محمد مستقیمی (راهی)



زندگی نامه
محمد مستقیمی با نام هنری (راهی), شاعر , نویسنده, پژوهشگر, مترجم, منتقد در یلدای سال 1330 در روستای چوپانان بخش انارک شهرستان نایین در خانواده‌ای که از پدر انارکی و از مادر بیابانکی بود متولد شد، نسب او از طرف مادر با فاصله‌ی چهار نسل به هنر جندقی و با فاصله پنج نسل به یغمای جندقی شاعر نامی دوره قاجار می‌رسد تحصیلات ابتدایی را در روستا و تحصیلات متوسطه را در دبیرستان ایرانشهر یزد و تحصیلات عالی را در دو نوبت در دانشگاه اصفهان تا سطح کارشناسی ارشد ادبیات فارسی به پایان برد، سی سال آزگار در دبستان و راهنمایی و دبیرستان و بالاخره در دانشگاه‌های اصفهان به تدریس مشغول بود و در حال حاضر بازنشسته و سرگرم مطالعه و تحقیق و نگارش است و گهگاهی در محفلی ادبی شرکت می‌کند و گاه گداری کلاس‌هایی در آموزش و نقد شعر دارد که می‌کوشد آنچه را یافته‌است به دیگران بدهد ناگفته نماند که فعالیت‌های مجازی او نیز کمتر از حقیقی نیست، وبلاگ‌هایی دارد و در شبکه‌های اجتماعی و فرهنگی فعالیتی گسترده دارد از ابتدای نوجوانی شروع به سرودن کرد ولی از سی سالگی به بعد به طور جدی وارد عرصه‌ی ادبیات شد

کتاب ها
و آثاری چند تا کنون منتشر کرده‌است:
1-  آسمان را بالاتر بیاویز، دفتر شعر نو
2-  آن آویشن غریب، دفتر  شعر نو
3-  شب و ابر و هامون، دفتر شعر کلاسیک
4-   چه تابستان بی‌سایه‌ای، دفتر شعر نو و کلاسیک
5-  عاشقان ایستاده می‌میرند دفتر شعر جنگ
6-  اوج آبی، نقد شعر جوان اصفهان به همراهی بهمن رافعی شاعر بروجنی
7-  آیینه پردازان, در شناخت ماهیت و ساختار شعر
8- - آن گور غریب, تحقیقی تاریخی
آثار آماده برای چاپ:
1-  دیوان نیکی اصفهانی، تصحیح و نقد
2-  آهی گهان بر آیینه‌های ناگهان، نقد شعر قیصر امین‌پور
3-  مجموعه‌ای از پانصد کاریکلماتور
4-  پروین همیشه دیر می‌آید، مجموعه‌ی داستان کوتاه
5-  سفرنامه‌ی حج
6 -  ترجمه و تسجیع صحیفه سجادیه
 7-  اتوبیوگرافی

جوایز
1- جایزه شعر معلم چند سکه و مسافرت سوریه
2- جایزه‌ی مؤلف نمونه چند سکه و سفر عمره
3- جایزه سرود دانش‌آموزی چند سکه و سفر عمره
4- چند جایزه کنکره‌ی شعر در دهه‌ی 60

نقد ها
تازه‌کارِ کارکشته
صدور بیانیه
کاریکلماتوری بلند
شعر چیست؟
از جزئیات غافل نشوید
پراکندگی‌ها گرد هم بیاوریم
ادبی‌نگاری بی‌جا
رهایی از چه کنم چه کنم
شناخت آفات
گل‌های وحشی پراکنده در مرغزار
ایراد کجاست؟
به خودتان احترام بگذارید
مکتب وقوع
کار کار نبوغ است
متون زروق‌پیچ
چرا گویا نیستند؟
به امید آن روز
از کلام ادیبانه تا شعر
ایراد کجاست؟
اهمیت ماهیت هنری شعر
رفتن و رسیدن
اگر سر سوزن ذوقی هست
گسست روایت
دور نزدیک
حیف از این خیال
رشدی آشکار
وزن خراب‌کار
از تقلید تا مرجعیت
خبرنگار یا شاعر
فیزیک شعری یا شعر فیزیکی
آسیب‌های روایت
شناخت با قیاس
تأویل‌پذیری تحمیلی نیست
پاره شدن رشته ی کلام
پیچاندن غیر ضروری روایت
تطور گام به گام
نیمه‌ی دوم را دارید نیمه اول را دریابید
سیر تطور
فریباها
مواظب لغزندگی کلیدواژه‌ها باشیم
چرا روایت مبهم؟
آیینه صیقل دهید
مهارت در روایت را بیاموزید
