در ابتداي راه دشوار




عنوان مجموعه اشعار : مناجات
شاعر : شهرام قراگوزلو


عنوان شعر اول : طاعت
من بر سبيل طاعت خواهم كه باشم اما راهم زند هميشه ابليس كين خدايا
ترسم رسد به آخـر طومــار زندگانيــم از راه تو بمـانم راهــم نمـا الـها

عنوان شعر دوم : ميلاد امام رضا
گفتـم به روز عيـد، عيـد رضـا ساقــي قــدح آر پيــش مـا را
گفتا كه در كيشت بود اين حرام گفتم كه پيش آر ساقيم هست رضا

عنوان شعر سوم : كنار يار
من در كنار يارم شب تـا سحـر نشستـم بر ديدن دو چشمش چشمان خود نبستم
گفتم به اشك چشمم از ايم ميان بپا شو شايد دگر نباشـم در اين ميـان كه هستم
نقد این شعر از : انسیه موسویان
دوست گرانقدر و علاقه مند آقاي قراگوزلو، سه شعر ارسالي شما را خواندم. همين ابتداي نقد بايد بگويم كه قدم در راه دشواري گذاشته ايد. شعر سرودن مثل هر كار ديگري، علاوه بر داشتن ذوق و استعداد اوليه( كه شرط لازم اما ناكافي ست) اصول، مقدمات و قواعدي دارد كه براي فراگيري آن مطالعه ي فراوان و تمرين و كوشش بسيار ضروري و لازم است. همين سه شعري كه شما ارسال كرده ايد با توجه به سابقه ي كوتاه شاعري تان، نشان از ذوق و استعداد اوليه تان دارد. اما اشكالات اساسي و مهمي هم در آن مشاهده مي شود كه من به طور خلاصه ذكر مي كنم و در پايان نيز براي ادامه ي راه چند توصيه به شما دارم:
قالب شعرهاي ارسالي شما مشخص نيست؛ "قالب"در حقيقت، صورت و شكل ظاهري هر قطعه از شعر است كه بر اساس شكل آرايش مصراع ها، چگونگي قرار گرفتن قافيه ها و تعداد ابيات و مصراع ها مشخص مي شود. ما كلمات را در هر قالبي كه بريزيم شعر، شكل و فرم همان قالب را به خود مي گيرد. درست مثل قالب يخ كه وقتي آب را داخل آن مي ريزيم و در يخچال مي گذاريم، شكل همان قالب را به خود مي گيرد. قالب هاي شعر فارسي فراوان و متنوع هستند و هركدام قواعد و ويژگي هاي خاص خود را دارند. معروف ترين قالب هاي شعر فارسي عبارتند از:
قصيده، غزل، رباعي، دوبيتي، مثنوي، تركيب بند، ترجيع بند، مسمط، بحر طويل، چهارپاره، سپيد، نيمايي و ...
اولين مشكل شعرهاي شما اين است كه قالب مشخصي ندارند. علاوه بر اين، شكل نوشتاري شعرهايتان هم صحيح نيست؛ شما هر سه شعر را پشت سر هم در دو بيت طولاني نوشته ايد در حالي كه بر اساس وزن و آهنگ شعرها، بايد به گونه ي ديگري نوشته شوند.
مشكل دوم در اين سروده ها، رعايت نكردن وزن است. وزن شعرها در بسياري از قسمت ها به هم ريخته و صحيح نيست.
به جز اين، زبان شعري شما نيز مربوط به قرن هاي گذشته است؛ ما امروز چه در گفت و گوهاي عادي چه در شعر و نثر نمي گوييم: بر سبيل اطاعت، راهم نما الاها، ساقي قدح آر پيش ما و ....
اين واژگان و اين نوع بيان مربوط به گذشتگان است. شاعر امروز بايد به زبان عصر و زمانه ي خود شعر بگويد. همان طور كه در شعر شاعران مطرح و برجسته ي معاصر، اين گونه است.
دوست عزيز، شما در ابتداي راه شاعري هستيد. براي موفقيت در اين عرصه لازم است:
شعر زياد بخوانيد. شعر شاعران مطرح گذشته و شاعران موفق معاصر را زياد بخوانيد. زياد خواندن شعر و به ويژه از حفظ كردن شعر باعث مي شود كه ناخودآگاه وزن و آهنگ در ذهن شما جا بگيرد و ذهنتان موزون شود. اين طوري از طريق گوش ( شنيداري يا سماعي) وزن را فرا مي گيريد و در شعرهايتان رعايت مي كنيد. علاوه بر آن، با زياد خواندن شعر و دقت در ظرايف و نكات خلاقانه و هنرمندانه ي شعر بزرگان، اصول و چهارچوب قالب هاي شعري را فرا مي گيريد و با آرايه هاي ادبي آشنا مي شويد.
سعي كنيد نقدهايي را كه در اين سايت بر شعر دوستان ديگر نگاشته مي شود بخوانيد. در اين نقدها نكته هاي ارزشمندي گفته مي شود كه حتماً در ادامه ي مسير به كار شما هم خواهد آمد. منتظر سروده هاي تازه تر شما هستيم. شاد باشيد.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۳
شهرام قراگوزلو » یکشنبه 21 مرداد 1397
من بر سبيل طاعت خواهم كه باشم اما راهم زند هميشه ابليس كين خدايا ترسم رسد به آخـر طومــار زندگانيــم از راه تو بمـانم راهــم نمـا الـها گفتـم به روز عيـد، عيـد رضـا ساقــي قــدح آر پيــش مـا را گفتا كه در كيشت بود اين حرام گفتم كه پيش آر ساقيم هست رضا من در كنار يارم شب تـا سحـر نشستـم بر ديدن دو چشمش چشمان خود نبستم گفتم به اشك چشمم از ايم ميان بپا شو شايد دگر نباشـم در اين ميـان كه هستم
شهرام قراگوزلو » یکشنبه 21 مرداد 1397
با عرض سلام و سپاس فراوان از توجه و بررسي و نقد سركار عالي اميدوارم و سعي دارم تا با رهنمودهاي شما در سرودن شعر كه خيلي به آن علاقمند هستند موفق باشم.
انسیه موسویان » یکشنبه 21 مرداد 1397
منتقد شعر
درود بر شما. بزرگواريد.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.