از ابهام به وضوح




عنوان مجموعه اشعار : .
شاعر : بهاره سادات اردستانی


عنوان شعر اول : کافه
ساعتم نیست، گمانم امروز
در کناری، گوشه ای، جامانده
مانده ام خیره به قابی مبهم
منتظر، در کافه ای وامانده
بوی اغواساز دلخواهیْ تلخ
گردشی در خاطری تکراری
مثل هر دفعه سفارش دادم
بازهم یک قهوه ی قاجاری
بس که مشغول دقایق بودم
سرد میشد روی میزم هربار
ساعتم نیست.......چرا؟اینجا.....من.......
در فضایی بی زمانم انگار
لمس فنجان، هرم گرما مانا
ترس مردن.... از دهان افتادم
زَهره ام از زهرها خالی شد
زندگی لخته شده در یادم
با ولع جان مرا می نوشد
بی صدا، بی آنکه هورتی، اصلا!
دردهایم ته نشین می ماند
فال خوبی می شود پس حتما
دُردهایش در گلویم مانده
مثل اینکه زیاد نوشیدم
قاب مبهم آخرش معنا شد
من خودم را در مقابل دیدم

عنوان شعر دوم : .
.

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : جواد نوری
با سلام و خسته نباشید خدمت شما خانم اردستانی عزیز و تشکر بخاطر ارسال شعر به پایگاه نقد.
شعر ارسالی شما در قالب چهار پاره است یکی از قالب های متداول در شعر فارسی و مخصوصا دوره معاصر طرفداران فراوانی داشته و شاعران فراوانی دراین قالب و گونه شعری طبع آزمایی کرده اند. در تعریف چارپاره چنین گفته اند:
چارپاره یا دوبیتی های پیوسته یکی از قالبهای شعرفارسی ست که پس از مشروطیت در ایران رواج یافته این قالب شعری از دوبیتی هایی پی درپی و با معنای منسجم تشکیل شده بااین تفاوت که برخلاف دوبیتی کافی ست که مصرع های زوج هم قافیه باشند. شاعران معروفی نیز دراین قالب طبع آزمایی کرده اند همچون فریدون مشیری و فریدون توللی و فروغ فرخزاد و هوشنگ ابتهاج و نادرنادرپور و...

حال اگر به سروده های این شاعران که امروزه به راحتی قابل دسترسی ست نظری بیندازیم می بینیم که عموما این قالب راحت را برای بیان راحت تر عواطف و احساسات شاعرانه خود برگزیده اند. یعنی دلیل شاعرانه آنها برای انتخاب چهارپاره اینست که خیلی زیاد در قید و بند قافیه و ردیف و اینها نباشند و به نسبت قالبهای دیگری آزادی عمل بیشتری داشته باشند.

شعر شما در حوزه وزن کمی تشتت دارد. یعنی هم فضای خیلی مبهم و مه آلودی دارد هم به لحاظ وزنی کمی دچار اضافه و کم شده است. مصرع اول چارپاره شما یک هجا از سایر ابیات کم دارد. درصورتی که باید بقیه ابیات از وزن مصرع اول تبعیت کنند. اشکال اصلی البته دراین است که شاعر خیلی به ثبات نرسیده و این سروده نوعی طبع آزمایی محسوب می شود.
تقطیع بیت اول:
سا/ ع/ تم/نیست/گُ/ما/نم/ام/روز
در/ک‌ِ/نا/ری/ گو/شِ/ ای/جا/مان/د
می بینی که مصرع دوم یک هجا اضافه دارد. و بجز این هجای آخر مصرع اول یعنی روز هجای کشیده محسوب می شود ولی هجای آخر مصرع دوم هجای کوتاه است.
غرض این که این روال تا آخر ادامه دارد و در یکی دوجای دیگر این اضافه و کم ها دیده می شود.
نکته دوم اما در مورد مضمون و درونمایه شعر شماست. مضمون شعر شما تقریبا امروزی و نگاه شما هم نگاه امروزی ست یعنی دغدغه یک انسان امروز دران هویداست. گرفتاری ها و روزمرگی های یک انسان امروز را به نمایش گذاشته و خیلی در فضای ادبیات کهن سیر نمی کند. انسانی که ساعتش را گم کرده و چون ساعتش گم شده کنترل زمان و‌وقت همه چیز را از دست داده و در بی زمانی و بی‌هویتی غرق است. خب این نگاه شاعرانه آفرین دارد.‌ خیلی هوشمندانه و جسارت آمیز است.انتخاب موضوعی اینچنین و نگاه تازه ای که به آن داشته آید. اینها نکات قوت شعر شماست و باید به شما تبریک گفت. اما یک نکته مهمتر وجود دارد که باید به آن توجه کنید و آن شعریت و خیال انگیزی شعراست. شعر شما باید بتواند خواننده را در زیبایی های خود سهیم کند و احساسات اورانیزبه تحرک وادارد. یعنی مخاطب نتواند سرد و بی روح شعر را بخواند و عبور کند. بلکه خاصیت شعر اینست که بتواند اورا با خود همراه کند و به دنیای ذهنی و فکری شاعر رهنمون شود. شعر شما فاقد این خصیصه است. فضای شهر شما خیلی مبهم و غبارآلود است و به همین دلیل نمی تواند روی تخیل خواننده اثر بگذارد. در شعر شاعران بزرگ لحظه ای و آنی وجود دارد که وقتی می خوانیم با آن همراه می شویم گویی حرف دل مارا زده و ما با معنای آن و کشف های شاعرانه آن متلذذ می شویم. برای این کار باید تجربه داشت. تجربه فراوانی که از گذرگاه مطالعه و آزمون و خطاهای فراوان به دست می آید. و این نکته به آسانی به دست نمی آید. و قرار هم نیست من و شما که در راه شاعری تازه کار هستیم به این زودی به آن قله برسیم. هنر شاعری فضیلتی ست که به مرور کامل می شود. با تأنی و صبر و حوصله. پس برای رسیدن عجله نکنید هرچقدر می توانید مطالعه کنید و شعر های خوب زیادی خوانید تا خیال شاعرانه شما ورزیده تر شود. این مهم خیلی هم دور از دسترس نیست ولی پایداری و کوشش می خواهد. و شما این خصیصه را دارید.
منتظر شعرهای دیگر شما خواهیم ماند با آرزوی سلامتی و موفقیت برای شما دوست عزیز.

منتقد : جواد نوری

جواد نوری. متولد 1356 شهرستان بهار. متاهل. دارای دوفرزند. کارشناس ارشد ادبیات کارشناس واحد شعر و ادبیات حوزه هنری همدان به مدت ده سال. رئیس انجمن ادبی بهار به مدت هفت سال. رییس انجمن حافظ شناسی مدت دوسال. عضو هیئت مدیره خانه شعروادب استان همدان. سردبیر ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.