اهميت شناخت مخاطب




عنوان مجموعه اشعار : شعرِ کودک و نوجوان
شاعر : سین. قاف


عنوان شعر اول : مدادِ رنگی!

مدادِ رنگی
پا شو دوباره
یه نقشه بِکِش
یه راهِ چاره

آخرِ خطّه
نه تهِ دنیا
دوباره پا شو
مدادِ سیا

مدادِ قرمز
که رنگِ خونی
رنگِ شهادت
خودِت می دونی؟

بِکِش دوباره
یه گلِ لاله
یه ماهی. قرمز
تحویلِ ساله

مدادِ آبی
کو آسمونم؟
کو آب و دریا
کو کهکِشونم؟#

یه خورشید بِکِش
ای مدادِ زرد
بپاشون نورُ
رو دنیایِ سرد

کو سبزه‌یِ عید؟
کو جنگل و دشت؟
مدادِ سبزَم
دوباره برگشت
.
.
دنیایِ بی‌رنگ
دنیایِ خالی
نداره شوری
نداره حالی

باید دوباره
بلند شیم از جا
بپاشیم عشقُ
رو تَنِ دنیا

رنگِت مهم نیس
اندازه‌ت حتّی
بزرگ و کوچیک
سفید و سیا

فقط بلند شو
مدادِ رنگی
هر رنگی هستی
بدون خوشرنگی!

تیر 97


عنوان شعر دوم : قرمزِ نیلی!


ماهی از آسمان پرسید:
- تو چه رنگی هستی؟
آسمان گفت: " من نیلی‌ام."
ماهی گفت:
- چه رنگِ زیبایی، حتما خدا هم نیلی است.

خورشید غروب می‌کرد
ماهی از آسمان پرسید:
- تو چه رنگی هستی؟
آسمان گفت: " من قرمزم. "
ماهی گفت:
- چه رنگِ قشنگی! حتما خدا هم قرمز است.

شب شده‌بود
ماهی خمیازه‌ای کشید و از آسمان پرسید:
- تو ... چه رنگی ... هستی؟
آسمان گفت: " من سیاهم، سیاهِ مهتابی."
ماهی گفت:
- چه رنگِ... زیبا...یی... حتما... خدا هم....... سیاهِ... مهتابی... است....

ماهی به خواب رفت امّا آسمان بیدار بود.

" خدا؛ قرمزِ نیلیِ مهتابی بود. "

بهار 89

عنوان شعر سوم : خدایِ رنگاوارنگ!

یه روز یه ماهی یی بود
که عاشقِ خدا بود
بزرگترین سؤالِش
رنگ خوشِ خدا بود*

به آسمون نگا کرد
به نیلیِ قشنگِش
گفتِش آهای آسمون
چیه رنگِ قشنگِت؟*

آسمون از اون بالا
خندید به رویِ ماهِش
گفتِش که نیلی‌ام من
با خنده کرد نگاهِش
.
.
چِقَد قشنگه نیلی
رنگِ خدا همینه
قشنگترین رنگِ توویِ
آسمون و زمینه
.
.
خورشید خانوم غروب کرد
توو آسمونِ زیبا
ماهی دوباره پرسید
از اون رنگِ فریبا

گفتِش خانوم آسمون
چه رنگیه پیرهَنِت؟
رنگِش چِقَد قشنگه
درِش نیار از تَنِت

رنگِ تَنَم قرمزه
رنگِ شَفَق، رنگِ تو
رنگ خودِت قشنگه
نگا کردی رنگِتُ*

ماهی نگا کرد به دو
باله‌ی سرخ و قرمز
گفتِش چِقَد قشنگَم
نمی‌دونستَم هرگز

ماهیِ تَن.بلوری
به رنگِ آسمون بود
نمی‌دونست که رنگِش
خیلی خیلی گرون بود
.
.
چِقَد قشنگه قرمز
رنگِ خدا همینه
قشنگترین رنگ، توویِ
آسمون و زمینه
.
.
چادرِ شب دوباره
صورتِ ماهُ پوشوند
مهتاب.خانوم توویِ شب
چه آتیشی می‌سوزوند

