وزن ناموزون




عنوان مجموعه اشعار : ..
شاعر : مونا عبدالحسینی


عنوان شعر اول : چَشمِ عفیف
به سرش خیالِ یار و ناز و آن خویِ عَطیف
گفتمش امر ز تو ؛ ز من آن طبعِ لطیف

به سرش خیالِ یار و تار و آن جسمِ نَحیف
گفتمش ساز ز تو ؛ ز من آن رقصِ ظریف

به سرش خیالِ یار و خال و گیسویِ بلند
گفتمش شانه ز تو ؛ ز من آن مویِ کمند

به سرش خیالِ یار و نار و آن گونه یِ چال
گفتمش دیده ز تو ؛ ز من آن رویِ جمال

به سرش خیالِ یار و جار و آن مستیِ ناب
گفتمش باده ز تو ؛ ز من آن جامِ شراب

به سرش خیالِ یار و زار و آن چَشمِ خمار
گفتمش نظَر ز تو ؛ ز من آن مهره ی ِ مار

به سرش خیالِ یار و سار و آن جامه یِ نرم
گفتمش مِهر ز تو ؛ ز من آن بوسه یِ شرم

به سرم هوایِ کوی و موی و آن رویِ خَریف
زمن التماس و خواهش ؛ زتو این چَشمِ عفیف

عنوان شعر دوم : ..
..

عنوان شعر سوم : ..
..
نقد این شعر از : جواد نوری
باسلام خدمت دوست عزیز خانم عبدالحسینی. و تشکر بابت ارسال اثر برای نقد
سروده شما مثنوی ست. یکی از قالب های پرکاربرد شعر فارسی
. مثنوی قالبی از شعر است که دارای ابیات زیادی بوده و برای سرودن داستان‌ها و مطالب طولانی کاربرد دارد. در این قالب هر بیت دارای قافیه‌ای جداگانه است و به همین دلیل به آن مثنوی (دو تا دو تا) گفته می‌شود. شعر در قالب مثنوی به زبان‌های فارسی، اردو، کردی، زبان‌های ترکی و عربی سروده می‌شود.[۱] معمولاً از بزرگترین سروده‌های ادبیات پارسی که در قالب مثنوی سروده شده‌اند، شاهنامه ی فردوسی می‌باشد.از جمله دیگر سرایندگانی که از این قالب استفاده کرده‌اند می‌توان از مولوی یاد کرد که مطالب عرفانی خود را در قالب مثنوی سروده‌است. نظامی، سعدی، عطار و جامی نیز از دیگر شاعران بزرگ این قالب‌اند. ویژگی این قالب این است که هیچ محدودیتی ندارد و چون هر بیت یک قافیه مخصوص بخود دارد میدان وسیعی برای تحرک و جولان شاعر فراهم می سازد. باتوجه به قوافی شعر شما سروده شما به نیست مثنوی سروده شده البته با وزنی متفاوت. حد و اندازه سروده شما نیز تشابه به غزل دارد. ولی بین این دو گرفتار آمده.
مرحله نخست برای شما انتخاب قالب و‌پس از آن وزن متناسب با موضوع است. اگر مثنوی ست وزن های کوتاه تر و اگر غزل است بحرهای بلند تر.

مسئلع دوم انتخاب قوافی ساده و شاعرانه است. چنین می نماید که خیلی سعی در جفت و جور کردن قافیه ها مبذول داشته آید. ولی خیلی سنگین و سخت و بعبارتی کلماتی زمخت و سنگین. می‌خواهم بگویم نیازی به این جستجو و‌تکلف و زحمت نیست. سعی کنید کلماتی انتخاب کنید که ساده و روشن و صمیمی باشد.
و‌مسئله بعدی تکرار های کلمات ابتدایی هر بیت است.
حالات و عواطف مختلف را در بیت های متعدد به نمایش گذاشتن. این حرکت خوب است اما به شرطی که شما چنان تسلطی به وزن و بحر و صورخیال داشته. باشید که علیرغم تکرار در هربیت سخنی تازه تر و شاعرانه تر به نمایش بگذارید.
اما در میان راه وزن از دست شما در رفته و توان شما صرف ارایه معنی موجود در ذهن شما می گردد. و از دیگری غافل می مانید. شرط شاعری تناسب این دو باهم است. یعنی وزن و معنی متناسب و هماهنگ. هیچکدام به نفع دیگری نباید به کنار رود این اصل اساسی در شعر کهن و سنتی ماست‌.

یکی از مسائلی که باید بدان توجه داشت مذموم بودن استفاده از حروف اضافه است. مثل آن. که تقریبا در تمامی ابیات شعر شما استفاده وتکرار شده و هیچ‌نقش دستوری و شعری برعهده ندارد. و تنها نقش آن پرکردن وزن است. این یکی از آسیب های شعر شماست. سعی کنید ازین حروف کمتر استفاده کنید مگر به ضرورت و ناچاری.
سخن آخر نیز اینکه موضوع شعری را خیلی پیچیده و گنگ نکنید. نخست موضوعی که انتخاب می کنید چندین بار در ذهن خود بچرخانید تا قافیه و ردیف و وزنی متناسب و دلچسب بیابد. آنگاه شتابی برای اتمام آن نداشته باشید و بیت به بیت حرکت کنید. برای شناخت و تسلط به فرایند خلق و ابداع شعر کتابی که حتما لازم است آن را بخوانید کتاب روزنه از استاد محمدکاظم کاظمی ست که شیوه های خلق شعر را به زبانی ساده و روشن بیان کرده است یا کتابهایی همچون چگونه شعر بنویسم از دکتر اسماعیل امینی که دردسترس آمد. مطالعه این کتابها شمارا در شناخت شعر و تکامل روال شاعرانگی شما بسیار کمک می کنند.

در این سروده آنچه صحیح و درست به کار گرفته شده فقط قافیه است. بقیه عناصر شعری چنانکه باید بدست شما ورزیده نشده و با شتاب از کنار آن گذشته آید.

تکرار میکنم مطالعه کتابهای فوق یا هر کتابی که در شناخت شعر و لوازم شاعری شمارا کمک کند لازم و ضروری ست. با آرزوی سلامتی و موفقیت

منتقد : جواد نوری

جواد نوری. متولد 1356 شهرستان بهار. متاهل. دارای دوفرزند. کارشناس ارشد ادبیات کارشناس واحد شعر و ادبیات حوزه هنری همدان به مدت ده سال. رئیس انجمن ادبی بهار به مدت هفت سال. رییس انجمن حافظ شناسی مدت دوسال. عضو هیئت مدیره خانه شعروادب استان همدان. سردبیر ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.