به‌علاوه نقد

 در نام و نشان كتب شعر (11) / ارمغان بهداروند
جهان و روشنایی­ های غمناک علی باباچاهی دفتر شعر جهان و روشنایی­ های غمناک را در سال 1349 منتشر کرد. باباچاهی در این دفتر شاعری تغزلی است که که روایت­ گر حدیث عشق و شوریدگی­ های شاعرانه ­ی خود است هر چند تصویر شاعر در این شعرها کمی نومیدانه و کسالت­ آور است. خسرو گلسرخی ...
 در نام و نشان كتاب شعر (10) / ارمغان بهداروند
ارغنون مهدی اخوان ثالث اولین مجموعه ی خود را در سال 1325 به نام ارغنون منتشر کرد که در برگیرنده ی اشعاری از قبیل غزل، قصیده، رباعی، قطعه و ... بود. «ارغنون تجربه ی اول اخوان در شاعری است. بسیاری از شعرهایی که در چاپ اول این مجموعه آمده بود از قوت هنری برخوردار نبودند. از همین رو ...
 در نام و نشان كتب شعر (9) / ارمغان بهداروند
تولدی دیگر   تولدی دیگر فروغ فرخزاد در سال 1342 منتشر گردید. این دفتر فروغ از پس سه دفتر اسیر، دیوار و عصیان که موجی از رویارویی­ های ادبی و اجتماعی را در پی داشتند، منتشر می­ گردید. شاعر این مجموعه­ ها شاعری است که از پس تلخی­ های زندگی خصوصی خود و نیز ناگواری ­های ...
 در نام و نشان كتاب هاي شعر (8) / ارمغان بهداروند
منصور اوجی در سال 1316 در شیراز دیده به جهان گشود. وی در رشته ­ی فلسفه و علوم تربیتی از دانشسرای عالی تهران فارغ التحصیل شد و در رشته­ ی زبان و ادبیات انگلیسی از دانشگاه شیراز فوق لیسانس خود را گرفت. این دفتر که چندمین دفتر شعر اوجی است در سال 1349 منتشر گردیده است. شمس لنگرودی در ...
 در نام و نشان كتب شعر (7) / ارمغان بهداروند
میعاد در لجن نصرت رحمانی پس از ده سال که از انتشار آخرین مجموعه ­اش به نام ترمه می­ گذرد دفتر شعر میعاد در لجن را در سال 1346 منتشر می­ نماید. رحمانی در این مجموعه به عنوان شاعری که روندی تکاملی را در عرصه­ ی شعر طی کرده است، هم چنان به عنوان شاعری نومید که جامعه را سرشار ...
 در نام و نشان كتاب (6) / ارمغان بهداروند
ابر   فریدون مشیری که با انتشار دفترهای تشنه­ ی طوفان و گناه دریا مخاطبان خود را پیدا کرده بود، با انتشار این دفتر، شور و اشتیاق علاقمندان و خوانندگان شعرش دو چندان گردید و یکی از مهمترین شعرهای او کوچه که در حقیقت به عنوان شاهکار او محسوب می­ شود، در همین دفتر منتشر ...
 در نام و نشان كتاب (5) / ارمغان بهداروند
آینده   اسماعیل شاهرودی دومین دفتر شعر خود را با نام آینده و پس از شانزده ­سال از انتشار نخستین دفتر خود آخرین نبرد در سال 1346 و در نشر امیر کبیر چاپ کرد. هر چند شاهرودی به عنوان یکی از سیاسی­ ترین چهره ­های ادبی دهه­ی سی محسوب می ­شود اما با اتفاق کودتا به کلی از ...
 در نام و شنان كتب (4) / ارمغان بهداروند
آیدا در آینه آیدا در آینه در سال 1343 در تهران به چاپ رسید. آن چه که در دفتر آیدا در آینه بیشتر خود را به نمایش می­ گذارد تجلیل از عشقی است که او را در مرزهای آرامش به خود بازگردانده است. تاثیر این عشق چنان شاعر را در محاصره قرار داده است که هدف اصلی شعرهای او در این دفتر گویی ...
 در نام و نشان كتب شعر (3) / ارمغان بهداروند
آوار آفتاب سهراب سپهری سومین دفتر شعر خود را در سال 1340 منتشر کرد. این دفتر که آوار آفتاب نام داشت، دربرگیرنده ­ی 32 شعر از اوست. سپهری در این دفتر یک شعر نیمایی و چند قطعه شعر سپید و سه قطعه­ ی چهارپاره ارائه می­ کند که در آن سال ­ها کمتر به چشم آمد و به دلایلی «از جمله ...
 در نام و نشان كتب شعر (2) / ارمغان بهداروند
آرش كمانگير ترديدي نيست كه منظومه­ ي آرش كمانگير سروده­ ي سياوش كسرايي يكي از پرآوازه ­ترين شعرهاي روزگار ماست. اين منظومه كه در سال 1338 سروده شده است بازآفريني داستاني از تاريخ ايران باستان است كه در آن «آرش» كه حاكمان سرزمين ­اش در برابر سپاه توران بازمانده ...
