تاثیر مطالعه بر زبان



عنوان مجموعه اشعار : شعر
عنوان شعر اول : انسان ناکام


انسان ناکام


نه بیمارم نه حیرانم نه تنها
نه می جویم دلی بر بامِ عشقم
نه اقیانوس امیدم نه شادی
نه دیگر مبتلا در دامِ عشقم


نه با مَستان مرا باشد مَلَنگی
که من سرباز گمنامم دَرین دِیر
دگر مَستانگی در تیرِ ما نیست
که من انسانِ ناکامم دَرین دِیر

عنوان شعر دوم : بوسه
(بوسه)


باز دلم سخت مویه می کنه امشب
از رَهِ تاریک ناله های جدایی
می رسه بر گوش های خامُشِ سردم
نَنگِ زنی مُنزوی و بی دِلِ حالی



در دِلِ من هی مُدام ناله کُنان ست
بر نوحه ای بِه سلام می کنه امشب
کُنجِ دلم بوسه بوسه می زنه بر راز
آه به چه رازی درود می کنه سرشب



ای بُتِ زیبایِ ناز و خوشگِلِ من ، باز
خیمه به پا کن که عاشقان شَهِ عشق اند
بر کُتبت نامِ رازشان بنویس
چونکه سراسیمه ، مَستِ مَهِ عشق اند



ای که خدا یاورت غَزالِ گرامی
ای که دَهم جانِ خود به نیک لبانت
ای که سلامی نو دِه مرا که خرابم
ای که زَنم بوسه بر لبانِ جَمالت




عنوان شعر سوم : .
نقد این شعر از : جواد چراغی
با سلام

یکی از مسایل مهم در ابتدای مسیر شاعری یافتن جریانی ست که شاعر تحت تاثیر آن بتواند به شعر ادامه دهد
معمولا در اکثر مواقع یک شاعر تازه کار که شناختی از شعر و شاعران معاصر ندارد تحت تاثیر شاعرانی که در کتب درسی مدرسه معرفی شده‌اند قرار میگیرد و طبیعتا زبانش رنگ کهنگی دارد. و اگر بخواهد بصورت حرفه‌ای وارد جریان شعر بشود باید برنامه‌ای برای آشنایی و مطالعه ادبیات معاصر داشته باشد وگرنه نخواهد توانست پویایی و پیشرفت قابلی در شعر داشته باشد.
اثرهای ارسالی آقای شهامی را خواندم. آقای شهامی دوست تازه‌ی ما در پایگاه نقد شعر با۱۷سال سن در ابتدای یک‌ مسیر جذاب و پر پیچ و خمی به نام شاعری قرار دارند. شاید تصوری که از شاعری یا زندگی شاعرانه داشته باشند با آنچه در واقعیت هست متفاوت باشد. مساله شعر با تمامی مشغله‌های دیگر فرق میکند. شعر عمقی‌ترین قسمت اندیشه و عاطفه یک انسان را نشانه میگیرد و از آن‌ تغذیه میکند. بخاطر همین است که شاعر بایست برای داشتن چنین توانمندی مطالعات گسترده‌ای داشته باشد. که تمامیت یک ذهن را میتواند تحت تاثیر خود قرار دهد.
بر اساس آثار ارسالی آقای شهامی من ایشان را دارای استعداد اولیه در شعر یافتم که با اندکی تلاش میتوانند خوش بدرخشند .
مهمترین مساله در مورد قبول واقع شدن یک شعر رعایت اصول ابتدایی و تکنیکی آن است . اصولی مانند نوع قالب‌. قافیه پردازی. وزن عروضی. جمله بندی و... که تا این قواعد رعایت نشود مخاطب سراغ آن متن نمیرود.
آقای شهامی از قواعد مذکور قافیه و وزن را تا حدودی در اثر اول رعایت کرده‌اند. اما نیاز به تلاش بیشتری در این زمینه هست تا کیفیتها و کاربردهای مواردی مثل قافیه را بصورت دقیق بشناسند
قافیه در یک بیت مهمترین کلمه آن بیت محسوب میشود در واقع به نوعی نخ رابط بین تمام کلمات میباشد. و اگر دچار مشکل شود کلیت یک بیت را تحت تاثیر قرار میدهد.

