فریبا یوسفی









نقد ها
فریاد مشفقانه
اهمیت جزییات ساخت
تأملی در جزییات
زبان و سایر پایه‌ها
هر چهارمصرعِ رباعی
از گذشته تا امروز
فراز و نشیب‌ها
از وظایف شعر عاشورایی امروز
انتخابِ درستِ راه
پرهیز از آشفتگی‌ها و نظر بر هماهنگی‌ها
نظری به متناسب‌سازی‌ها
ملاحظات هنری در احضار کلمات
رها سرودن
باید کلام دیگری پرداخت
از زبان متأثر تا زبان شخصی
پشتوانه‌های تصاویر و تعابیر
بعد از مبانی شعر
توانمندی و شتابزدگی
رهایی از زنجیر گیسو
رها نوشتن
بیش از این‌ها می‌توانید
رفت‌وآمدی میان دیروز و امروز
پردازش هنری
شعرهای ناتمام
استوار بر پایه‌های شعر
نشانه‌های شاعر در شعر
از گزارش تا شعر
تحول الگوهای ذهنی
دیروز یا امروز؟
حرکت از نمای باز به نمای بسته
کشف‌ها؛ از سطح تا عمق
گام‌های محتاط و مستمر
جمع زیبایی و پریشانی
حواست هست
اهمیت انسجام
گام بعدی؛ کشف‌ها
انتخاب قله‌ها
بیش از این‌ها می‌توانید
با زمانه باش
مقیّد اما رها
بازگشت
پس از «پنج سال و بیشتر»
خلاق اما کم‌اعتنا به ظرایف ساخت
مانند مه به دست نسیم
تناسب‌ها و توجه به جزییات
جانِ شاعر
لایه‌مندی شعر، دوری از نظم
زبان و تناسب‌ها
ترکیبی از غث‌وسمین‌ها
تسلط شاعر بر شعر
آزادنویسی و آزادنویسی
اهمیت چینش درستِ خشت‌های اول
و هچنان...
همچنان سهل‌گذری
رهایی از تسلط زبان بر شعر
رفتن و رفتن و برنگشتن‌ها
ساخت و پیوندها
بر ابرهای بالادست
از مناظر گوناگون
بعد از شرح پریشانی
همین نگاه جزئی به جزئیات زبان
ترکیب و هماهنگی
فرصتی برای بازخوانی و ویرایش
بوی جوی مولیان
گامی به سوی خویشتن
در کوچه باد می‌آید
پرواز در هوای خود
بازِ ظفر به دست و شکاری نمی‌کنی
درخشندگی‌های قابل تقویت
پایه‌های شعر
صدق عاطفی به‌علاوۀ سایر لوازم
زیرا به خوبی می‌تواند
نظر به وجه غالب
پنجرۀ نگاه شخصی
طنین در رباعی
آجرهای طلایی در ساختمانی ناتمام
این‌ها تصورات من از توست
با گریه می‌خندم به خود
یافتن‌ها و گفتن‌ها
روشنای آینده‌ای نزدیک
نمایشی از دو فضای مختلف
از سنگ و صخره سرزدم از دره ردشدم، دریاشدن مرا به چه کاری که وانداشت
گام اول؛ زبان
مشق‌های موفق
گذر از مرداب آرزوها
ساخت و صورت‌بندی
ارزش جزییات در ساخت
ظرایف و ظرفیت‌های فرم
فن قدیم
بعد از قصه‌ها و غصه‌ها
شناختن راه از بیراهه
تناسب‌ها و سایر موارد
با توجهی همه‌جانبه
دوری‌ات تلخ ولی خاطره‌ات شیرین
رها باشید
بیت‌محوری
به کم‌ها بسنده نکنیم
فرمی بر پایۀ تضاد
یک شهرزاد خاطره، یک روسری شمیم
انسجام، فرم
باران صدای توست
دلبری در شش بیت
ورود به شعر با همۀ امکانات
پرورش استعداد
نقش خلاقیت
شعر متآثر یا مؤثر
سخت گفتن یا روان گفتن
راه نفوذ بر مخاطب
ورود به فضای شعر امروز
گذر از قافیه‌پردازی‌ها
شعر بی‌مرز
زاویۀ دید
موسیقی بعلاوۀ سایر عناصر
نظری به خلاقیت‌ها
شمع و پروانه و آیینه و آب
از منظره‌هایی دیگر
تأثیر خلاقیت
دام ردیف و قافیه
پس از ذوق ذاتی
تمرین‌هایی برای عبور
رها سرودن
شعر روشن
سهل‌گذری
توسن ناآزموده
پس از موسیقی شعر
کوهی پراکنده
جلوه‌های هنری در شعر
تزاحم تشخیص
کارآمدیِ نوآوری‌ها
تحول در نگاه
سعی طبیعی
ملاحظاتی بعد از موسیقی شعر
ساخت و ترکیب
بهره‌گیری از امکانات
هنگام کشف‌هاست
شعر طبیعی یا...
