نوجویی و نوگویی




عنوان مجموعه اشعار : غزليات
شاعر : سید مهدی منتظری


عنوان شعر اول : معجزه

در شهر قلب امشب گويى كه ميهمانى است
دل از فرشته ى عشق در حال ميزبانى ست

آن خسته دل كه هر شب خواب سكوت مى ديد
از شوق عشقْ امشب مست ترانه خوانى ست

مرغ شكسته بال و افسرده حال، حالا
بر بال عشقْ بالا، تا اوج شادمانى ست

چشمان خشك پيرى از اشك شوق تر شد
اكسير چشمه ى عشق سرچشمه ى جوانى ست

[پروانه زآتش شمع هرگز نمى هراسد
پيوند عشق با مرگ، معجون زندگانى ست

حجم شكفته ى عشق در اين جهان نگنجد
هم شأن بارگاهى والا و آن جهانى ست]

سرّ نهفته در دل رمزى گشودنى نيست
اعجاز عشق گويا يك راز جاودانى ست



عنوان شعر دوم : -
-

عنوان شعر سوم : -
-
نقد این شعر از : فریبا یوسفی
غزل «معجزه» از آقای سید مهدی منتظری با پنج سال سابقۀ سرایش نشان از مطالعه ایشان و نیز مؤانست او با شعر، به ویژه شعر کهن دارد. خواه ناخواه هر شاعر از مطالعات خود تأثیر می‌پذیرد و این دریافت، هنگام تبدیل اندیشه و عواطف شاعر به شعر، در زبان شعر او متجلی خواهد شد. در این غزل نیز آثاری از این مطالعات به روشنی نمایان است و پیداست که شاعر تعلق خاطری به ادبیات و شعر کهن دارد و مطالعۀ او ریشه‌دار و از سر دقت و هوشمندی است. غزل «معجزه» از منظر سلامت زبان، سطحی قابل قبول دارد و در نحو و نکات دستوری به کمتر خللی دچار است. تنها نکته‌ای که می‌توان برای این شعر در حیطۀ زبان انتظار داشت، نوسازی و بهره‌گیری از زبان شعر امروز است. اگرچه نشانه‌های کهن‌گرایی زبان در این غزل زیاد نیستند (خسته‌دل، شوق عشق، سرّ نهفته، اعجاز عشق و...)، اما همچنان می‌توان توقع داشت که شاعر زبانی امروزی‌تر برای سرایش غزل برگزیند. در بیت سوم با وجود بعضی کلمات و ترکیب‌ها که شعر را به زبان گذشته نزدیک کرده، به کار بردن آرایۀ لفظی و ایجاد سجع، بیت را درخشان و اثرگذار ساخته است:
مرغ شکسته بال و افسرده حال، حالا
بر بال عشق بالا، تا اوج شادمانی ست
معمولا مرغ شکسته‌بال و افسرده‌حال در شعرهای گذشته بیشتر کاربرد داشتند و مخاطب شعر امروز با این ترکیبات کمتر ارتباط برقرار می‌کند. اما شاعر این بیت را به زیبایی آراسته و از اثر ضدذوقیِ آن ـ با توجه به ذائقه و پسند شعر امروز ـ کاسته است.
اندیشۀ شاعر نیز که شعر حاکی از آن است، نشان از تفکر کلاسیک درباره عشق دارد و به این لطیفۀ آسمانی به دیدۀ احترام و ادب می‌نگرد.
شاعر دو بیت از شعر را در کروشه قرار داده است که احتمالا مقصودش آوردن تضمین است و در این صورت بهتر این بود که نام شاعر را ذکر می‌کرد.
به هرحال نکتۀ قابل توجه در این شعر، سلامت زبان آن است که نزدیک شدن شعر به زبان امروز نیز در آن قابل انتظار است. کاربرد سایر عناصر شعری در این غزل به طور متعادل دیده می‌‌شود و این وضعیت، شعر را به حالتی بدون فراز و فرود تبدیل کرده است. فراموش نکنیم که در شعر، انتظارمان تنها کاربرد صحیح ابزار نیست، بلکه فراتر از آن، برای موثر واقع شدن شعر و برجسته‌سازی آن، نیازمند ایجاد شگفتی و خرق عادت در نحوۀ کاربرد لوازم شعر نیز هستیم.
برای این شاعر ارجمند آرزوی توفیق دارم.

منتقد : فریبا یوسفی

 شاعر، نویسنده، منتقد ادبی تولد: 22مهرماه 1349، تهران تحصیلات: فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران آثار و فعالیت‌ها: ـ مجموعه شعر "حالا تو"، نشر تکا، 1387(برگزیده جایزه ادبی پروین اعتصامی( ـ "تا روح تنهای تن‌ها"، مجموعه ...



دیدگاه ها - ۱
سید مهدی منتظری » 8 روز پیش
سلام: ضمن عرض سپاس از نقد فنى شما، ذكر اين نكته را لازم ميدانم كه كروشه در آن دو بيت نشانگر تضمين نيست، بلكه تأكيدى است بر آن كه خواننده ميتواند آن دو بيت را از غزل حذف كند. در حقيقت، گاه مى انديشم كه آن دو بيت به تعبيرى اضافى هستند.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.