تلاش براي كشف هاي شاعرانه تازه




عنوان مجموعه اشعار : نازینامه
شاعر : سید امیر هاشمی


عنوان شعر اول : بانو
‍ با چه ذوقی بنویسم که بخوانی بانو
چه کنم خانه ی این مرد بمانی بانو

همه خوشحالیِ این بنده تویی میدانی
زندگی نیست نباشی و نمانی بانو

مثلِ یک بچه ی معصوم در این جمعیتم
میکنم‌ گریه خودت را برسانی بانو

معرفت نیست که از ترس تنم میلرزد
و ندارم ز تو من هیچ نشانی بانو

گفته بودی که به یک چشم زدن می آیی
کور شد چشمم و بد نیست بدانی بانو

حسرت از جان و تنم میچکد و پیر شدم
شُکر تو برگ‌ِ گلی ناز و جوانی بانو

گفتم اینبار نگویم به زبان گله شعر
پُرم از گریه ی پیدا و نهانی بانو

گله و شعر و غم و حسرتِ دیدار شما
در پی کشتنِ من کرده تبانی بانو

عنوان شعر دوم : پاییز
سهمِ دستانِ من از دستِ شما پرهیز است
بدترین فصلِ خدا روی زمین پاییز است

باید از برگ قشنگی که بهاری بودست
دل برید و به زمین خورد،ملال انگیز است

من به تفسیر‌ِ خودم فصل بهارم گاندیست
فصل پاییز ولی چهره ای از چنگیز است

بدنم زخمیِ این فصل پر از دلهره شد
بادِ این فصل پر از خاطره های تیز است

اینکه لبهای تو مانند انار ساوه ست
خوب اما چه کنم قسمتِ من ناچیز است



عنوان شعر سوم : لیلا
‍ ‍ شبها پر از حرفم پر از رُمّان عشقم
لیلاست میروید شب از دامانِ عشقم

این خانه ی زیبای رویاییِ من نیست
یک چند سالی میشود مهمانِ عشقم

وقتی که جان در دست تو باشد همیشه
شبها تو با رقبت بیا، بی جانِ عشقم

تو بارها جا خورده ای در عشق بازی
من تک سوارِ عرصه و میدانِ عشقم

پاییز شد،از آسمان، اشک ‌است جاری
من هستم و یک کوچه و بارانِ عشقم
نقد این شعر از : انسیه موسویان
آقاي سيد امير هاشمي سه غزل فرستاده اند. پيش از اين ايشان علاوه بر غزل، شعرهايي در قالب سپيد و چهارپاره نيز فرستاده بودند.
به نظر مي رسد در سه غزل اخير ايشان، اشكالات ساختاري نظير مشكل وزن برطرف شده و از نظر ساختار و چهارچوب اوليه، نسبتاً سالم اند.
در شعر اول مهمترين و بارزترين ويژگي، زبان ساده و روان و نزديك به كلام محاوره است. اين ويژگي كمابيش در غزل سوم نيز مشاهده مي شود. البته شاعر بايد مراقب باشد تا به بهانه ي نزديك شدن به زبان محاوره و روزمره، زبان شعرش از جايگاه فخيم خود تنزل پيدا نكند و به ورطه ي ابتذال نغلتد.
در غزل هاي مورد بحث، شاعر به ارتباط هاي ميان واژه ها در دو مصراع توجه داشته؛ اما اين ارتباط ها و تناسب ها از مرز همان كليشه هاي شعر قديم، تضادها و مراعات نظيرهاي هميشگي و معمول فراتر نرفته اند و نگاه تازه و ديگرگونه اي در شعرها اتفاق نيفتاده است: پير و جوان، پاييز و بهار، پيدا و پنهان و ...
تنها در بيتي از غزل دوم شاعر تلاش كرده تا ارتباط جديدي بيافريند و نگاهي تازه داشته باشد اما به دليل اين كه مقدمه چيني و تمهيد لازم براي آن انجام نشده، تصوير مورد نظر، گويا و رساننده ي مفهوم مورد نظر شاعر نيست و به اصطلاح، در نيامده:
من به تفسیر‌ِ خودم فصل بهارم گاندی ست
فصل پاییز ولی چهره ای از چنگیز است
احتمالاً در ذهن شاعر، گاندي سمبل صلح و آرامش و چنگيز نماد جنگ و خونريزي ست كه يكي در جايگاه بهار و ديگري در جايگاه پاييز نشسته است. ولي همان گونه كه گفته شد، ورود ناگهاني اين دو كلمه بدون حفظ ارتباط عمودي با ساير ابيات و فضا‌ سازي لازم، سبب شده تا تصوير چندان دلچسبي از كار در نيايد.
در برخي بيت ها هم سهل انگاري و عدم وسواس شاعر ضعف هايي در زبان شعر ايجاد كرده است. از آن جمله مي توان به بيت پنجم از غزل نخست اشاره كرد. آنجا كه مي گويد:
گفته بودی که به یک چشم زدن می آیی
کور شد چشمم و بد نیست بدانی بانو
شكل كامل عبارت " در يك چشم به هم زدن" بوده كه به ضرورت وزن "در" حذف شده است.
در غزل سوم بيت اول مي خوانيم:
شبها پر از حرفم پر از رُمّان عشقم
لیلاست میروید شب از دامانِ عشقم
در مصراع نخست كلمه ي «رمان» (به تشديد م ) آمده كه معلوم نيست آيا منظور شاعر همان «رمان» به معناي داستان بلند است يا چيز ديگري مد نظر او بوده. چرا كه اين كلمه در اصل، مشدد نيست و اگر منظور، همان باشد، معلوم است كه به ضرورت وزن مشدد شده كه به لحاظ زباني چندان دلپذير و دلچسب نيست.
در مجموع با توجه به سه شعري كه از آقاي سيد امير هاشمي خواندم، چند توصيه به ايشان دارم:
 مطالعه ي فراوان و مستمر شعرهاي كهن و معاصر از شاعران برجسته
 وسواس و دقت بيشتر در گزينش واژه ها و توجه بيشتر به زبان شعر
 تلاش براي يافتن تناسب ها و ارتباط هاي تازه ميان واژه ها و كشف هاي شاعرانه ي جديد
منتظر خواندن شعرهاي زيباتري از اين شاعر خوش ذوق هستيم.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.