کوتاه و نامختصر



عنوان مجموعه اشعار : صرفن عاشقانه
عنوان شعر اول : حال من
روزی ز روی حسرت و روزی ز روی درد
مغلوب در کشاکش هر روز یک نبرد

در زیر پتک سرکش و در زیر بار عشق
گاهی شبیه آهن و گاهی شبیه مرد

هاکن تو دست خویش که تا گرمتر شوی
ها کن تو دست خویش در این روزگار سرد

ققنوس شعر شاعر یوش است حال من
《بر شاخ خیزران بنشسته است فرد●》

《وقتی شنیده‌ام که وفا کرد روزگار
دیدم به چشم خویش که در عهد ما نکرد■》

●مصرع از نیما یوشیج از قطعه. ققنوس
■بیت از خاقانی شیروانی

عنوان شعر دوم : .
.

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : جواد نوری
با سلام
نخستین ویژگی غزل کوتاه شما که قبل از هرچیز خواننده را همراه می کند موسیقی حاصل از وزن خاص شعر است . مفعول فاعلات مفاعیل و فاعلن بر بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف. ریتم و ضرباهنگی که این بحر دارد خیلی فریبنده و جذاب و دلنشین است و همچنین در تاریخ ادبیات ما نیز بسیاری از شاعران بااین وزن هنرنمایی کرده اند. عموما این بحرعروضی مورد استقبال زیادی واقع می شود و سروده شما نیز از این دسته بشمار است.نوعی شروع پرطنطنه و حماسی نیز دارد. همچنین به نظر بیت اول و دوم سوم شما به نوعی موقوف محسوب می گردد. زیرا بیت بصورت مستقل صاحب معنی نیست و این کشش تا بیت سوم ادامه دارد:
روزی ز روی حسرت و روزی ز روی درد
مغلوب در کشاکش هر روز یک نبرد

در زیر پتک سرکش و در زیر بار عشق
گاهی شبیه آهن و گاهی شبیه مرد

هاکن تو دست خویش که تا گرمتر شوی
ها کن تو دست خویش در این روزگار سرد

اما نکته آشکار در همین بخش ابتدایی شعر انکه هیچ مکانیسمی برای این شعر وجود ندارد و علیرغم بهم پیوستگی ابیات ترکیب ها و تعابیر پریشان و ازهم گسسته هستند. تعابیری مثل پتک سرکش، گاهی شبیه آهن و گاهی شبیه مرد. تناسب و تضادی دربین این ترکیب ها وجود ندارد. و این شروع طوفانی منجر به هیچ می شود. بعبارتی اینگونه مغلوب در کشاکش روزگار و زیر پتک مثلا زمانه و زیر بارعشق مثل آهن باش و کم نیار و برای گرم شدن و دلگرم ماندن خودت دستهایت را ها کن. مقدمه تناسبی با نتیجه ندارد. هرچند معنای مشخصی دارد که در این زمانه به خودت متکی باش. ولی آقای شایق عزیز همه اینها جز یک توصیه خشک و خالی چیزی نیست. وسروده شما بهره ای ازتخیل شاعرانه ندارد..
بیت چهارم شما ناگهان فضا تغییر کردا و بصورت کامل دگرگون می شود. که ققنوس شعر شاعر یوش است شعر من. ارجاع خواننده به ققنوس هیچ نشانه ی دیگری جط همین لفظ خالی ندارد. و ارتباطی بین شعر شما با آن شعر نیما ظاهر نمی شود. به کارگیری آن بیت بعنوان تضمین یا شاهد مثال در شعر شما چیزی به زیبایی شعر شما اضافه نکرده. بیت آخر هم به همین ترتیب. بیت خاقانی به تنهایی جامع تمام آن معانی و مفاهیمی ست که احتمالا می خواستید به خواننده منتقل کنید. بی پرده تر بگویم جز هماهنگی قافیه شعر شما با بیت خاقانی انس و الفتی شاعرانه وجود ندارد.
وقتی شاعری بیتی را تضمین می کند در واقع ضمانت می دهد که یا در طراز آن شعر قبلی شعر گفته یا هنرنمایی می کند که بیت یا مفهوم مورد نظر را از یک شاعر به امانت گرفته و از آن مسیر مویدی بر حرف خویش یافته است.
و درست بعد از بیت خاقانی شعر پایان می یابد بدون اینکه تاثیری بر عواطف و احساسات خواننده گذاشته باشد. زیرا بیت خاقانی خود تمام این مسئولیت را بر عهده گرفته است و شما بعنوان شاعر کار چندان شاق و نفس گیری انجام نداده اید. دلیل هم این که آن شروع حماسی و تقریبا پرطنطنه زود به خاموشی می گراید. کوتاه گویی و شعر کوتاه سرودن هنر است اما به شرطی که ان شعر دربردارنده تمام آن امتیازاتی باشدکه خواننده خوب و حرفه ای شعر را مقهور زیبایی و جذابیت خویش کند. در شعر شما تا خ اننده وارد می شود شهر را حلاجی کند بیت آخر فرا می رسد بدون اینکه کسی متوجه شود که چه اتفاقی افتاد که سرنوشت شعر به اینجا ختم شد. شعرشما کوتاه هست ولی کوتاهییی که حاصل نقصان است نه اکمال شعر. شعر کوتاه ازین سبب کوتاه است که نیازی به سخن اضافه ندارد و آنچه لازم است را در موجزترین حالت بیان کرده. اما شعر شما چنین سرنوشتی ندارد و صدالبته قافیه ای که انتخاب کرده اید بسیارمحدود است و این محدودیت یکی از عوامل خام ماندن سروده شماست. شما میدان هنرنمایی وسیعی هم دراختیار ندارید. پس توصیه اینجانب انکه همین سروده راهم می توانید به کمال برسانید و زیباترش بازنویسی کنیدولی اول مضمون را پیدا کنید که چه می خواهید بگویید دوم فکر شاعرانه را دریابید از بیان مستقیم و دستوری بپرهیزید بعد از طولانی بودن کلام خوفی بدل نداشته باشید. دست کم دراین صورت سخنوری شما تقویت می شود. آنگاه پس از.تمرین و سخت گیری بر خود شاهد اقبال رخ می نمایاند و شعر شما به مرز شعریت و مقبول واقع شدن نزدیک و نزدیکتر می شود.
بااحترام جواد نوری

منتقد : جواد نوری

جواد نوری. متولد 1356 شهرستان بهار. متاهل. دارای دوفرزند. کارشناس ارشد ادبیات کارشناس واحد شعر و ادبیات حوزه هنری همدان به مدت ده سال. رئیس انجمن ادبی بهار به مدت هفت سال. رییس انجمن حافظ شناسی مدت دوسال. عضو هیئت مدیره خانه شعروادب استان همدان. سردبیر ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.