یک مقدمه و چندنکته‌ی باریک‌تر از مو




عنوان مجموعه اشعار : دیوانه
شاعر : امیررضا خسروی


عنوان شعر اول : دل دیوانه

دل دیوانه ی ما مِیل به دلدار ندارد
چون گدایی‌ست که امید ز اغیار ندارد

گاه در موج نگاهی گرم غرق است ولیکن
هیچ سرمازده ای ارزش پندار ندارد

سرد در هلهله ها و سنگ در ولوله هاست
سخت تنهاست! ولی جرئت اقرار ندارد

دل دیوانه ی ما در دل شب می گِریَد
خانه ی نم زده دیری‌ست خریدار ندارد

عنوان شعر دوم : اغراق

آنکه زخمش مایه ی دلگرمی و تریاق بود
هرچه از عشقش به ما میگفت در اغراق بود!

عکس میگویم سخن را تا نفهمند عیب او
"ما به او محتاج بودیم او به ما مشتاق بود"

عنوان شعر سوم :
نقد این شعر از : رحمت اله رسولی مقدم
دوست نوجوانی که از قضا هم‌‌استانی من است، پا به میدان سخنوری گذاشته است، البته در هیئت شعر، که شعر از نظر من کمال کمالات سخن است.
امیررضا خسروی در سن ۱۸ سالگی، تجربه‌ی کمی برای سرودن دارد و این دومین مرتبه‌ای‌ست که برای پایگاه نقد، شعر ارسال کرده است. پس بدیهی است که مثل همه‌ی ما در ابتدای راه شعر و شاعری، در حال دست و پنجه نرم کردن باشد که بر مقدمات شعر فائق آید و به‌تدریج متوجه شود که کجای کار است و جهان شعرش را از کجا قدم بردارد و به کدام سو برود.
اینکه دوست نوجوانمان پایگاه نقد شعر را در ابتدای راه انتخاب کرده است، نشان‌دهنده‌ی این است که نگاه جدی و نه تفننی به شعر دارد و مشتاق است که با آموختن اصولی‌تر و ورود به چالش‌های جدی‌تر، تفاوت خود را با خیلی از هنرجوها که راه رستگاری را کج می‌روند، رقم بزند. پس من هم با دیدن نشانه‌هایی از شاعرانگی و ذوق سلیم در ایشان، ابتدا و بدون تعارف می‌خواهم که در مستعد بودن خودشان شک نکنند. وانگهی و بلافاصله بگویم که که وانگهی و بلافاصله پس از استعداد، تلاش و پشتکار است که تفاوت آدم‌های موفق را با سایرین، رقم ‌می‌زند. تلاش برای شناختن خویشتن خویش و علایق و سلایق خویش؛ تلاش برای شناختن ادبیات و شعر و آن‌چه که در روزگاران مدید بر شعر پارسی ما گذشته است و اینکه اکنون کجای کاریم و چه‌کار باید کنیم؟ تلاش برای مدام خواندن و مدام نوشتن برای کسب مهارت کافی سرودن. این یعنی اینکه ممکن است الان امیررضا خسروی، در ذهن و جان شاعرش مضامینی را تصور کند، اما چون هنوز به آن مهارت نرسیده است، قادر به پیاده کردن آن‌ها در سطح عالی نیست؛ این یک امر طبیعی‌ست.
این مقدمات با توجه به تازگی پیوستن عزیزمان به جمع ما، لازم بود. ما انسان‌ها همیشه و در هر مرتبه‌ای به تشویق و تهییج نیاز داریم برای پیش‌رفتن؛ چه برسد به اینکه در ابتدای راه باشیم. بعد ازین، ایشان چند نکته را مدنظر قرار دهند:
اول اینکه وزن شعر، از مقدمات شعر موزون است. برای آموختن وزن هم وقت زیادی صرف نخواهیم کرد. جزوه‌های آموزشی ساده‌ای وجود دارد که در طول یک روز، می‌توانیم ۹۹ درصد آن را بیاموزیم. وزن، گوش‌نوازی و جنبه‌ی موسیقیایی شعر را تامین می‌کند. پس اهمیت زیادی دارد که آن را بدانیم در عین حال که سخت نیست و بسیار ساده است. بعد از کمی تمرین نوشتن و خواندن شعر، مهارت تقطیع سماعی را به دست خواهیم آورد و چشم‌بسته وزن شعرمان را می‌فهمیم و رعایتش می‌کنیم.
مصرع سوم، مصرع پنجم و مصرع هفتم از وزن اصلی این شعر که 《فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن》 است، خارج شده است. حتما امیررضا خسروی با آموختن وزن، این‌ شعر را تقطیع می‌کند و مشکلات این سه مصرع را متوجه می‌شود و در شعرهای بعدی مدنظر قرار می‌دهد.
دومین نکته راجع به استفاده‌ی درست از حروف اضافه است. مثلا در مثرع دوم، امید ز اغیار نداشتن اشتباه است و باید می‌گفت که امید به اغیار ندارد. آنچه که ما از اغیار نداریم، انتظار است و آن‌چه که به دیگران نداریم، امید است. اگر دوست ما،  این دو جمله را در گفتگوهای روزانه‌ی ما مدنظر قرار دهد، متوجه می‌شود که نحو درست جملات چگونه است و آن‌ها را رعایت می‌کند.
نکته‌ی بعدی که بسیار بسیار مهم است این است که می‌گویند شاعر باید فرزند زمانه‌ی خویش باشد. یعنی چه؟ یعنی کسی که در سال ۱۴۰۰ دارد زندگی می‌کند، نباید با زبان  و ابزار و نگاه انسان قرن هفت و هشت و نه شعر بنویسد، حتی نباید با زبان انسان سال ۱۳۰۰ شعر بنویسد، و حتی نباید با زبان انسان سال ۱۳۷۰ شعر بنویسد. ما باید با توجه به زبان و نگاه و ابزار و ضروریات زمانه‌ی حیات خود شعر بنویسیم و شعر را از الان به سمت آینده ادامه دهیم و برنگردیم دوباره از قبل و از راهی که دیگران رفته‌اند، شروع کنیم به رفتن.  پس خیلی لازم است که دوست ما، بسیار مطالعه کند و شعر بخواند و شعر معاصر بخواند و متوجه شود که شعر الان کجاست و بعد ازین رسالت ما برای ادامه دادنش چیست؟
با این توصیفات، امیدوارم که باز از امیررضا خسروی در پایگاه نقد، شعر بخوانم و نشانه‌های جدیت و پشتکار را در کار ایشان ببینم و لذت ببرم. شادزی و دیرزی!

منتقد : رحمت اله رسولی مقدم

متولد ۵ خرداد ۶۹ یاسوج؛ شاعر و ویراستار؛ تحصیلات کارشناسی ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.