ضرورت نگاه و زبان امروزي




عنوان مجموعه اشعار : نگاه
شاعر : فهیمه عمارتی نوشا


عنوان شعر اول : تسخیر
از نیازم بهرِ تسخیر خودم، یاری گرفت
با جسارت، جسم و جانم را به بیگاری گرفت
چون تمنای تنَش، آتش به جانم می نشانْد
از دلم،دیگر،تواناییِ بیداری،گرفت
فهیمه عمارتی نوشا

عنوان شعر دوم : ناب
واژه واژه عشق ناب
بی کرانه اضطراب
چشم ها به ره شده
سینه مانده بی جواب
کاش فاصله نبود
دستها بی التهاب
می رسد خیال دوست
حال من کمی خراب.
فهیمه عمارتی نوشا

عنوان شعر سوم : تمنا
دعا کن، سفر، سمتِ کویَت کنم
تب بوسه بر رنگ و رویَت کنم

سَرِ روزگارم زِ تن، غافل است
دمادم تمنّای مویَت کنم
فهیمه عمارتی نوشا
نقد این شعر از : انسیه موسویان
خانم فهيمه عمارتي نوشا، سه شعر ارسال كرده اند. شعر دوم در قالب غزل سروده شده است. اما شعر اول و سوم قالب مشخص و شناخته شده اي ندارند. اين دو شعر 2 بيت هستند كه به لحاظ نحوه ي قرار گرفتن قافيه ها، به رباعي و دو بيتي شباهت دارند اما وزن رباعي يا دوبيتي را ندارند. اولي در وزن فاعلاتن، فاعلاتن، فاعلاتن، فاعلن سروده شده و سومي در وزن فعولن، فعولن، فعولن، فعل. مي شود اين دو شعر را بخشي از يك شعر كامل تر (به عنوان مثال غزل) در نظر گرفت كه ادامه نيافته اند و شاعر به همين دو بيت بسنده كرده است. هر سه شعر نشان مي دهد شاعر شناخت نسبي از وزن و قافيه دارد. در شعر نخست، نكته ي برجسته و قابل توجه، تلاش شاعر براي ايجاد موسيقي از طريق واج آرايي حرف ج در مصراع دوم است:
"با جسارت، جسم و جانم را به بیگاری گرفت"
اما زبان شاعر، نحو كلام و واژه هاي به كار رفته در اين دو بيت، از زبان و ادبيات كهن و گذشته گرفته شده است. البته استفاده از واژگان و نحو كلام گذشته در شعر، چنانچه آگاهانه و هدفمند باشد، آرايه ادبي محسوب مي شود. (آركائيسم يا باستان گرايي). اما در حالت عادي، امروز چه در كلام روزمره و چه در شعر نمي گوييم«بهر تسخير دلم» اين دوري از زبان امروز، از صميميت شعر مي كاهد. همين مشكل در شعر سوم نيز به چشم مي خورد. به عنوان مثال، كاربرد «ز» به جاي «از» در اين شعر از اين دست است و نيز كاربرد واژه هايي كه كاملاً حال و هوايي كهن و ديروزي به شعر داده اند. از سوي ديگر، تنها مشكل اين شعرها، كهنه بودن زبان نيست، نوع نگاه شاعر به موضوع نيز، تازگي ندارد و تكرار همان نگاه هاي قديمي است. به عنوان مثال كدام عاشق امروز به معشوقش مي گويد: « دمادم تمناي مويت كنم» ؟ شاعر امروز، بايد به زندگي عصر حاضر و عناصر و ويژگي هاي آن متكي باشد و عيني و ملموس بنويسد. هرچه عيني تر و ملموس تر بنويسيم، مخاطب امروز بيشتر با شعر ما ارتباط برقرار خواهد كرد. علاوه بر اين مشكل، نارسايي هاي مفهومي نيز در برخي از ابيات اين سروده ها به چشم مي خورد. در همين شعر مي خوانيم: «تب بوسه بر رنگ و رويت كنم» كه به لحاظ معنايي نامفهوم و دچار نارسايي است.
و اما در شعر دوم كه غزلي است در 4 بيت با مصراع هاي كوتاه كمابيش همين مشكلات زباني و معنايي مشاهده مي شود. در مجموع در اين سه شعر، ارتباط عمودي و افقي ميان ابيات، ارتباط محكم و عميقي نيست و مخاطب نمي داند كه در نهايت شاعر چه مي خواهد بگويد.
توصيه ي اكيد بنده به خانم عمارتي، توجه و تكيه به تجربه هاي ملموس زندگي خود و مطالعه ي فراوان و مداوم شعر شاعران امروز است تا از اين طريق با نگاه تازه و زبان امروزي بيشتر انس و الفت پيدا كنند و شعرشان نيز حال و هوايي تازه تر را تجربه كند.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۲
مرضیه زمان زاده نصرابادی » جمعه 29 دی 1396
بنده نیز با نظر خانم موسویان موافقم .. اما در مورد شعر تسخیر باید بگویم واژگانی مانند نیاز,تسخیر,بیگاری به ایجاد فضای اروتیک کمک کرده است .. شعر دوم گرچه به لحاظ ادبی ارزشی ندارد اما فکر می کنم در ردیف موسیقایی ترانه ی راک خوبی از اب دراید ..
فهیمه عمارتی نوشا » پنجشنبه 28 دی 1396
نگاه به هنر نباید سلیقه ای و یا از چند بعد شناخته شده باشد چون هنر وسیع تر از علم محدودیست که تا الان قابل تدریسه فقط...

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.