عشق و حماسۀ جوان
رابطه با عینیات
گسترش ذهن، گسترش کلمات
در گام‌های نخست
گریز از نوسان
غزل جوان
سلطۀ شعر یا شاعر
طبیعت یا تصنع
شعر طبیعی
آسیب ساختگری
نشانه‌هایی از غزل امروز
پرهیز از پریشان‌سخنی
خلاقیت در خدمت زیبایی
بنیاد شعر
گذر از موسیقی
سخنی در جزییات
وزن و جزییاتی دیگر
جزییاتی در زبان و ساخت
سهمی برای مخاطب
دیر و دور نیست
پس از استعداد ذاتی
گام‌های بلند در آغاز راه
شش بیت مثنوی
از ذوق شاعری تا جزییات شعر
خانه بی‌اعتنا به درد، به مرد
زیبایی‌شناسی ذوقی
شعر بی‌شتاب
رگه‌های درخشان
درّ دریای خزر
شتابزدگی‌ها
نوسان در زبان
هنوز در ذهنیت‌ها
شعر، فارغ از موسیقی
آهنگ دگر
قدم‌ قدم
هیچ‌کس عکس خدا را دیده؟...
وصف موثر
از نظم تا شعر
اول زبان
نظر بر اجزای شعر
راه ناهموار نیست
زبان طبیعی در شعر
پس از ذوق ذاتی
افت‌وخیز
کلمات و سایر ظرایف
اگر بگذارند...
شاعر جوان، شاعر امروز
فردای روشن
اشتغال به تصویر
زیبایی‌های ظاهری به چه قیمت
در صف درنگ‌ها
شعر امروز
به سوی عینیت‌ها
تاک تیک
نوای بس نو
وصف‌ها و سایر لوازم شعر
شعرِ اندیشه
از آینه بپرس
ملال رمانتیک
آینده روشن است
تا شعر امروز
بی‌سبب بر پهنۀ دریا مشو
نزدیک سایه‌ها
رهایی از تعلیق
نوبت نوجویی
بر آب‌های تاریک
چشم‌انتظار لحظۀ اعجاز
دو رباعی؛ فقط دو رباعی
از مقدمات شعر
تا تعریف و انتظار ما از شعر چه باشد
زبان شعر؛ گام اول
آوا و معنا
طنز و زبان طبیعی شعر
رهاشدن از بندها
جویندگی
تغزل
نظری بر خلاقیت‌ها
کشف‌ها
از جزییات نگذرید
اتصال‌ها
هنگام گامی فراتر
گام بعدی
تو آشناتری
برکۀ یخ‌مک
قافیه و سایر امور
تصویر، زبان
شاعر طبیعی
پرهیز از شتابزدگی
اهمیتِ جزییات
پرهیز از تصنع
نقش انسجام
تازه چه خبر؟
اما رعایت آداب و ترتیب
توجه به ایجاد تمایز
تاریک یا روشن
نظمی پراکنده
در شعر محاوره
دور از شتابزدگی
بلندتر بپرید!