کنکاش در پالت‌های شعر
کسب مهارت آسان است
آن لحظات را دریاب
پس‌کوچه‌های پیچ‌درپیچ
از شعار تا شعر
این راه به ترکستان هم نمی‌رود
زبان گنک روایت
شعر مصنوع و متکلف
موم قافیه
شدنی است
نیمه‌راه
پرهیز از اختلاط
وزن پرکن
اولین گام
تفکیک شعر و نظم
ابهام‌های گوناگون
اصلاح زبان شاعر
نیم دیگر را دریاب
ویرایش سازنده
درجا زدن‌ها
آفاتی که در درخشش دیده نمی‌شوند
قالب و ماهیت متفاوت
رفت و آمد بین دو فضا
هجوم آفات
ژرفا یا ابهام زبان
قالب‌ها لوازم روایتند
یک ویژگی درخور تقدیر
هر کشفی شاعرانه نیست
گام به گام
شعر یا معر
مرور زمان سازنده است
شناخت قیاسی
بلند و مغلق
رباعی ناب کم است
به سوی شعر
مکتب و سبک گزینشی نیست
نقدپذیری شایان تقدیر
هزارتوی ناگشودنی
توصیه‌های ابتدایی
آفات کوتاه‌سرایی
مناسبت‌سرایی
انواع فضاهای مجازی
قوت و ضعف یک شعر
مضامین مناسب
اصلاح مقدمات
زبان اجنه
احساس را فریاد نکنیم
شگردی کلاسیک در سپیدسرایی
آیا مشکل زبان دوم است؟
مشکل روایت
نگرانی بی‌جای شاعر
ساختار و ماهیت کاریکلماتور
گزارش, مقاله, توصیف
الفبای سرودن
دلایل افت
پا به رکاب
ابهام‌های عمدی
فضاهای درهم
آیینه‌ی شعر
زرورق بسته بندی
کار کار ردیف است
ردیف و قافیه چه می‌کنند؟
متون پر از ابهام
شناخت لوازم کار
شناخت ماهیت شعر
آشفتگی خیال
آفرینش کلاسیک و نو
ویژگی های برجسته
قیاس شعر و موسیقی
آفت‌شناسی
آفات رباعی
تجدید نظر در زبان
متون ادبی
حشوها و ضعف تألیف‌ها
شعار ناموزون
بی‌راهه‌ی قافیه‌بندی
حذف زواید
پاسداری از برجستگی‌ها
بین شعر و...
شعر نوجوان
هدف از سرودن نظم چیست؟
تقلید آفت‌زا
شاعر کجای شعر است؟
یک‌نواختی حاصل روایت
تبدیل شعار به شعر
ورطه‌ی شعار
تفاوت فضای احساس و خیال
رعایت تناسب‌ها
اجتماع واژه‌ها
ابهام‌زدایی
با یک گل بهار نمی‌شود
شعر کوتاه و بلند
اجرا یا گزارش
شناخت قالب‌های و وزن شعر
مانعی برای خوب سرودن نیست
شناخت با قیاس
کنایات نابجا
ضعف‌های فنی
شعر ساختن
شعر و هنر
جایگاه مخاطب
رباعی خیامی
متون مبهم
شفافیت روایت
عمل‌کرد متفاوت
شگرد وارونه
نقد سازنده
پرهیز از لفاظی
متن ادبی شعر نیست
گزارش باورها و احساس
تمثیل
نیمه‌ی اصلی آفرینش
رهایی از ذهنیت کلاسیک
واژگان بی‌مصداق
جهش تولید
ذهنیت کلاسیک
قالب و محتوا
شناخت آفات
شناخت تفاوت‌ها
نیمه‌ی اکتسابی آفرینش شعر
آمیزش دو فضا
اطناب مخرب
هر تشبیهی ویرانگر نیست
پرهیز از تأثر پذیری‌ها
زمان نزدیکی به ساحت بزرگان
تخریب فضای خیال
لوازم روایت
شگردهای گونة گون
ارتباط با خواننده
روده درازی
روان اما شعار
آیینه یا قاب عکس
تصاویر دیدنی
انواع متون
کشف دیگرگون
متن دو نسخه‌ای
کسب مهارت در روایت
راوی غیر انسانی
مهارت‌ها را بیاموزیم
مهارت در زبان‌بازی
استخراج شعر از داستان
چیزی که من اندر نیابم چرا باید گفت؟
زبان اجی مجی
شناخت قالب‌های هنر روایی
معماهای گم‌شده در لابیرنت واژگان
آمیختگی فضای احساس و خیال
جولان در گفتار
کند و کاو در روایت
نمونه‌هایی برای آموزش
زبان قرن نهم
راوی مشکل‌ساز
آنچه من اندر نیابم چرا باید گفت
ایجاز مخل
لو رفتن فضای احساس
خوش نشسته است
انگیزه‌ی سرودن
روایت! روایت!