اثر نخست آقای شهامی بر اساس تحلیل محتوایی میتواند یک چهارپاره باشد اما از آنجایی که تنها دارای دو بند است نمیتوان عنوان چهارپاره بر آن‌ نهاد. پس اولین مشکل این اثر قالب آن است. که نمیشود بر اساس معیارهای یک قالب نامی بر آن انتخاب نمود.
عنوان دیگر که میشود به عنوان قالب این اثر به آن‌توجه کرد قالب دوبیتی ست. یعنی دوتا دوبیتی مجزا از هم. اما از نظر محتوایی نیز نمیشود آن را به عنوان دوبیتی پذیرفت پس باید گفت این یک چهارپاره ناقص میباشد که تنها دو بند دارد.
در این اثر اصول دیگری مانند وزن و قافیه و جمله‌بندی بطور قابل قبولی رعایت شده است. جدای از مساله قالب . درگیری مهم دیگر آن مساله زبان میباشد. شاعر تا تغییری در سبک مطالعات خویش نداشته باشد نمیتواند زبانش را آنچنان تغییر دهد زیرا نخستین تاثیر مطالعات مختلف بر روی زبان یک شاعر است.
پیشنهاد میدهد برای مدتی آثار شاعران معاصر علی الخصوص نئوکلاسیک نویسان سه دهه اخیر را مطالعه کنید که تاثیرات مثبتی را شاهد خواهید بود.

اثر دوم از لحاظ زبانی بین زبان معیار و زبان محاوره درگیر است.
اگر آن را بر اساس زبان محاوره در نظر بگیریم صرفا بخاطر وجود چند فعل در شکل محاوره ست افعالی مانند( میکنه. میرسه.) اما با توجه به استفاده از کلماتی مانند (خامش. ره. بر. شه. مه.) دچار تردید میشویم و نمیتوانیم آن را به عنوان یک شعر محاوره بپذیریم.
علت آن هم دوگانگی زبانی موجود در آن است.
همانطور که پیش‌تر اشاره کردم آقای شهامی اگر بتوانن مساله زبان را با تغییر سبک مطالعاتی حل کرده و همزمان نسبت به بعضی مسایل تکنیکی مانند وزن و قافیه و قالب شناخت بیشتری پیدا کنند میتوانند در کوتاه مدت وارد مسیر همواری شده و شاعرانگی‌های خویش را بهتر به نمایش بگذارند.

چند مورد خطای قافیه نیز در اثر دوم به چشم میخورد که به آن ها اشاره میکنم
کلمه (جدایی) با کلمه(حالی) قافیه مخسوب نمیشود زیرا در قافیه گرفتن دو کلمه باید بن کلمه را بدون پسوند و پیشوند در نظر گرفت که در اینصورت کلمه(جدا) و(حال) قافیه محسوب نمیشوند
یا کلمه (امشب) با کلمه( سرشب) قافیه مخسوب نمیشوند زیرا اگر پیشوند آن را در نظر نگیریم دو کلمه(شب) تکرار میشود که از نظر اصول قافیه ،قافیه نمیتواند در یک بیت و حتی در یک شعر کلمه تکراری هم معنی باشد

در بند آخر نیز کلمه (لبانت) با کلمه(جمالت) قافیه نیست
زیرا اگر پسوند هر دو کلمه را حذف کنیم اصل کلمه (لب و جمال)است که قافیه محسوب نمیشوند.

پس در قافیه گرفتن دو کلمه به این مورد باید توجه بیشتری شود.

منتظر آثار تازه‌ای از آقای شهامی هستم و حتم دارم با رعایت مسایلی که اشاره کردم شاهد شاعرانگی‌های بیشتری از ایشان خواهیم بود

با آرزوی موفقیت

منتقد : جواد چراغی

جواد چراغی_متولد ۱۳۶۸/۷/۷_زنجان_غزل سرا_ _دبیر و موسس نخستین کانون شعر و ادب دانشگاه پیام نور استان زنجان۱۳۹۰ _رئیس انجمن ادبی اشراق زنجان _دبیر کارگاه های نقد شعر هفتگی انجمن ادبی اشراق از سال ۱۳۹۵ _دبیر علمی جشنواره شعر مادر بهار ...



دیدگاه ها - ۱
علی شهامی » شنبه 03 مهر 1400
سپاس گزارم از شما استاد❤❤❤❤

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.