از تماشاهای تازه
تناسب اجزاء
موسیقی و سایر لوازم
شعر جوان خراسان
آمیختگی با آموخته‌ها
ذوق هنری به‌علاوۀ آموزش
خطر دارد، ولی
سهمی برای مکاشفه
از روابط اجزاء
شعر/موسیقی
انسجام/ ساختار
کلام طبیعی
توجه به تمام جوانب شعر
قدم به قدم
انسجام
به سوی مکاشفه‌ها
چراغی روشن
پرهیز از تصنع
پایه‌های استواری شعر
جای خالی امروز در شعر
تجربه‌های تازه
عمر شعر
انسجام همه‌جانبه
حضور شاعر در شعر
می‌توانید
دو غزل در دو سطح
تعلیق، نوسان
خلاقیت و تقویت آن
وصف‌ها و دیگر جزییات
معنای شعر
محال نیست
شعر و جزییات بیشتر
از گام‌های آغاز
هشیار و ناهشیار
ذوق و مهارت را بیامیزید
تجربه‌داشتن و سهل‌گذری
ای تیله‌های مست مرطوب شراب‌آلود
نظر بر جزییات
گام‌های بعد
فراز و فرود
آهسته‌تر
با نگاهی از امروز
نوبت تحول
بیش از این‌ها می‌توان
استخدام بی‌هدف کلمات
تاملی بر جزییات
حرکت به سوی شعر خلاق
شعر جوان
تجربه‌ای کم‌جان
جزییات زبان، جزییات موسیقی
امروز یا دیروز
تمرین مقدمات
از همین ابتدای راه
سادگی و تصنع
تمام جوانب شعر
هنگام کشف‌هاست
آنگاه پس از موسیقی و زبان...
همواری‌ها، ناهمواری‌ها
جلوه‌های مهم جزییات
شعر اندیشه
شهریار دیگری
هزار نکتۀ باریک‌تر ز مو
رهایی از یکدستی
موثر یا غیرموثر گفتن
تغزل
گام‌های نو، امیدهای روشن
در حال و هوای غزل امروز
اهمیت جزییات
نه تنها تخیل و عاطفه
تا چند شیرین داستان باشد
فرازهای تصویری و فرودهای زبانی
سه شعر در سه سطح
گام‌های آغاز
زبان و تمام جزییاتش
شاعر امروز
نوبت جرئت و جسارت‌هاست
تصاویرِ امروز در زبانِ دیروز
ضرورت‌های ناگزیر شعر
زبان صمیمانه یا فاخر
فرازها و فرودها
قدم‌های محکم آغاز
بخوانیم و بیافرینیم
جور دیگر دیدن
رها ز چون و چرا
نظری بر شگردها و ظرایف
تقویت جسارت‌ها
سایه‌روشن
ظرفیت‌ها و ظرافت‌ها
بیش از این‌ها می‌توان
نیم‌نگاهی به نوآوری
فراوانی فراز و فرودها
زبان شعر و قدم‌های نخست
نظری بر ظرافت‌های زبان
در گام‌های نخستین
موزون و خوش‌لفظ
اکنون جزییات بیشتری از شعر
شعر طبیعی و پاک
که نو را حلاوتی‌ست دگر
مسامحه و جسارت
ناگهان فرود
موزون یا آزاد
بلندنظری و مراقبت
کلام طبیعی
متن و بطن شعر
شادی تو کودکانه، رأفت تو مادرانه
ایجاز در اطناب
رهایی از قیدها و کلیشه‌ها
آهنگ شعر و انتقال حال
ابزار یا بازو
رو به روشنی
هماهنگ‌ساختن تمام اجزاء شعر
تازه‌سازی مکررات
امروز، شعر امروز
اهمیت هماهنگی‌ها
بعد از سخن موزون
جزییات، نسبت‌ها
پس از حس و موسیقی شعر
همچنان در میانه باش و نباش
آسان‌گذری
تلفیق سخت‌گیری و آسان‌گذری
قله‌ها و الگوها
ساخت‌مان و سخن
راه و بی‌راه
ربط‌ها
سایر امکانات
اصرار بر تکرار
وصف‌ها و ربط‌ها
اما بعد
برآیندی از الگوها
سنجش و مراقبت دائم
بر پایۀ جزییات
کلیشه‌های فکر و زبان
ظرفیت‌ها و ظرایف شعر
پراکندگی یا انسجام
بهره‌گیری از هنرسازه‌ها
دقت به جزییات
تنها نه موسیقی
شعری دارای حرکت
انس با شعر امروز
توجه به تمام ظرایف شعر
نظم یا شعر
حرکت به سوی نوآوری‌ها
استفاده از تکنیک‌های شعر
هنگام خلاقیت‌هاست
شعر عجول
ردّ تسلط قافیه
شعر امروز، زبان امروز
اجتماع استعداد و تجربه
نیم‌نگاهی به ظرایف زبانی
عبور از فراز و فرودها
اهمیت جزییات
باران رشت و بیقراری‌های یک شاعر
میل به نوگویی، حرکت به سوی تازگی
ضرورت ارتباط اجزاء
گزینش‌های دقیق کلمات
غزل امروز و اجرای فرم‌های منطبق با زمان
ذوق، حوصله، هوشیاری
نوشتن و گذشتن
تصویرپردازی در خدمت موثرساختن کلام
ابرم برای صاف شدن برف می‌زند!