 در نام و نشان كتب شعر (1) / ارمغان بهداروند
آخر شاهنامه م. امید، مهدی اخوان ثالث، آخر شاهنامه را در سال 1338 که دربرگیرنده ی 34 شعر از او بود، در تهران منتشر کرد. در این سال­ ها هم چنان نبرد سنت ­گرایان متعصب و نوپردازان از جمله­ ی مصیبت­ های شعر و ادب بود که با انتشار این دفتر در حقیقت، توانمندی شعر نیمایی به نمایش ...
 رباعی؛ قالب ساختارمند شعر فارسی / دکتر اسماعیل امینی
در نوشته­‌ی پيشين، درباره­‌ی برداشت سطحي از غافلگيري و به اصطلاح ضربه‌­ی رباعي در مصراع پاياني نوشتم. در اين­جا مي‌خواهم با مروري بر چند رباعي از بزرگان ديروز و امروز شعر فارسي، به شاعران جواني كه رباعي مي‌سرايند بگويم كه موضوع غافلگيري و تأثيرگذاري بر ...
 رباعی باید ضربه بزند! / دکتر اسماعیل امینی
چند سالي است كه قالب رباعي با اقبال شاعران مواجه شده؛ به گونه‌اي كه برخي شاعران مجموعه‌هاي مستقل رباعي منتشر مي‌كنند و اين براي دل‌دادگان به قالب‌هاي موزون شعر فارسي خوشايند است. امّا اين گرمي بازار رباعي موجب شده است كه انبوهي از رباعي‌‌هاي ساختگي و ...
 زبان شعر قدیم / دکتر اسماعیل امینی
بسيار گفته‌اند و شنيده‌ايم كه زبان شعر گذشتگان، زبان مردم نيست. نوعي فخامت و اظهار فضل در آن است كه شعر را از دسترس فهم مردم دور مي‌سازد. گويي شاعران براي مفاخره و ابراز قدرت و دانش و از ميدان به در بردن رقيبان، زبان شعر را چندان پيچيده و دشوار ساخته بودند كه غير از ...
 روايتِ شعری / محمدجواد آسمان
هر نوشته داراي وجهي‌ست كه آن را از ديگر انواع نوشتار جدا مي‌كند. يك نوشتار، بسته به روي‌كردي كه دارد، ممكن است علمي (مباحثه‌اي)، توصيفي (شارح، شبه‌علمي)، تفسيري (برداشتي)، آراسته (هنري) يا روايي باشد. و البتّه هيچ الزامي نيست كه يك نوشته، فقط يك رو داشته باشد. گرچه ...
 چگونه استعاره می­‌میرد؟ / دکتر اسماعیل امینی
«آبی، سفید، سرخ، صورتی، طلایی، نارنجی، پرتقالی، کاهویی». این کلمات برای نامیدن رنگ­ها ساخته شده است. برخی از آن­ها مستقل است؛ مانند سفید. یعنی منحصراً برای نامیدن رنگ ساخته شده. امّا برخی دیگر با افزودن «یِ» نسبت، به کلمات دیگر ساخته شده است؛ مثلاً «نارنج + ی ...
 چگونه استعاره جان تازه می­‌گیرد؟ / دکتر اسماعیلی امینی
وقتی استعاره‌­ای، خاصیت خیال­‌برانگیزی و تصویرسازی­‌اش را از دست داده است، چرا باید از آن استفاده کنیم که ناگزیر شویم نوسازی­‌اش کنیم؟ این که در کالبد استعاره­‌های مُرده جان تازه دمیده شود، چه فاید‌ه‌­ای دارد؟ چرا دست از کهنه‌پرستی ...
 تناسب الفاظ / دکتر اسماعیل امینی
«گُلبو! باران با بوی بوسه­‌های تو می­‌بارد با بوی خیس یاس با بوی بوته­‌های شب­‌بو بابونه و بنفشه و مریم محبوبه‌­های شب گلبو! گُل­خانه‌ی جهان خالی­‌ست لبریز بوی نام تو بادا باد!» (قیصر امین­‌پور) در این شعر، سخن از «بوی ...
 بازهم تداعی و تبادر / دکتر اسماعیل امینی
گاهی تبادر در تجربه­‌های عینی اتّفاق می‌­افتد؛ مثلاً وقتی تنگ ماهی قرمز را می‌­بینیم، حال و هوای عید و سفره­‌ی هفت­‌سین در ذهن­‌مان متبادر می­‌شود. این حالت آشنا برای همگان، در شعر بسیار کاربرد دارد و شعرهای دل­‌انگیزی بر اساس همین تبادر تجربی ...
 تداعی و تبادر در شعر / دکتر اسماعیل امینی
هر کلمه­‌ای در اطراف خود با مفاهیم گوناگون ارتباط دارد؛ همچنان که هر پدیده‌­ای در طبیعت با بسیاری از چیزهای دیگر مرتبط است. مثلاً وقتی صدای خروس را می­‌شنویم، به یاد صبح و بیداری می­‌افتیم. یا وقتی چمدانی را می‌بینیم، به یاد سفر می­‌افتیم. این ارتباط ...