زهیر توکلی



زندگی نامه
متولد 1356 شاعر، نویسنده، منتقد و پژوهشگر ادبی است.





نقد ها
توصیه هایی برای تمرین شعر نوشتن
لحن طنز تلخ را بیابید
ساده از خودت بگو
آفت قریحۀ مواج
رباعی خیلی افزونه برنمی دارد
انسجام! انسجام! انسجام!
وقتی که تاثیر عاطفی تصویر، نقض غرض می‌کند
ایده های خوب در پیچ و خم زبان
وزن را با اوزان ساده تمرین کنید
تمرین وزن
به معانی کلمات و عبارات بیشتر دقت کنید
در شعر دستمان تا کجا باز است؟
جمع بین تکرار و تنوع چگونه ممکن می شود؟
راز شاعری و ابزار سخنوری
اول فصاحت و نظم! بعداً بلاغت و شعر
احساس خود را در مخاطب ایجاد کنید
حس ها در شعر، همدیگر را خنثی نکنند
ذهن، جوال نیست
وجه تصویری استعاره: مهمتر از وجه شبه
نوعی وزن: شعر شاملویی
حذف چه شرایطی دارد؟
وزن و قافیه، اسکلت-بندی شعر است
یک رباعی، یک ایده
تا می توانید از اختیارات شاعری استفاده نکنید
تغییر مایه ابیات، لولا می خواهد
شکل دگر دیدن: نقطه آغاز
از بار عاطفی پیشین کلمات، غفلت نکنیم
کشف و شگفت زدگی: شعریّت
با شعر، تفنن نکنید
هندسه شعر: شکل معنی دار برای طرح
اتمسفر طنز و طرح کلان شعر
ریزه کاری های دستور زبان، شعر را شعر می کند
شعراندیشی چیست؟
رفت و آمد به قلمرو زبان کلاسیک! نه ماندن در آن!
هر قالبی اقتضای موسیقایی خاص دارد
تو را به خدا ایده های عالی را هدر ندهید
مواظب تحمیل و تکلف «ردیف» باشید
یک غزل در مایه مهاجرت و غربت
شیوایی و رسایی جمله را فراموش نکنیم
طرح های موسیقایی در رباعی بسیار اساسی است
چفت و بست مضمون در رباعی، حیاتی است
گاهی فشرده کردن، ایده را هدر می دهد
رگه طنز در شعر جدی، معمولا بهتر از شعر طنز است
چگونه شعر اساتید را بخوانیم؟
گاهی بگذاریم غزل در ذهنمان خیس بخورد
فرضهای شاعر لزوما خواننده را قانع نمی کند
امام حسین شما با امام حسین من یکی است؟
تضمین، معمولا از پیش شکست خورده است
شعر با موضوع معین گفتن، سخت است
شعر کلاسیک، برای تمرین الفبای شعر بهتر است
ره چنان رو که رهروان رفتند
رویکردهای اصلی شعر مذهبی چیست؟
تشبیه در چه صورتی اثرگذار است؟
بیت اول رباعی را با درنگ و تأنّی بسازید
نقص در پیرنگ، حشو در عبارت
شعر مذهبی، یک کار بزرگ است: جدی بگیریم
القای مضمون مهم است نه فهماندنش
وقتی که ردیف بلند، راهبرد شعر را عوض می کند
کشف های در لحظه خود را با شعر کوتاه عرضه کنید
استراتژی شعرتان را عوض کنید
مضمون ها را در ذهن بپرورانید و گسترش بدهید
خودت ویراستار شعرت باش
هنر حذف کردن
دگرگونه گفتن را با شعر خوب خواندن تمرین کنیم
تزاحم عناصر خیال
لغزش در انتخاب ردیف
سیلی از عاطفه، سدّی از تکلف
شعر گفتاری خیلی باید موزونتر از شعر نوشتاری باشد
طنز هم شعریتش به ریزه کاری های دستوری است
سخنوری خوب است، شاعری سختتر است
یک شوک به شعرتان بدهید: رمان بخوانید
چگونه شعر را ویرایش کنیم؟
توضیح ندهید
تاویل متن با حل کردن معما فرق دارد
وصله ناجور کابوس بر خرقه شهود
شعر، بی نظمی نیست: نظمی چنهان است
در چنبره وزن، به حشو پناه نبریم
اول فصاحت بعداً بلاغت
به مضمون دم دستی قناعت نکنیم
ناامید نشو، کو تا فوت کوزه گری؟
بدعت با بدیع چه فرقی دارد؟
آرکاییسم نیاز به حال شخصی چند برابر دارد
نقطه مرکزی تصاویر را گم نکنید
