زمینه‌سازی و هماهنگی




شاعر : مهدی گلزاری


با سلام و عرض ادب و احترام خدمت اساتید و دوستان بزرگوار

من عاشق اسرار نهانم بغلم کن
سرگشته و رسوای جهانم بغلم کن

از بس که دورنگی شده در دور زمانه
سرگشته از این سیر زمانم بغلم کن

در وصف تو امشب بنويسم غزلم را
من صاحب آن طبع روانم بغلم کن

گرمای وجودت زده آتش به درونم
صد بوسه بزن روی لبانم بغلم کن

این دیده ی ما محو جمالت شده امشب
من عاشق آن مهر کلانم بغلم کن

فرصت ندهد گرگ اجل می رسد از راه
از دست اجل نیست امانم بغلم کن

مهدی گلزاری ( گلزار )
نقد این شعر از : فریبا یوسفی
این غزل آقای گلزاری، در معنای لغوی و اصطلاحی نیز «غزل» است و شکل و ظاهر شعر، با محتوای آن هماهنگی دارد. یکی از جنبه‌هایی که شاعر لازم است در هنگام سرودن دقت و توجه کافی به آن داشته باشد همین هماهنگی است اما جوانب دیگری نیز علاوه بر هماهنگی قالب و محتوا، و نیز هماهنگی وزن و محتوا، به دقت نظر نیازمند است که از آن جمله است: انتخاب فضای مناسب در هر بیت برای ایجاد هماهنگی همه اجزا با ردیف شعر. محتوای بیت‌ها بی‌تردید باید طوری ساخته و پرداخته شوند که جز ردیف منتخب، نتوان کلمه یا عبارت دیگری به کار برد. این ملاحظه و توجه در بیت‌های اول (فقط در مصرع اول)، بیت چهارم و بیت پایانی تا حدودی صورت گرفته است اما در باقی بیت‌ها هر عبارت یا کلمه دیگری هم‌وزن این ردیف، ممکن است به کار رود بدون این که تغییر چندانی در شعر رخ دهد. درواقع در این شعر، معناسازی و تصویرپردازی و نیز سخن شاعر در هر بیت، آنقدر که باید، زمینه‌ساز مناسب و به‌جایی برای این ردیف نیست. لازم است انتخاب کلمات و ساخت معنا در حدی دقیق باشد که کم‌تر کلمه‌ای را بتوان در شعر تغییر داد یا از شعر حذف کرد؛ مثلا توجه کنید به اضافه بودن «آن» در این جمله: «من صاحب آن طبع روانم»، یا اضافه بودن «این» در جملۀ «این دیدۀ ما محو جمالت شده» و نیز «آن» در «من عاشق آن مهر کلانم» و ضمنا در جملۀ اخیر «مهر کلان» ترکیبی نامانوس و تقریبا مبهم است که به نظر می‌رسد شاعر از صفت کلان، صرفا به دلیل قرارگرفتن در موقعیت قافیه استفاده کرده، در حالیکه جایگزین‌های مناسب بسیاری برای آن مفروض است.
به هرحال آنچه برای غزل دیگری از آقای مهدی گلزار گفته شد، برای این غزل هم صدق می‌کند هرچند این غزل نسبت به آن دیگری، زبان به‌روزتری دارد با این حال لازم است تأکید کنیم که شاعر برای موثرتر سرودن، لازم است فرزند زمان خود باشد.
با امید موفقیت بیشتر برای آقای گلزاری

منتقد : فریبا یوسفی

 شاعر، نویسنده، منتقد ادبی تولد: 22مهرماه 1349، تهران تحصیلات: فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران آثار و فعالیت‌ها: ـ مجموعه شعر "حالا تو"، نشر تکا، 1387(برگزیده جایزه ادبی پروین اعتصامی( ـ "تا روح تنهای تن‌ها"، مجموعه ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.