به دنیای شعر خوش آمدید




عنوان مجموعه اشعار : نورسته ی خیال
شاعر : دینا انصاری


عنوان شعر اول : اندیشه مرگ
در خزانِ تکرارها دچار واماندگی می شوم
آخر در این بی پایان اسیرِبیهودگی می شوم
می پیمایم جغرافیای رویا را در خیال
می گذرد خیال و تهی از تازگی می شوم
روم در کنج این بیداد خانه ی تنهایی
از زندگی دور به چه سادگی می شوم
مهمانِ خیالِ خام تکرار روزها
چه تلخ غرق در چاره ی بی چارگی می شوم
روزی به پایان رسد این دیارِ زمان
من چرا چنین دچار روزمرگی می شوم
جهان کوتاه و سایه ی مرگ همراه
به مرگ می اندیشم و پرِ زندگی می شوم

عنوان شعر دوم : وسعت چشمانت
کاش جهان ادمه ی وسعت چشمانت بود
تا هر دشت و پهنه ای
هر کوی و ترانه ای
رنگ رخت را
می آویخت در نقشِ خیالم

عنوان شعر سوم : شب تنهایی
نه از بادِ شبانگاهی خبری
نه خبر از درخشش قمری
باز نهان شد آن نقره ی ماهم
امان از بازیگوشی ابری
آفتاب سوزاند آن نورسته ی خیال را
خندید شب بر رویای داشتن خیالی
بی تاب شد پنحره از ندیدن ستاره
باد وزید و پرده به افتاد به رقصی
میمهانیِ تیرگی ابر و ستاره اینجاست
باز آغاز شد قصه ی شب تنهایی
نقد این شعر از : روح‌الله احمدی
سلام دوست جوان.
به پایگاه نقد شعر خوش آمدید. از پیامی که فرستاده بودید مشخص است خودتان می‌دانید که راهی طولانی در پیش دارید؛ این آگاهی خوشحال کننده است چون باعث تلاش بیشتر شما می‌شود. همین که نوشتن را شروع کرده‌اید و اولین نوشته‌هایتان را برای ما فرستاده‌اید خوب است. با این کار متوجه می‌شوید که چه موارد مختلفی را باید یاد بگیرید و لازم است دربارۀ چه چیزهایی مطالعه کنید.
از نوشته‌هایتان مشخص است که علاقه دارید در قالب‌های کهن شعر فارسی مثل غزل، مثنوی و... بنویسید. احتمالاً می‌دانید که هر کدام از این قالب‌ها ویژگی‌های خاص خودشان را دارند که ساده‌ترینِ آن‌ها نوع چینش قافیه‌هاست. احتمالاً چیزهایی هم دربارۀ قافیه شنیده‌اید که سعی کرده‌اید قافیه بسازید و در نوشته‌هایتان استفاده کنید. البته که باید بگویم اطلاعات شما دربارۀ قافیه کافی نیست و اغلب واژه‌هایی که استفاده کرده‌اید، قافیه‌های درستی نیستند. پس لازم است که در این زمینه مطالعات بیشتر و کامل‌تری انجام بدهید.
همان‌طور که گفتم، هر کدام از قالب‌های کهن شعر فارسی ویژگی‌های خاص خودشان را دارند اما یکی از ویژگی‌های ظاهری مشترک تمام آن‌ها، وزن است؛ اصلاً به همین دلیل است که به آن‌ها شعرهای موزون گفته می‌شود. در واژه‌های پایانی همین وزن‌هاست که قافیه و ردیف می‌آید و مصرع و بیت ساخته می‌شود. اما وزن شعر چیست و چه کار می‌کند؟ وزن باعث می‌شود که مصرع‌ها نظم و هماهنگی خاصی بگیرند. این وزن است که به ما می‌گوید مصرع‌های یک شعر چه آهنگی دارند؛ پس وزن تمام مصرع‌های یک شعر مشابه است. این وزن است که نوع چیدمان هجاها را در هر مصرع مشخص می‌کند. در جمله‌هایی که گفتم و می‌گویم، احتمالاً واژه‌ها و اصطلاحاتی باشند که اطلاعات دقیقی درباره‌شان ندارید. یکی از آن‌ها «هجا» است. هجا درواقع همان «بخش» در زمان کودکی و مدرسۀ ماست. وقتی که در پایۀ اول ابتدایی کلمات را بخش‌بخش می‌کردیم و مثلاً «هماهنگی» را به شکل «هَ – ما – هن – گی» می‌خواندیم. این هجاها انواعی دارند و وزن هر شعر مشخص می‌کند که هجاهای کوتاه و بلند چطوری باید کنار هم قرار بگیرند. می‌شود این‌طور گفت که تعداد هجا در هر مصرع یکسان است و چینش و ترتیب آن‌ها هم کاملاً شبیه به هم. با این چیدمانِ یکسان در هر مصرع، شعر آهنگ خاصی پیدا می‌کند که به آن وزن می‌گویند. برای مثال این بیت از قیصر امین‌پور را بخوانیم:
سراپا اگر زرد و پژمرده‌ایم
ولی دل به پاییز نسپرده‌ایم
موقع خواندن این بیت دقت کنید که هر دو مصرع آهنگی شبیه به هم دارند. آهنگِ این مصرع‌ها ما را یاد چه مصرع‌هایی می‌اندازد؟ مثلاً «توانا بوَد هرکه دانا بوَد» هم همین آهنگ را دارد. پس این دو شعر وزن یکسانی دارند.
علاوه بر وزن و قافیه، شعرها ویژگی‌های دیگری هم دارند که باید درباره‌شان مطالعه کنید اما وزن و قافیه فعلاً اهمیت بیشتری دارند چون ظاهر شعر را می‌سازند. یک نوشته اول باید ظاهری شبیه به شعر داشته باشد تا در ادامه بتوانیم دربارۀ محتوای آن هم صحبت کنیم. شما در مرحله‌ای هستید که به‌شدت به مطالعه نیاز دارید؛ مطالعۀ خیلی زیاد. کتاب «روزنه» نوشتۀ محمدکاظم کاظمی یکی از بهترین منابع برای مطالعه دربارۀ شعر است. با خواندن این کتاب، با وزن و قافیه و باقی عناصر شعری آشنا می‌شوید. پس پیشنهاد می‌کنم قبل از اینکه بخواهید دوباره سراغ نوشتن بروید، اول بخوانید.
بخوانید، بخوانید، بخوانید و بعد بنویسید. انتظار داریم نوشته‌های بعدی‌ای که برای نقد می‌فرستید به سمت موزون شدن رفته باشند و قافیه‌های سالم‌تری هم داشته باشند. این‌طوری می‌توانید به دنیای شعر و شاعری وارد شوید. علاوه بر مطالعۀ تئوری شعر، خود شعر را هم زیاد بخوانید. پیشنهاد می‌کنم اشعار خوب شاعران امروز را بیشتر مطالعه کنید. موقع خواندن حتماً به ریتم و آهنگ و وزن شعر دقت کنید و ببینید که آن وزن چطور در هر مصرع تکرار می‌شود. با بالا رفتن اطلاعات و آگاهی‌تان از وزن، قافیه و سایر عناصر شعری، می‌توانید اشعار دیگران را هم بررسی کنید و مثلاً وزن آن‌ها را پیدا کنید. با این شیوه مطالعات هدفمندتر و جذاب‌تری هم خواهید داشت.
منتظر نوشته‌های جدید شما خواهیم بود؛ نوشته‌هایی که نشان از پیشرفت شما و زمینه‌ساز شکوفایی استعدادتان باشد. برایتان آرزوی موفقیت می‌کنم.

منتقد : روح‌الله احمدی

روح‌الله احمدی که گاهی به اسم «بلبل» طنز می‌نویسد. متولد ۱۳۶۸ تهران شاعر، نویسنده، طنزپرداز و مجری نوازنده و مدرس هارمونیکا (سازدهنی) کوهنورد و طبیعت‌گرد - نویسنده و طنزپرداز مطبوعات و نشریات مختلف از جمله: رشد جوان و نوجوان، ماهنامه سپیده ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.