ماهی دِلِش رفت یه آن
گفتِش چقد قشنگی
گفتِش چرا آسمون
هر لحظه‌ای یه رنگی؟!
.
.
چِقَد قشنگه رنگِت
رنگِ خدا، همینه
قشنگترین رنگ، توویِ
آسمون و زمینه
.
.
ماهی خوابید چه آروم
توو بغلِ گرمِ آب
آسمون از اون بالا
غرق توویِ نورِ مهتاب
.
.
چه دنیایِ قشنگی
آسمونِش هزار رنگ
خدایِ رنگین‌کمون
خدایِ رنگاوارَنگ

پاییز 90

پ.ن : * عدم رعایت قافیه
نقد این شعر از : انسیه موسویان
دوست باذوق، سين. قاف به تازگي چند شعر در حوزه ي كودك فرستاده ايد و به نظر مي رسد علاقه منديد تا در اين عرصه نيز طبع آزمايي كنيد. سه شعر ارسالي شما بيشتر در دسته ي«قصه ي منظوم» قرار مي گيرد تا شعر. در قصه ي منظوم عناصري از شعر ( بيشتر وزن و قافيه) و عناصري از داستان( روايت، حادثه و ...) در كنار هم حضور دارند.
دوست عزيز! قبل از هر چيز ديگر، خوب است بدانيد كه برخلاف تصور بسياري از ما، سرودن شعر كودك، بسيار حساس، ظريف و دشوار است. شايد به مراتب دشوارتر از شعر بزرگسال! چرا كه اينجا ما با مخاطبي رو به رو هستيم كه به لحاظ دانش، شناخت و فكر و احساس و ... با مخاطب بزرگسال بسيار متفاوت است و ما هنگام سرودن براي اين مخاطب، بايد تمام اين ويژگي ها مد نظر قرار دهيم.
در هر صورت قبل از هرچيز، شعر كودك و نوجوان بايد «شعر» باشد. يعني از جوهره ي شعري برخوردار باشد. به علاوه چهارچوب آن سالم و صحيح باشد و قواعد ساختاري نيز در آن به درستي رعايت شود. پس از آن مي توان به سراغ ساير اصول شعر كودك رفت. براي آن كه در عرصه شعر كودك موفق باشيد،، لازم است دنياي كودك، علايق و دغدغه هاي او را خوب بشناسيد و ويژگي هاي شخصيتي و روحي و رواني و جسمي كودك را در هر گروه سني بدانيد.( اين ويژگي ها را روانشناسان بررسي، دسته بندي و تدوين كرده اند.) اين كه مثلاً در هر سني كودك چه ميزان ذخيره ي واژگاني دارد يا از چه موضوعاتي لذت مي برد و يا چقدر نسبت به محيط پيرامونش شناخت و آگاهي دارد و ...
اگر قصد داريد به صورت جدي در عرصه ي شعر كودك فعاليت كنيد بايد مطالعه ي مستمر و دقيق در اين زمينه داشته باشيد. ابتدا شعر شاعران برجسته و مطرح كودك را بخوانيد. شاعراني چون: مصطفي رحماندوست، جعفر ابراهيمي، شكوه قاسم نيا، اسدالله شعباني، ناصر كشاورز و ... ببينيد آنها به چه موضوعاتي در شعرشان توجه كرده اند و چه زبان، بيان و لحني را در مواجهه با مخاطب كودك انتخاب كرده اند.
كتاب ارزشمند ديگري نيز به شما معرفي مي كنم كه مطالعه ي آن در آغاز مسير براي شما بسيار راهگشا خواهد بود: شعر كودك در ايران/ نوشته ي: محمود كيانوش/ انشارات آگاه.
با آرزويي پويايي و شكوفايي براي شما.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۲
سین. قاف » جمعه 09 شهریور 1397
از راهنمایی شما، سپاسگزارم.
انسیه موسویان » یکشنبه 11 شهریور 1397
منتقد شعر
درود بر شما. بزرگواريد.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.