روایت در هم تنیده
سخن‌گفتن و سخن‌نوشتن
اهمیت روایت
گزارش یا اجرا
جدا کردن فرم‌ها و قالب‌ها
عرصه‌ی پرمخاطره
شعر بی‌قید و بند
جدول کلمات متقاطع
روایت کردن مهارت است
مشکل روایت
سقوط واج در تلفظ
نگرانی بی‌جا
تعلیق بین دو فضا
مزاحمت نگاه کلاسیک
ارتباط ابتدایی
آموزش با قیاس
موسیقی هنر دیگری است
شناخت شعر و شعار
کنایه‌پیچ خیال
کنایه در کنایه
بازی زبان
بیان احساس در روایت تاریخ
چیستان‌سازی
هزارتوی تصاویر
اطلاعات فرامتنی
ذهنیت کلاسیک
دیالوگ موزون
مخاطب کجای متن است؟
هزارتوی ادبی
زبان الکن
ساختار شکنی
کلاسیک یا نو؟
روایت لابیرنتی
پیوند نامحسوس ارتباط عمدی
عوامل سقط جنین
کنایه در کنایه
تعلیق بین دو فضا
حرکت از درون به بیرون
توهین به شعور مخاطب
پدیده‌ای نادر و شگفت‌انگیز
رابطه‌ی جهان‌بینی و آفرینش
پرهیز از کروناهای ادبی
عناوین شایسته‌ی تیرباران
پرهیز از تعقید در کلام
شاعرنه‌نویس یا شاعر؟
چرا رفتار وارونه
چرا شعر است و چرا شعر نیست؟
موزون سازی به هر قیمتی
بیش از حد کوتاه
خیال مه‌الود
متن مغلق
سلطه‌ی قوافی
دیدگاه کلاسیک
شناخت فضاها
زمان نقد
فضل‌فروشی
روایت برجسته
نثر مصنوع
آش شله قلمکار
حواس پرتی
مشکل زبان
زبان و فرم
چه بخوانیم؟
می‌سازد و باز بر زمین می‌زندش
نثر نفثه‌المصدوری
ابعاد گوناگون نقد
آفات مشترک
تحول شعر
جغرافیای تلمیح
از ذهن تا خیال
مناسبت قالب و مضمون
واگن‌های خالی
سقط جنین
گستره‌ی تأویل
حشوهای تحمیلی
می‌توان سعدی شد
انتخاب درست راوی
زمان نقد خویش
تصاویر پراکنده‌ای که محو می‌شوند
تقلید
مراقب این آفت موذی باشیم
ماهیت شعر
تصمیم درست
ایراد کجاست؟
تفاوت روایت شعر و داستان
مراحل رشد یک شاعر
فیلسوف, دانشمند یا شاعر
نگرانی شاعر در ارتباط با مخاطب
از نظم تا شعر
زبان عهد دقیانوس
نقد هنگام سرودن
تأویل‌پذیری متون
موسیقی فریباترین عنصر
کپی‌برداری
کم‌آفت‌ترین قالب شعر کلاسیک
عریان کردن کلام
کنایات گنگ
اجتماع تصادفی واژگان
شگردهای کلاسیک‌سرایان
فریاد احساس شعر نیست
آنچه خواننده را می‌آزارد
شاعر ناگهان
انتخاب پدیده‌ها
تلاش بیهوده
کشف عادیروایت یا لفاظی
روایت یا لفاظی
کنایات نابجا
شاعر یا خبرنگار
آسمان ریسمان
مضمون‌یابی درست
ویرانگران روایت
حشو مخرب
زبان روایت
شعر یا نقاشی
آفریننده یا پیامبر
موسیقی عنصر فریبا
لابیرنت واژگان
شناخت ماهیت
ویرانگری تقطیع
نقد ظالمانه
واژگان لغزنده‌ی فضای احساس
گستردگی یک شعر
از تجربه تا شعر
ارزش شعر و داستان
سیر تطور یک شعر
دقت در لحظه‌ی روایت
پیام‌آوری هنر نیست
مشکل زبان روایت
هنر یا علم
جداسازی کاریکلماتورها از شعرها
حذف عوامل مخرب
مهارت در روایت اکتسابی است
سپید‌نویسی
شعر کوتاه
پرش‌های نابجا
نوسان روایت بین دو فضا
نکات مهم
تفکیک دو فضای احساس و خیال
اصالت روایت
تعلیق مخاطب
اهمیت روایت
از سراندن تا سرودن
شتاب در روایت
از شعار تا شعر
شفافیت پیام ابتدایی
لفاظی ویرانگر
بی‌دقتی در نوشتن
