دشواری وزن های کوتاه و نو




عنوان مجموعه اشعار : بهار ندارد
شاعر : الهام صفوی


عنوان شعر اول : بهار ندارد
یلدا انار ندارد؟ چقدر بد!
با خود بهار ندارد؟ چقدر بد!
شب در کنار تو صبح دوباره است
اما سه تار ندارد چقدر بد!
آواز چشم تو از شعر بهتر است
شعری که یار ندارد چقدر بد!
چشمت شروع صمیمی خاطره
نقش و نگار ندارد؟ چقدر بد!
رفتی تمام شکوهم به باد رفت
یلدا بهار ندارد چقدر بد!


عنوان شعر دوم : -
-

عنوان شعر سوم : -
-
نقد این شعر از : جواد نوری
با سلام و خسته نباشید و سپاس بخاطر ارسال شعر به پایگاه نقد
به سنت معمول و عادت مألوف اول در مورد قالب بعد درمورد محتوا حرف می زنیم.
غزل است، غزل کوتاه و‌پنج بیتی، اما این غزل خیلی ساده و سلیس است، چندانکه از سادگی بسیار به شعر کودک پهلو می زند، بااین حال جزو‌ اوزان نامتداول و نوپدید شعر است، البته خالی از اشکال هم نیست، این شعر هم قابلیت تقطیع سه هجایی دارد هم چهارهجایی، هم می تواند با وزن عروضی مفعولُ تقطیع شود هم مستفعلن، اما ارکان پایانی هر مصراع پریشان و به هم ریخته است و این خاصیت وزن های مختلف الارکان نوظهور است، رفتارهای شاعران در ایجاد نظم ها و اوزان تازه عروضی ستودنی ست ولی به شرط داشتن پشتوانه محکم و‌غنی شعری و ادبی و شناخت دقایق و ظرایف موسیقایی کلام است، نمونه کامل و برتر این رفتار ها مرحوم خانم سیمین بهبهانی ست، شاعری که خیلی در بند اوزان عروضی پیشینیان مقید نمانده و بحور وزنهای متعدد و مختلفی به دنیای ادبیات عرضه داشت و دامنه وزن و عروض شعر ایران را گسترده تر کرد، آنهم چنانکه عرض کردم محصول عرق ریزان و زحمات و مشقت‌های فراوانی ست. پس برای افرادی که تمایل دارند در حوزه شعر وزن دار فعالیت کنند شعرسرایی با اوزان دلنشین عروض قدیم مناسب تر است. همان وزن های گوش‌نواز و دلنشینی که قاطبه شاعران بزرگ ایران با استفاده از آنها توانسته اند در صدر دنیای سخن سرایی حضور داشته باشند. شعر شما اما نتوانسته در این غزل ساده به راحتی از عهده وزن برآید و علت هم انتخاب وزن تقریبا دشواری ست که داشته آید. بهر روی اگر آزمون و خطایی هم هست بهتر است در همان دایره عروض قدیم باشد تا پس از تسلط کافی به قواعد عروضی به سمت ایجاد وزن های تازه تمایل داشته باشید. گفتم شعر شما خیلی ساده و سلیس است هیچ پیچ و خم خاصی ندارد. نکته برجسته ای در خود ندارد. تصویری که بتواند موجب شگفتی خواننده شود یا اورا باخود همراه سازد در شعر وجود ندارد.
یلدا انار ندارد چقدر بد
با خود بهار ندارد چقدر بد

خب ذکر یک‌حسرت و یک نداشتن و اندوه است و هیچ نیست. تخیلی موجود نیست. توصیف مستقیم یک نداری و فقر است. یلدا هم اسم یک دختر بچه می تواند باشد و هم اسم شب چله که با فقر و نداری و بی بهاری و ... گره خورده. همین است و دیگری چیزی ندارد.
شب در کنار تو صبحی دوباره است
اما سه تار ندارد چقدر بد‌.
تمام ابیات به همین شیوه تمام می شوند. سوالی پرسیده می شود و جواب قبلاً مشخص است باید با ردیف چقدر بد پیوند بخورد. به این ترتیب این سرایش آگاهانه تاثیر عاطفی چندانی بر خواننده نمی گذارد. کوتاهی و کوتاه نویسی شاید یک مزیت باشد اما به شرطی که بتواند در آن چند مصرع کوتاه حرف خود را بزند.‌ وگرنه شاعر می توانست همچنان دراین شعر ابعاد دیگر آن نداشتن هارا بیان کند تا بالاخره یک جا آن شگفتی و آن تاثیر گذاری نمود پیدا می‌کرد. ولی خب گویا سهل انگارانه از کنار آن رد شده اید.‌کمی سخت گیری بیشتر لازم است و وسواس تا شعر شما اندکی جان بگیرد و ابیات درخشان ترس خلق شود.
با آرزوی موفقیت برای شما

منتقد : جواد نوری

جواد نوری. متولد 1356 شهرستان بهار. متاهل. دارای دوفرزند. کارشناس ارشد ادبیات کارشناس واحد شعر و ادبیات حوزه هنری همدان به مدت ده سال. رئیس انجمن ادبی بهار به مدت هفت سال. رییس انجمن حافظ شناسی مدت دوسال. عضو هیئت مدیره خانه شعروادب استان همدان. سردبیر ...



دیدگاه ها - ۱
الهام صفوی » جمعه 03 دی 1400
درود و سپاس از نقد خوب شما.امیدوارم شاد و موفق باشید

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.