حرکت به سوی تازه شدن
زبان و خلاقیت‌ها
اعتماد به تجربه‌ها و کشف‌های شخصی
سیر سالم و طبیعی غزل را بیشتر بشناسیم
جام می و ساغر و قدح تا کی؟
آن‌گاه جزییات
بعد از موسیقی شعر
نوشتن به خط لبخند
باید کلام دیگری پرداخت...
نشانه‌هایی روشن
از روشنی‌های شعر فردا
کشف‌هایی نو در آغاز راه
شعر امروز، شعر فردا
از شاعران روشن آینده
دوران شکوه باغ
چرا توقف کنم
بیش از این‌ها می‌توان
فغان رود میان دو کوه
زبان، آن‌گاه...
اهمیت حال و کشف‌ها
رابطه‌ای با شعر امروز
قوت کلام و جسارت
تعلیق میان دیروز و امروز
رهایی، تماشا و کشف
قفسی از کلماتی سربی
رنگ‌ها و حرف‌ها و تازه‌ها
سهمی برای تجربه‌های شخصی
میل به تازه‌سازی و نوگویی
برکنار از شعرهای مجازی
سهمی برای سایر عناصر
مثل اذان صبح
از تمرین تا تثبیت
تلفیق موسیقی و فکر
که نو را حلاوتی‌ست دگر
گام‌های نخستین، حرکت رو به آینده
پرهیز از آسان‌گیری
زیستن در امروز و گفتنی دیروزین!
تنها بر مدار عواطف
نوسانی میان دیروز و امروز
سه شعر، یک اندیشه
الگوپذیری، سپس نوآوری
در توده‌ای از غبار سرگردانیم
«شعر زمان ما»
ویرایش شعر، گزینش‌های دقیق‌تر
مسیر منطقی و طبیعی غزل
تا چند رجزخوانی؟
پنجره‌های تازه، منظره‌های نو
نگاهی به همۀ جوانب شعر
جمع صادقانه‌سرایی و نوآوری
سایۀ وهم‌افکن شبگرد...
از خسوف خود برگرد
رفت و برگشت، شک و یقین
گرفتاری در بندهای شعر کهن
همچنان تجربه‌اندوزی و کارآموزی
پس از راه‌یابی به رهایی
توجه به جزییات، احاطه بر تمام شعر
ذهنی تصویرگر و ...
سخن نو آر
موسیقی یا شعر؟
از شعر اول تا سوم؛ به سوی اجرای تازه‌تر
در جزء ببین کل را
شعر طبیعی، آزاد از تسلط ابزارها
گامی به سوی امروز
مرزهای شعر ماندگار و نامانا
که گریه‌گاه قشنگی‌ست کوه شانۀ تو
رهایی از تسلط الگوها
موسیقی شعر و دیگر عناصر
از نیمایی به سوی امروز
سخت همچون تندباد و نرم مانند نسیم
نظر بر تازگی‌ها
گاهی غزل یک دم نمی‌خواهد سکوتت را
با قوی‌ترها بپر!
حتی «زمزمۀ محبت» هم
گنج نهان را بیابید
انتخاب‌های دقیق؛ ارجمندی شعر
حرکت به سوی «شعر»
ائتلاف اشک و آه
گام‌های نخست برای حرکتی موثر
گذار از مرحله الگوپذیری
گزینش‌های باپشتوانه
پراکندگی و انسجام
بخوانیم بیش از آن‌که بنویسیم
یک گام تا امروز
کلمه، ساخت جملات و فصاحت
شعر و نظم
دامن‌های خالخالی بیشتری کشف کن
از تمرین و تقلید تا خلاقیت
شعرسرودن حاصل شعرخواندن
همین بیان کوتاه و کم‌هیاهو؟
بیش از این‌ها می‌توان
جوانه زدن، آنگاه شکفتگی
به امروز بیایید
علاوه بر عاطفه
ارزش کلمه
سلامت زبانی، زیبایی کلام
چرا این همه عجله؟
یک قاب، یک تصویر
چرخش حول ابزار
هدیۀ نیما
با چشم خود ببین
اما بعد از وزن
مشق شعر
ارتباط آوایی یا ارتباط معنایی
نو را حلاوتی‌ست دگر
برای دم‌زدن از عشق