مقایسه روایات
زرورق های رنگی
فاصله‌ی زبان ادیبانه تا شعر
شعر دو نسخه‌ای
واژه پردازی شعر نیست
شگردهای شعرسازی
کاریکلماتور ویرانگر
تعاریف متفاوت
متن فلسفی
تصاویر جزئی
انتخاب پدیده‌های فضای خیال
اطناب ممل
تقلید از بزرگان
شناخت آفات
شفافیت زبان
موهبت شناخت ماهیت
محدوده‌ی قالب‌ها
ژرفا یا ابهام
کلی‌گویی در روایت
ویرانگری های خودآگاه
تجدید نظر در نحوه‌ی روایت
سیر تکامل شعر
ویرانگری در خیال
زبان ساده و روان
تضمین شعر خویش
تضمین
یک مقایسه‌ی آموزشی
زبان الکن
عناصر مخرب
شعر فرآمدی(اپیزودیک)
ناخودآگاه به خودآگاه آمدن
تکه پاره نوشتن متن
ابهت الفاظ
آمیزش متن و تفسیر
کپی‌برداری از هستی
سیر تطور و رشد
ظرایف قافیه
شناخت روایت و راوی
شناخت ماهیت
مراقبه در آفرینش
سلطنت قوافی
عناصر مخرب
دغدغه‌ی پیام‌رسانی
ماهیت هنری
خودشیفتگی در کلام
شناخت توان
مضمون‌سازی
انواع روایت
تأویل‌پذیری
شعر اتفاقی است که در زبان می‌افتد
اثر هنری بی‌نقص
هدف از سرودن چیست؟
فشرده‌ترین کاریکلماتور واژه‌ی کاریکلماتور است
جزء نگری
روایت شاعرانه شعر نیست
خرق عادت
چیستان
شگردی که سبک می‌شود
متل
ماهیت و روایت
کاریکلماتور
مزاحمت تصاویر
سعدی‌وار نه بیدل‌وار
سلسله‌ی تداعی‌ها
ملموس و ناملموس
ابهام در روایت
عناصر زائد در متن
گزارش
شگردهای فریبنده
گستره‌ی تأویل
وسوسه‌ی پیام‌رسانی
متن کوتاه
ایجاز مخل
جانشینی ناهمگن واژگان
استعاره‌های سترون
شعری که آرام آرام می‌میرد
رسالت هنر
موسیقی فریبنده است
اطناب‌های ویرانگر
ارصاد و تسهیم آفت است یا آرایه
کاریکلماتور در خدمت روایت
مشکلات روایت
یک آفت تازه
ایجاز مخل
جدول کلمات متقاطع
حذف کلیدواژه‌ها
القاء احساس غیر متعارف
خود سانسوری
شگردهای روایت
ویرانگری در ماهیت
مه‌آلودگی فضای تصویر
دوبیتی و رباعی دو قالب کم‌آفت
قافیه اندیشم و...
کوشش و جوشش
شعر یا روایت شاعرانه
پراکنده‌گویی‌های فریبنده
انتخاب قالب
مکتب‌های ادبی
چیستی شاهکارها
همنشینی ردیف و قافیه
گنگ خواب‌دیده
اصرار بی‌جا برای سرودن شعر بلند
شناخت ابزار کار
شناخت روایت
شگردهای روایت
آسمان ریسمان
فضای مجازی از نوع مجاز مرسل
روایت ناسازگار
اطلاعاتی که در متن نیستند
بی‌توجهی به معانی واژگان و نحو زبان
ساختار اپیزودیک
چارپاره و انتظار خواننده
چیستان
رجزخوانی
معانی مجازی
توهم یا تخیل
هدف آفرینش هنری
زبان روایت
آفت‌های ردیف
ارتباط عمودی در غزل
گستره‌ی معنایی واژگان
فضای مه‌آلود
شعر دو نسخه‌ای
عبور از مرحله‌ی تقلید
زبان شعر
شعر یا مقاله‌ی ادبی
ضعف تألیف
گزارش
روایت با حواس پنجگانه
کنایه
تصاویر ناملموس
فضای استعاری
شعاری در فضای احساس
خیال‌بافی
اسلوب معادله
تداعی معانی
ابهام
دیوارها
سنگ قبر
رقص کوه
چشمان ماهی
چشمان ماهی
موهای پریشان
به خودم زنگ می زنم
قهوه
شعرهایم
ملودی چشمان
مصنوعی است
سحر رسیده
حیف است در بهار بمیرد پرنده ای
من قرار نیست پرنده باشم
عزیز از دست رفته من
تفنگ های دودی