سبک شعرتان را از روز اول بشناسید
فرق شعر با نظم در چیست؟
ابهام دستوری، شگردی کلیدی اما خطرناک
حسن تعلیل چیست؟
تشبیه باید نسبتی با خارج از ذهن داشته باشد
اثر اروتیک و اثر پورنوگرافیک چه تفاوتی با هم دارند؟
ایده های بدیع و پرداخت های شتاب زده
لایه های شعرتان همدیگر را خنثی نکنند
انگیزش عاطفی را فدای تکنیک نکنیم
روایت در شعر، ابزار است، بهانه است نه هدف
شعر را سهل و ساده نگیریم
به اولین تداعی خیال، قناعت نکنیم
یک روش برای تمرین وزن
وقتی که وزن و قافیه، جمله بندی را مختل می کند
دیزاین تصاویر از خود تصاویر مهمتر است
تخیلتان را ادامه بدهید تا کالبد پیدا کند
جسارت در انتخاب وزن و لغزش در تکرار ِ یک شگرد
گفتار به شرط سلیس بودن، ویزای شعر می گیرد
سیطره ردیف بر شعر
شعر با حذف، سازگارتر است
انسجام مضمون، ستون خیمه شعر است
سر بزنگاه در رباعی کجاست؟
در شعر، آنچه نمی گوییم مهمتر است
درست نویسی را تمرین کنیم
مضمون و شکل باید با هم متولد شوند
روایت رویا باید با تخیل در بیداری فرق داشته باشد
تصویر بدون تاثیرگذاری عاطفی، یک اسب لنگ است
تازگی روایت، از تازگی تعابیر مهمتر است
بلندای شعر
تخیل خود را واضح کنید
دست شاعر نباید رو بشود
جمله بندی، پی ریزی ساختمان شعر است
تمرین خیالبازی و خیالبافی کنید
شعر از نیندیشیدن آغاز می شود
مضمون های قدیمی، سایه های درازی دارند
اول برادری مان را اثبات کنیم
از نثر رها شو
خوش آهنگی، شرط اول ترانه است چه رسد به وزن!
نگذارید قافیه و ردیف زور بگویند
شعر از زبان است و زبان دستوری دارد
روایت شاعرانه و روایت منظوم
سطر و بند، واحد ساختمانی شعرند نه خود شعر
شعر با نثر چه تفاوتی دارد؟
و همچنان طبع روان مایه آفت است
رابطه پوسته و مغز در اثر نمادین
جای خالی صور خیال
شعر به منزله قیامت: در قبال هر کلمه ات پاسخ بده
خشت خام و کوره تخیل
غزل نو، قصیده و محور عمودی
چگونه تمرین شاعری کنیم؟
تشویق شدن در هیات ملاک خوبی شعر نیست(نقدی بر شعر «لاجرم»)
همنشینی کلمات و ذوق اهل زبان(نقدی بر شعر «پلنگ دشت مو»)
نقدی بر شعر غنچه وامانده
واحد ایجاد شعریت در هر شعر چیست؟
مضمون قشنگ و پرداخت سرسری
شعر محاوره ای مجوز هر کاری نمی شود
نقدی بر شعر کوچ
زوزآزمایی با وزن و قافیه و تلفات آن
طرح های قدیمی شاعر قدرتمند میطلبند
فرم ِ خالی، شعریت به ما نمیدهد
کشفهای شاعرانه را تلف نکنیم
در گفتن شعر عجله نکنیم
نقدی بر یک غزل
زبان در چرخ دنده وزن و قافیه
عاطفه قوی و زبان سهل انگار
آفت طبع روان
نقدی بر شعر «وانمود میکنیم»
نقدی بر شعر «کوهمرگ»
تنظیم ِ طنزیمات
نقدی بر شعر «درد»
نقدی بر شعر «قصه شب»
نقدی بر مجموعه اشعار «شه خوبان»
نقدی بر شعر «انتهای خیابان»
نقدی بر شعر «رفتی»
نقدی بر شعر «تمام درهای جهان»
نقدی بر شعر «یاد او»
نقدی بر «جای تو میان دلم امن است»
نقدی بر شعر «همیشه تا به ابد فکر سمت تهران است
نقدی بر شعر «غزال تیزپای خاطرات»
نقدی بر شعر «بگو از من...»
نقدی بر شعر «گذشت»
نقدی بر رباعی «افکار پلید»
نقدی بر شعر «دیر آمدی قطار گذشته»
خالی
نقدی بر سه رباعی
نقدی بر شعر قفلی نیست
نقدی بر یک قطعه ی تغزلی
نقد شعر «چشم نگار»
نقدی بر شعر «عمر دل»
نقدی بر شعر «تصویر شد نگاه...»
نقدی بر شعر «نیامدی و ...»