بیان تازه در مفاهیم تکراری




عنوان مجموعه اشعار : زمزمه ها
شاعر : اشکان اعظمی نژاد


عنوان شعر اول : زمزمه
گفتی شاگردان آموزگاه ازلیم
و روزی
زنگ تفریح ما هم
به صدا درخواهد آمد

گفتم:
شاید هم
آموزگار خسته‌مان گفته باشد:
«درسی نیست، دردهای قبل را دوره کنید.»


عنوان شعر دوم : زمزمه
در من آشیان سرد پرنده‌ای است
و در تو ـ گمان می‌کنم ـ
پرنده‌ای در قفس سر به میله‌ها می‌کوبد…
خوب من!
عمر این پرنده‌ها کوتاه است
تا دیر نشده
به‌سوی من پرواز کن…


عنوان شعر سوم : زمزمه
نگاهت
میراث دار زمزمۀ حوّاست
و من
از تبار همان آدم

حوّای من!
زمین انتظارمان را می‌کشد
نگاهم کن…
نقد این شعر از : حمیدرضا شکارسری
مفهومی تازه وجود ندارد. شاعران مفاهیم تکراری را در لباس موضوعات تازه بازآفرینی می‌کنند و به مضمون‌پردازی می‌پردازند.
مفهوم مرگ و زندگی و تقابل یا همراهی این دو با یکدیگر، درونمایه‌ی شعرهایی بی‌شمار از ابتدای زندگی بشر تا به حال بوده‌اند. شعر «زمزمه» (1) بار دیگر با همین مفاهیم روبرومان می‌کند اما «اشکان اعظمی‌نژاد» سعی کرده است با استفاده از مضمونی تازه، به تقابل یا همراهی مرگ و زندگی، نمایی تازه ببخشد. جهان آموزشگاهی است که ما در طول زندگی در آن مشغول آموزشیم و مرگ زنگ پایان این دوره است. ارایه‌ی این مضمون در قالب گفت‌و‌گو، شرکت در دیالوگ را به مخاطب پیشنهاد می‌دهد تا پس از پایان متن به پرسش و پاسخ ادامه دهد. ریزه‌کاری‌هایی مثل دوره‌ی درد به جای دوره‌ی درس هم به غنای زبان در این شعر افزوده است و باعث گسترش معنا و تاویل می‌گردد. در این ارتباط، زنگ تفریح شاید ترسیم‌گر لحظات کوتاه شادمانی انسان در میان کلاس‌های طولانی رنج و درد باشد.
شعر «زمزمه» (2) که مرا یاد شعر «پرنده‌ی آبی » از «بوکوفسکی» می‌اندازد با آن عبارت کلیشه‌ای و رمانتیک «خوب من» چیز تازه‌ای برای مخاطب ندارد. چیز تازه‌ای ندارد نه از این جهت که مفهوم تازه‌ای ندارد بلکه از این جهت که مضمون و موضوع تازه‌ای را برای بیان شاعرانه‌ی این مفهوم تکراری پیشنهاد نداده است. همان مساله‌ای که در شعر «زمزمه»(3) هم وجود دارد و اتفاقا با یک عبارت کلیشه‌ای و رمانتیک دیگر:(حوای من)
«اعظمی‌نژاد» باید روی بیان تازه و آفرینش مناظر و مضامین تازه، خلاقیت بیشتری به خرج بدهد وگرنه در دام کلیشه‌های رایج شعری غرق خواهدشد.

منتقد : حمیدرضا شکارسری

حمیدرضا شکارسری شاعر و منتقد ادبی متولد 1345 تهران  لیسانس زمین شناسی - شاعر برگزیده و برنده اولین جایزه ادبی قدس - شاعر برگزیده جشنواره شعر فجر در بخش شعر امروز انقلاب سال 1387 - داوری دهها جشنواره و کنگره شعری سراسری و استانی کشور - ارایه دهها ...



دیدگاه ها - ۲
اشکان اعظمی نژاد » شنبه 25 دی 1400
درود بر شما و سپاس بابت وقتی که گذاشتید. بیان تازه و آفرینش مناظر و مضامین تازه فقط از نوشتن زیاد حاصل خواهد شد، یا راه‌های دیگری هم هست؟
حمیدرضا شکارسری » دوشنبه 11 بهمن 1400
منتقد شعر
یک پاسخ تکراری : مطالعه و تمرین و نقد مستمر و مطالعه البته نه فقط مطالعه ی شعر ، که مطالعه ی داستان و رمان و متون فلسفی و علوم اجتماعی و ...

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.