آفرينش اثر خود را عوض مي كنند و از شكلي به شكلي ديگر حركت مي كنند نه در اثر درك هوشمندانه اي از شكل جديد و ضرورت شعري كه بر اثر آگاه نبودن از توانمندي هاي شعر خود در شكل قبل و احتمالاتي كه ممكن است براي شعر آن ها در آينده اتفاق بيفتد به اين تغيير فكر مي كنند. خستگي ناشي از چيدمان وزن و قوافي و فرسايش تواني شاعر در اثر توالي توليد از مهمترين دلايل اين احساس نياز به تغيير مي باشد. گاه شنيدن يك شعر تاثيرگذار از شاعري ديگر اين هيجان را ايجاد مي كند كه به شكل و شمايل اثر او وارد شويم و گاه خودآزمايي خود در شكلي ديگر و بر حسب اتفاق، سطري قابل توجه سرودن نيز از اين گونه است. اما آن چه دوست دارم به شاعر ارجمند عرض كنم موانست بيشتر با غزل و تا سر حد ممكن تجربه كردن توانمندي هاي خويش در اين شكل است. اين خودآزمايي از آن رو قابل اهميت است كه شاعر به درستي و به نيكي ظرفيت هاي يك شكل شعر فارسي را تجربه مي كند و اين احتمال كه بتواند توانش هاي ادبي و هنري آن را در ديگر قالب هاي شعري تجربه كند افزايش مي دهد. آن چه كه خانم «سادات حسيني رباط» در اين تبادل نتوانسته است از آن سود ببرد همين عيناً به كارگيري مولفه هاي آفرينشي غزل در شعر آزاد است.
آن چه كه در رابطه با اين سه شعر مي توانم با شاعر در ميان بگذارم استقرار نظام ادبيات منثور بر اضلاع زباني شعر مي باشد و مخاطب در خوانش شعر به هيچ وجه تمايزي با زبان معيار احساس نمي كند. چشم شاعر با گردش در پيرامون فضاي خلق شعر هر آن چه كه به كار روايت او مي آمده است را بي هيچ دخل و تصرفي وارد شعر كرده است كه در اين شكل گزارشي هيچ مواجهه ي لذت بخشي براي مخاطب فراهم نمي گردد و اين رويه به خودي خود وضعيت ملال آوري را براي اثر ايجاد مي كند.
به اين دو بند توجه شود:
در من نهنگی خسته از تکرار دریا
می خواست تا از سر بگیرد زندگی را
غافل نبود از شایعاتی که پس از او...
از جان خرید اندوه این شرمندگي را
از شاعري كه مي تواند در غزل چنين تصويري را بيافريند انتظار مي رود با شناخت بيشتري از اين شكل شعر ورود پيدا كند و بتواند كنش هاي ادبي غزل را در اين شكل از شعر بومي سازي نمايد و از آن سود ببرد. شايد سير تحويل شعر مهدي اخوان ثالث و قيصر امين پور كه شبيه او ابتدا در فضاي شعر كلاسيك و خاصه غزل تلاش مي كرده اند و بعدترها تجربياتي موفقي در ديگر شكل هاي شعر فارسي رقم زده اند بتواند بهترين مطالعه براي ايشان باشد. آرزومندم كه بدين بهانه شعرهاي بهتري از اين دوست عزيز كه به خوبي با اركان شعر كلاسيك و ظرفيت هاي ادبي آن آشناست و تجربه اندوخته است بشنويم. با درود

منتقد : ارمغان بهداروند

ارمغان بهداروند متولد‌چهارم اردیبهشت ۱۳۵۳ اندیمشک دکتری زبان و ادبیات فارسی دبیر کنگره ملی شعر ملک ملکوت دبیر آوازهای سرزمین مادری دبیر جشنواره ملی شعر کوتاه جنوب جهان سردبیر نشریه جمع جمعه مخاطب ممنوع (سال ۱۳۸۰) به من که رسیدی بپیچ (سال ۱۳۸۵) اندیمشک پلاک ۹ (سال ۱۳۹۲) این روزها که می گذرد (سال ۱۳۹۲) اهل قبور (سال 1396)



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.