فوجي كلاغ بر شاخسار



عنوان مجموعه اشعار : پنجره‌ای در دیوار
عنوان شعر اول : غزل یک
کل تقویم زمستان و محرم شده است
سایه‌ی سبز بهار از سر ما کم شده است

داغ خورشید به دل دارد و در رخت سیاه
آسمان یک زن محکوم به ماتم شده است

کو نوای تو چکاوک! که در این زلزله‌ها
زیر بال و پر جغدان همه جا بم شده است

ما درختیم ، دگر با چه زبان باید گفت؟
پشت با اینهمه طوفان بلا خم شده است

آه با وعده‌ی فردوس برین و سیبی
همه دنیای من امروز جهنم شده است

گندم مزرعه شد سهم مترسک، کلاغ
آخر قصه‌ی ما همدم آدم شده است

عنوان شعر دوم : غزل دوم
تقویم مژده ای ندهد از بهارمان
دیگر سیاهپوش شده روزگارمان

کاجیم، آنقدر که نشستیم کنج پارک
فوجی کلاغ آمده بر شاخسارمان

بر پشت بام خانه نشستند جغدها
با شب قرق شده تمام دیارمان

کم کم بدل به آدم برفی شوییم ما
وقتی که نیست با هم خورشید کارمان

آیینه‌ایم، رابطه با نور اگر خطاست
بگذار شب‌پرست کند سنگسارمان

بر برگ‌های پاره بخوانند نسل‌ها
شعر و رمان تلخ پس از انتشارمان

عنوان شعر سوم : غزل سه
کساد مانده کنون کار باغ کال فروش
دلش چه خون شده درخت پرتقال فروش

در این زمان که زمستان به فکر رفتن نیست
سفید مانده کماکان رخ زغال فروش

و شال لرزه کند در هوای سردی که
نشسته بی کت و بی شال طفل شال فروش

دل بلال اگر سوخت روی آتش هبچ
نمک زدست به زخمش غم بلال فروش

به فال مردم ما غیر غم نبینی اگر
نظر کنی تو به دیوان چشم فال فروش
نقد این شعر از : انسیه موسویان
دوست گرانقدر، آقاي سيد صادق خاموشي، سه غزل ارسالي شما شايسته تحسين اند. اين شعرها نشان مي دهند كه شما مقدمات كار شاعري را مي دانيد و مي شناسيد چرا كه ايراد و اشكال فاحشي به لحاظ رعايت اصول و چهارچوب قالب غزل در شعرهايتان مشاهده نمي شود. اما نكاتي هست كه در ادامه به آن ها اشاره مي كنم؛
اولين نكته، نوسان زبان شعرهايتان بين كهن و معاصر است. حال و هواي كلي غزل هايتان به غزل هاي شاعران كهن بسيار نزديك است. اما اين زبان تا پايان هر شعر، ادامه نمي يابد به عبارت بهتر، زبان در اين شعرها يكدست نيست. برخي سطرهاي زيبا و تعابير امروزي كه به طور پراكنده در شعرهايتان به چشم مي خورد، نشان مي دهد كه شما مي توانيد هم به دنبال آوردن تصويرهاي تازه باشيد و هم زبان شعرهايتان را به حال و هواي شعر امروز نزديك كنيد. به عنوان مثال اين سطرها را ببينيد:
کاجیم، آنقدر که نشستیم کنج پارک
فوجی کلاغ آمده بر شاخسارمان
***

بر برگ‌های پاره بخوانند نسل‌ها
شعر و رمان تلخ پس از انتشارمان
***
براي اين كه با حال و هواي غزل امروز بيشتر آشنا شويد و به زبان تازه تر و امروزي شعر بنويسيد، ضروري ست شعر شاعران معاصر را بيشتر بخوانيد.
نكته ي دوم در مورد وزن شعر است. خوشبختانه اين سه شعر نشان مي دهد كه شاعر آن با وزن عروضي آشنايي خوبي دارد . به نظر مي رسد وزن را به شيوه ي سماعي ( شنيداري) و از طريق خواندن و حفظ كردن زياد شعر، آموخته ايد. اين خيلي خوب است. البته گاهي از دستتان در رفته و در برخي مصراع ها وزن دچار مشكل شده است. مثلاً در اين بيت:

گندم مزرعه شد سهم مترسک، کلاغ
آخر قصه‌ی ما همدم آدم شده است
مصراع اول اشكال وزني دارد.( يك هجا كم دارد) مثلاً اگر مي گفتيد:
گندم مزرعه شد سهم مترسك وَ كلاغ ... وزن درست بود.
همينطور در اين بيت:

بر پشت بام خانه نشستند جغدها
با شب قرق شده تمام دیارمان
در مصراع دوم وزن اشكال دارد و اگر مي گفتيد:
با شب قرق شده ست تمام ديارمان..... وزن صحيح بود.
در شعر سوم وزن يكي از بيت ها غلط است. آنجا كه گفته ايد:
کساد مانده کنون کار باغ کال فروش
دلش چه خون شده درخت پرتقال فروش
وزن مصراع دوم اشكال دارد. براي رفع اين مشكلات، بهتر است هربار ابيات شعرتان را با صداي بلند و شمرده براي خود بخوانيد و هر بيت را با بيت هاي ديگر مقايسه كنيد. اگر تقطيع كردن ( بخش كردن شعر و تقسيم آن به هجاهاي كوتاه و بلند) را مي دانيد، مي توانيد هر بيت را تقطيع كنيد. آن گاه با مقايسه هجاهاي كوتاه و بلند و تعداد آن ها متوجه اشكالات وزني خواهيد شد.
دوست عزيز، برخي سطرها در شعرهاي شما به لحاظ معنا و مفهوم نارسايي و ابهام دارد و مخاطب منظور شما را در نمي يابد. آنجا كه گفته ايد:

کم کم بدل به آدم برفی شوییم ما
وقتی که نیست با هم خورشید کارمان
در مصراع دوم منظور شما مشخص نيست.
يا آنجا كه گفته ايد:
و شال لرزه کند در هوای سردی که
نشسته بی کت و بی شال طفل شال فروش
اينجا هم من متوجه نشدم كه «شال لرزه كند» يعني چه؟ آيا خواسته ايد با يك اغراق شاعرانه بگوييد در هواي سردي كه كودك شال فروش، خودش بي كت و شال مانده است، حتي شال هم به لرزه مي افتد؟! يا حرف ديگري داشته ايد... به هر حال بيت به لحاظ معنايي ابهام دارد.
با آرزوي شكوفايي و پويايي بيشتر براي شما ، منتظر شعرهاي تازه تان هستيم.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۲
انسیه موسویان » یکشنبه 01 مهر 1397
منتقد شعر
درود بر شما. پايدار باشيد دوست بزرگوار
سید صادق خاموشی » دوشنبه 26 شهریور 1397
سلام و عرض ادب و ارادت خدمت شما سپاسگزارم از اینکه وقت گرانبهای خود را برای بررسی و نقد دلنوشته‌های بنده قرار دادید

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.